Yüzey Araştırması Seramik Bulguları Işığında Zoldura Höyük (Antik Lystra) Demir Çağı Kültürü hakkında Öngörüler

Öz

Bu makalede Zoldura Höyük’ün Demir Çağı kültürü, yüzey araştırmasında toplanan seramik malzemesi temelinde incelenmektedir. Makalede Zoldura Höyük’ün Anadolu’nun diğer bölgeleri ve Konya Ovası ile olan kültürel etkileşimi irdelenerek, Demir Çağı kültürü hakkında öngörü oluşturulmak istenmiştir. Höyükte tespit ettiğimiz Demir Çağı seramiğinde gri, kahverengi, kırmızımsı kahverengi ve portakal renginin tonlarında hamurlu ve bej-krem, siyah-gri, kahverengi, kırmızımsı kahverengi astarlı örnekler yoğun olarak gözlenmektedir. Erken ve Orta Demir Çağı’na ait yalın astarlı seramik, form açısından İç Anadolu merkezleri ile uyumludur. Zoldura Höyük’ün boya bezemeli seramiği arasında az sayıda Alişar IV ve Kırmızı Üzerine Siyah Bezemeli Seramik grubu örnekleri bulunmuştur. Söz konusu seramik gruplarının paraleli örnekler İç Anadolu ve Elmalı Ovası ile çevresinde bulunmaktadır. Geç Demir Çağı’na ait olan ve Hellenistik Dönem içlerine uzanan seramikte siyah, gri ve soluk turuncu renkte astar ve lotus çiçeği bezemesi ile kırmızı, siyah ve beyaz-krem renkte bant bezemeli örnekler tespit edilmiştir. Belirtilen astar ve bezemelere sahip seramik İç Anadolu’nun yanı sıra Batı Anadolu ve Kilikya ile olan kültürel etkileşime dair ipuçları sunmaktadır. Seramik bulgularına göre Zoldura Höyük Demir Çağı’nda, Frigya ile Tabal’ın arasında Kral Hartapu’nun Ülkesi’nin sınırları içinde kalmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Konya
• Zoldura
• Demir Çağı
• Seramik
• Hartapu
• Hatunsaray

Insights into the Iron Age Culture of the Zoldura Mound (Ancient Lystra) in the Light of Ceramic Finds from the Survey

Öz

This paper examines the Iron Age culture of Zoldura Mound based on the ceramic material collected during the survey. The cultural interaction of Zoldura Mound with other regions of Anatolia and the Konya Plain studied, and aimed to form a prediction about the Iron Age culture. The gray, brown, reddish brown and orange tones of clay and beige-cream, black-gray, brown and reddish-brown slip are observed intensively in the Iron Age ware of the mound. The plain sliped wares form the Early and Middle Iron Age is consistent with the Central Anatolian centers in terms of typology and characteristics. A small number of Alişar IV and Red-on-Black ware samples were found among the painted ceramics of Zoldura Mound. Parallel examples of these ceramics are found in Central Anatolia and Elmalı Plain and its surroundings. In the Late Iron Age and extending into the Hellenistic Period the ware with black, gray and pale orange slip, and lotus flower, and red, black and white-cream bands were identified. The ceramics with the mentioned slips and decorations provide clues about the cultural interaction with Central Anatolia as well as Western Anatolia and Cilicia. According to the ceramic findings, Zoldura Mound was located within the borders of King Hartapu's Land between Phrygia and Tabal in the Iron Age.

Anahtar Kelimeler

• Konya
• Zoldura
• Iron Age
• pottery
• Hartapu
• Hatunsaray

Kaynakça

1. Alan, W. F. 1984. Late Classical and Hellenistic Pottery from Gordion: The Imported Black Glazed Wares. Yayımlanmamış Doktora Tezi. University of Pennsylvania: Pennsylvania.
2. Aytaçlar, N. 2005. Klazomenai Orientalizan Seramiği. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İzmir.
3. Arslan, N. 2010. Kilikya Demir Çağı Seramiği. İstanbul: Ege Yayınları.
4. Bahar, H. 1998. “Konya Araştırmaları III; Lykaonia (Konya Merkez Bölgesi).” Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi 12, 197-206.
5. Bahar, H. 1999a. “Konya ve Çevresi Yüzey Araştırmaları 1997.” Araştırma Sonuçları Toplantısı XVI.2, 23-54.
6. Bahar, H. 1999b. Demir Çağında Konya ve Çevresi. Konya: Sel-Ün. Vakfı Yayınları.
7. Bahar, H. 1999c. “The Konya Region in the Iron Age and Its Relations with Cilicia.” AnatSt 49:1-10. DOI: 10.2307/3643058 Bahar, H. 2014. “Höyükler.” A. Boran – H. Yaşar – B. Şahin (ed.), Yeşilin ve Medeniyetin Köprüsü Meram. Konya: Meram Belediyesi, 216-233.
8. Bahar, H. – G. Karauğuz – Ö. Koçak 1996. Eskiçağ Konya Araştırmaları I. Phrygia Paroreus Bölgesi: Anıtlar, Yerleşmeler ve Küçük Buluntular. İstanbul.

9. Bahar, H. – Ö. Koçak. 2003. “Konya-Hatunsaray Yerleşmesinde Erken Demir Çağı Çanak Çömleği.” B. Fischer – H. Genz – E. Jean – K. Köroğlu (eds.), Identifying Changes: the Transition from Bronze to Iron Ages in Anatolia and its Neighbouring Regions. Proceedings of the In ternational Workshop, Istanbul, November 8-9, 2002. İstanbul: Türk Eski Çağ Bilimleri Enstitüsü, 193-198.
10. Bahar, H. – Ö. Koçak. 2004. Eski Çağ Konya Araştırmaları 2. Konya: Kömen Yayınları. Bayburtluoğlu, İ. 1979. “Eskiyapar Phryg Çağı.” VIII. Türk Tarih Kongresi 11-15 Ekim 1976, Ankara I. Cilt. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 293-305.
11. Bilgin, M. 2004. Konya-Karaman İlleri Hellenistik ve Roma Çağı Keramikleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: Konya.
12. Bossert E.-M . 2000. Die Keramik Phrygischer Zeit von Boğazköy. Boğazköy-Hattuşa 18. Mainz am Rhein: Verlag Philipp von Zabern.
13. Bozyiğit, R. – Ş. Güngör 2012. “Hatunsaray Deresi Havzası’nın (Hatunsaray) Fiziki Coğrafyası.” H. Bahar (ed.), Uluslararası Hatunsaray (Lystra) ve Çevresi, Tarih, Kültür ve Turizm Sempozyumu. Konya: Konya Valiliği Yayını, 49-69.
14. Cottica, D. – A. Sanavia 2019. “Continuity and Change in Central Anatolia: An overview of the Fine Wares from the Konya Plain Survey Project.” I. Kamenjarin – M. Ugarkovic (eds.) 3rd IARPotHP Conferance-Kaštela, June 2017, 1th-4th. Vienna: Phoibos Verlag. 623-630.
15. Crossley, R. E. – Conneely, M. – Browne, N. – Sugrue, K. – de Boer, I. J. M. – Bokkers, E. 2020. “The long road to lameness: considering walking distance as a challenge in pasture-based dairy production.” WIAS Annual Conference 2020: Frontiers in Animal Sciences. Wageningen University & Research, 81. https://edepot.wur.nl/517926.
16. Çokay-Kepçe, S. 2009. “The Pottery from Burdur Uylupınar Necropolis.” Adalya XII:29-62.
17. Dökü, F. E. – D. Çomak 2023. “Iron Age Ceramics of the Uylupınar (Early Cibyra) Settlement.” Cedrus 11:1-33. DOI: 10.13113/CEDRUS.202301
18. Dupré, S. 1983. Porsuk I. La céramique de l’Âge du Bronze et de l’Âge du Fer. Mémoire 20. Paris: Éditions Recherche sur les Civilisations.
19. Durbin, G. E. S. 1971. “Iron Age Pottery from the Provinces of Tokat and Sivas.” AnatSt 21, 99-124. DOI: 10.2307/3642633
20. Durukan, M. – E. Alkaç 2007. “Klasik Dönem Seramikleri.” S. Durugönül (ed.), Dağlık Kilikia’da Bir Antik Kent Kazısının Sonuçları Nagidos. Adalya Ekyayın Dizisi 6. Antalya: Suna İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü, 112-155.
21. Emre, K. 1971. “Sultanhanı Höyüğünde 1971-1972 Yıllarında Yapılan Kazılar.” Anadolu 15:87-118.
22. Fazlıoğlu, İ. 1998. Karia Orientalizan Seramiği. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İzmir.
23. French, D. H. 2012. Roman Roads and Milestones of Asia Minor Vol. 3: Milestones, Fasc. 3.2: Galatia. BIAA Electronic Monograph 2. London. DOI: 10.18866/BIAA/e-02
24. Genz, H. 2000. “Die Eisenzeit in Zentralanatolien im Lichte der keramischen Funde vom Büyükkaya in Boğazköy/Hattusa.” TÜBA-AR 3:35-54.
25. Genz, H. 2001. “Iron Age Pottery from Çadır Höyük.” Anatolica XXVII:159-170. DOI: 10.2143/ANA.27.0.2015506
26. Genz, H. 2003. “The Early Iron Age in Central Anatolia.” B. Fisher – H. Genz – E. Jean – K. Köroğlu (eds.) Identifying Changes: The Transition from Bronze to Iron Ages in Anatolia and its Neighbouring Regions Proceedings of the International Workshop Istanbul, November 8-9, 2002. İstanbul: Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü, 179-193.
27. Genz, H. 2004. Büyükkaya Die Keramik der Eisenzeit, Funde aus den Grabungskampagnen 1993 bis 1998. Boğazköy-Hattuşa 21. Mainz am Rhein: Verlag Philipp von Zabern.
28. Genz, H. 2005. “Thoughts on the Origin of the Iron Age Pottery Traditions in Central Anatolia.” A. Çilingiroǧlu – G. Darbyshire (eds.), Anatolian Iron Ages 5: Proceedings of the Fifth Anatolian Iron Ages Colloquium held at Van, 6‐10 August 2001. The British Institute at Ankara Monograph 31. Ankara: British Institute at Ankara, 75-84.
29. Genz, H. 2006. “Die eisenzeitliche Besiedlung im Bereich der Grabungen am mittleren Büyükkale-Nordwesthang 1998–2000.” J. Seeher (Hrsg.), Ergebnisse der Grabungen an den Ostteichen und am mittleren Büyükkale-Nordwesthang in den Jahren 1996–2000. Mainz am Rhein: Verlag Philip von Zabern, 98-158.
30. Genz, H. 2007a. “Late Iron Age Occupation on the Northwest Slope at Boğazköy.” A. Çilingiroğlu – A. Sagona (eds.), Anatolian Iron Ages 6: The Proceedings of the Sixth Anatolian Iron Ages Colloquium held at Eskişehir, 16-20 August 2004. Ancient Near Eastern studies. Supplement 20. Leuven: Peeters, 135-151.
31. Genz, H. 2007b. “Kızılırmak Bölgesi’nde Demir Çağı.” H. Sivas – T. Tüfekçi Sivas (ed.). Friglerin Gizemli Uygarlığı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 127-140.
32. Genz, H. 2011. “The Iron Age in Central Anatolia.” G. R. Tsetskhladze (ed.), The Black Sea, Greece, Anatolia and Europe in The First Millenium BC. Leuven: Petres, 331-369. Girginer, Ö. 2022. Tatarlı Höyük 2007-2016 Yılları Kazılarında Açığa Çıkarılan Hitit İmparatorluk Dönemi Seramikleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara Hac Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü: Ankara.
33. Gjerstad, E. 1948. The Swedish Cyprus Expedition IV.2. The Cypro-Geometric, Cypro-Archaic and Cypro-Clasical Periods. Stockholm.
34. Goedegebuure, P. – T. van den Hout – J. Osborne – M. Massa – C. Bachhuber – F. Şahin 2020. “TÜRKMEN-KARAHÖYÜK 1: a new Hieroglyphic Luwian inscription from Great King Hartapu, son of Mursili, conqueror of Phrygia.” AnatSt 70:29-43. DOI: 10.1017/S0066154620000022
35. Gunter, A. C. 1991. The Gordion Excavations. Final Reports III: The Bronze Age. University Museum Monographs 73. Philadelphia: University of Pennsylvania.
36. Gündüz, R. 2019. “Gökhöyük Bağları Höyüğünden Erken Demir Çağı Seramiği.” Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 42:219-238. DOI: 10.17498/kdeniz.520614
37. Hanfmann, G. M. A. 1963. “The Iron Age Pottery of Tarsus.” H. Goldman (ed.), Excavation at Tarsus, Gözlukule III. Princeton: Princeton University Press, 1-130.
38. Hansen, C. K. – Postgate J. N. 1999. “The Bronze to Iron Age Transition at Kilise Tepe.” AnatSt 49:111-122. DOI: 10.2307/3643066
39. Hansen, C. – J. N. Postgate 2007. “Pottery from Level II.” N. Postgate – D. Thomas (eds.) Excavations at Kilise Tepe 1994-98. Oxford: Oxbow Books, 343-371.
40. Hawkins, J. – M. Weeden 2021. “The New Inscription from Türkmen Karahöyük and its Historical Context.” Altorientalische Forschungen 48(2):384-400.
41. Hemelrijk, E. 1987. “A group of provincial East-Greek vases from South Western Asia Minor.” BABESCH 62:33-56.
42. Henrickson, R. C. 1993. “Politics, Economics, and Ceramic Continuity at Gordion in the Late Second and First Millennia B.C.” W. D. Kingery (ed.), The Social and Cultural Contexts of New Ceramic Technologies, 88-176.
43. Henrickson, R. C. 1994. “Continuity and Discontinuity in the Ceramic Tradition of Gordion during the Iron Age.” A. Çilingiroğlu – D. H. French (eds.), Anatolian Iron Ages 3. The Proceedings of the Third Anatolian Iron Ages Colloquium held at Van, 6-12 August 1990. The British Institute of Archaeology at Ankara Monograph 16. Ankara: The British Institute of Archeology at Ankara, 95-162.
44. Highcock, N. – P. Crabtree – D. Campana – M. Capardoni – A. Lanaro – A. Matessi – N. F. Miller – P. Strosahal – A. Trameri – D. D’Alfonso 2015. “Kınık Höyük, Niğde. A New Archaeological Project in Southern Cappadocia.” S. R. Steadman – J. G. McMahon (eds.), The Archaeology of Anatolia I: Recent Discoveries (2011-2014). Newcastle upon Tyne, UK: Cambridge Scholars Publishing, 98-127.
45. Hrouda, B. 1962. Tell Halaf 4: Die Kleinfun-de aus historischer Zeit. Berlin: W. de Gruyter. Kealhofer, L. – P. Grave – M. M. Voigt 2019. “Dating Gordion: The Timing and Tempo of Late Bronze and Iron Age Political Transformation.” Radiocarbon 61(2):495-514. DOI: 10.1017/RDC.2018.152
46. Korkmaz, Z. 2013. Sivas İli Helenistik-Roma Seramiği Işığı Altında Yerleşim Şeması. Konya: Aybil Yayınları.
47. Köker Gökçe, E. 2017. Yüzey Araştırmaları Işığında Isaura (Zengibar Kalesi) Seramikleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İzmir.
48. Köker Gökçe, E. 2021. “Zank Höyük 1991, 1996 ve 1997 Yılları Kazı Çalışmalarında Tespit Edilen Hellenistik-Roma Dönemi Seramikleri.” Arkeoloji ve Sanat Dergisi 166:131-146.
49. Köker Gökçe, E. 2022. “Zank Höyük (1991-1992 ve 1996-1997) Kazılarında Tespit Edilen Demir Çağı Kapları.” C. Atilla – Y. Alkan – A. T. Uzunel – G. Koyun (ed.), Orta Anadolu Arkeoloji, Antropoloji ve Sanat Tarihi Araştırmaları. Ankara: Myrina Yayınları, 199-235.
50. Köker Gökçe, E. – C. Barat 2022. “Porsuk-Zeyve Höyük Hellenistik Dönem Yerel Üretim ve Geleneksel Boya Bezemeli Seramikleri.” Cedrus X:139-164. DOI: 10.13113/CEDRUS.202207
51. Koşay, H. Z. – M. Akok. 1966. Alaca Höyük Kazısı 1940-1948’deki Çalışmalara ve Keşiflere ait İlk Rapor. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
52. Körsulu H. 2020. “Sinabıç’tan (Dalisandos?) Hellenistik ve Roma Dönemi Seramikleri.” Olba XXVIII:295-339.
53. Lachica, M. – F. G. Barroso – C. Prieto. 1997. “Seasonal Variation of Locomotion and Energy Expenditure in Goats under Range Grazing Conditions.” Journal of Range Management 50(3):234-238.
54. Lohner-Urban U. 2025. Ware/Ware Family: Central Anatolian Hellenistic Banded Ware, The Levantine Ceramics Project. https://www.levantineceramics.org/wares/522-central-anatolian-hellenistic-banded-ware (erişim tarihi: 03.03.2025).
55. Maier, F. G. 1963. “Bemerkungen zur sogenannten galatischen Keramik von Boğazköy.“ JdI 78:218-255.
56. Maner, Ç. 2016. “Preliminary Report on the Third Season of the Konya-Ereğli Survey (Keyar) 2015.” Anatolia Antiqua XXIV:225-252. DOI: 10.4000/anatoliaantiqua.384
57. Maner, Ç. 2017. “Preliminary Report on the Forth Season of the Konya-Ereğli Survey (Keyar) 2016.” Anatolia Antiqua XXV:95-113. DOI: 10.4000/anatoliaantiqua.451
58. Maner, Ç. 2021. “Preliminary Report of the Eight Season of the Konya Ereğli Karapınar, Halkapınar and Emirgazi Survey Project (KEYAR) 2020.” Anatolia Antiqua XXIX:109-127. DOI: 10.4000/anatoliaantiqua.1929
59. Manning S. W. – B. Kromer 2011. “Radiocarbon Dating Iron Age Gordion and the Early Phrygian Destruction in Particular.” C. B. Rose – G. Darbyshire (eds.) The New Chronology of Iron Age Gordion. Gordion Special Studies 6, Museum Monograph 133. Pennsylvania: University of Pennsylvania Press, 123-155.
60. Massa, M. – C. Bachhuber – F. Şahin – Y. Tuna – N. Bostancı-Kolankaya 2019. “Konya İli Karatay ve Çumra İlçeleri Arkeolojik Yüzey Araştırması 2017 Yılı.” Araştırma Sonuçları Toplantısı 36.3, 17-35.
61. Massa, M. – C. Bachhuber – F. Şahin – D. Sarı – H. Erpehlivan – Y. Tuna 2020. “Konya İli Karatay ve Çumra İlçeleri Arkeolojik Yüzey Araştırması Projesi 2018 Yılı Sonuçları.” Araştırma Sonuçları Toplantısı 37.2, 511- 528.
62. Matsumura, K. 2000. “On the Manufacturing Techniques of Iron Age Ceramics from Kaman-Kalehöyük.” Anatolian Archaeological Studies X:119-137.
63. Matsumura, K. 2005. Die eisenzeitliche Keramik in Zentralanatolien aufgrund der Grundlage der Ausgrabung von Kaman-Kalehöyük. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Freie Universität: Berlin.
64. Matsumura, K, 2008. “The Early Iron Age in Kaman-Kalehöyük: The Search for its roots.” D. Bonatz – R. M. Czichon – F. J. Kreppner (Hrsg.) Fundstellen: Gesammelte Schriften zur Ärchäologie und Geschichte Altvorderasiens; ad honorem Hartmut Kühne. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 41-50.
65. Mazzoni, S. – A. D’Agostino – V. Orsi 2010. “Survey of the Archaeological Landscape of Uşaklı/Kuşaklı Höyük (Yozgat).” Anatolica 36:111-163. DOI: 10.2143/ANA.36.0.2049241 Mellart, J. 1955. “Iron Age Pottery from Southern Anatolia.” Belleten XIX(74):115-136.
66. Mellart, J. 1958. “Second millenium pottery from the Konya plain and neighbourhood.” Belleten XXII(87):311-345.
67. Mönninghoff, H. 2025. Ware/Ware Family: Cilician LB-Iron Age Red Slip Ware, The Levantine Ceramics Project. https://www.levantineceramics.org/wares/559-cilician-lb-iron-age-red-slip-ware (erişim tarihi: 02.02. 2025).
68. Müller, U. 1996. Die Eisenzeitliche Keramik von Lidar Höyük. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ruprecht Karls Universität: Heidelberg.
69. Neve, P. 1982. Büyükkale. Die Bauwerke. Grabungen 1954-1966. Boğazköy-Hattuşa 12. Berlin: Gerb. Mann Verlag.
70. Niewöhner, P. – G. Dikilitaş – E. Erkul – S. Giese – J. Gorecki – W. Prochaska – D. Sarı – H. Stümpel – A. Vardar – A. Waldner – A. Walser – H. Woith 2013. “Bronze Age höyüks, Iron Age hilltop forts, Roman poleis and Byzantine pilgrimage in Germia and its vicinity. “Connectivity” and a lack of “definite places” on the central Anatolian high plateau.” AnatSt 63:97-136. DOI: 10.1017/S0066154613000069
71. Omura, S. 1992. “1990 Yılı Kaman-Kalehöyük Kazıları.” Kazı Sonuçları Toplantısı 13.1, 319-337.
72. Osborne, J. F. – M. Massa – F. Şahin – H. Erpehlivan – C. Bachhuber 2020. “The city of Hartapu: results of the Türkmen-Karahöyük Intensive Survey Project.” AnatSt 70:1-27. DOI: 10.1017/S0066154620000046
73. von der Osten, H. H. 1937a. The Alishar Hüyük. Seasons of 1930-32, Part II. Researches in Anatolia 8, OIP 29. Chicago, Ill.: University of Chicago Press.
74. von der Osten, H. H. 1937b. The Alishar Hüyük. Seasons of 1930-32, Part III. Researches in Anatolia 9, OIP 30. Chicago, Ill.: University of Chicago Press.
75. Ökse A. T. 1988. Mitteleisenzeitliche Keramik Zentral-Ostanatoliens mit dem Schwerpunkt Karakaya-Stauseegebiet am Euphrat. Berliner Beiträge zum Vorderen Orient 9. Berlin: Dietrich Reimer Verlag.
76. Ökse, A. T. 1999. “Orta Anadolu’nun Doğusunun Demir Çağ Kültür ve Yerleşim Dokusu.” 1998 Yılı Anadolu Medeniyetleri Müzesi Konferansları, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 85-116.
77. Ökse, A. T. 2019a. “Yukarı Dicle Havzasında Demir Çağı Göçerlerinde Devamlılık, Dönüşüm ve Değişim: Bir Sosyal Arkeolojik Değerlendirme.” TÜBA-AR 25, 109-124. DOI: 10.22520/tubaar.2019.25.008
78. Ökse, A. T. 2019b. “The Eastern Border of Phrygia.” Gocha R. Tsetskhladze (ed.) Phrygia in Antiquity: From the Bronze Age to the Byzantine Period. Proceedings of an International Conference ‘The Phrygian Lands over Time: From Prehistory to the Middle of the 1st Millennium AD’, held at Anadolu University, Eskişehir, Turkey, 2nd–8th November, 2015 Dedicated to the memory of Prof. G.K. (Ken) Sams. Leuven: Peeters, 161-189.
79. Ökse, A. T. (baskıda). “East Anatolian Nomands in Neo Assyrian Sphere.” M. Işıklı – R. Çavuşoğlu – H. Ocak – D. Demirtaş – A. Aslan – J. Bailey (eds.), Urartu and Beyond. Improvement and Interaction in the Iron Age Highlands ARAXES. Studies in the Archaeology & History of the Caucasus Area & Adjacent Regions 5. Turnhout: Brepols Publishers.
80. Özdemir, M. A. 2020. “Nevşehir, Suluca Karahöyük Demir Çağı Boya Bezemeli Seramikleri.” Seramik Araştırmaları Dergisi 2:1-53.
81. Özgüç, T. 1971. Demir Devrinde Kültepe ve Civarı. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
82. Özgüç, T. 1982. Maşat Höyük II. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
83. Özkan, S. 1990. “Beyşehir Civarında bulunmuş Olan Eserler.” Belleten LIV(210):583-590.
84. Özyar, A. – E. Ünlü – S. Karacic – Ç. Külekçioğlu – T. Pilavcı 2012. “Tarsus-Gözlükule 2010 Yılı Kazısı.” Kazı Sonuçları Toplantısı 33.2, 413-431.
85. Özyar, A. – E. Ünlü – T. Pilavcı 2019. “Recent Fieldwork at Tarsus-Gözlükule: The Late Bronze Age Levels.” S. R. Steadman – J. G. McMahon (eds.), The Archaeology of Anatolia III: Recent Discoveries (2017–2018). Newcastle upon Tyne, UK: Cambridge Scholars Publishing, 53-72.
86. Pelon, O. 1994. “The site of Porsuk and the beginning of the Iron Age in Southern Cappadocia.” A. Çilingiroğlu – D. H. French (eds.), Anatolian Iron Ages 3. The Proceedings of the Third Anatolian Iron Ages Colloquium held at Van, 6-12 August 1990. The British Institute of Archaeology at Ankara Monograph 16. Ankara: The British Institute of Archeology at Ankara, 157-162.
87. Polat, Y. 2002. Daskyleion’da MÖ 8.-5. Yüzyıllar Arasında Gri Seramik. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İzmir.
88. Pucci, M. – C. Alvaro – S. Bartolozzi – M. Carletti – M. Castellano – C. Fantoni – F. Lentini – M. Montesanto – B. Yolaçan 2024. “Living in the Lower Town at Kınık Höyük (Niğde). Preliminary Report on the 2021-2022 Campaigns in Anatolia.” Asia Anteriore Antica. Journal of Ancient Near Eastern Cultures 5. 81-130. DOI: 10.36253/asiana-2151
89. Ramage, A. – N. Ramage – R. G. Gürtekin-Demir 2021. Ordinary Lydians at Home: The Lydian Trenches of the House of Bronzes and Pactolus Cliff at Sardis. SardisRep 8. Cambridge, Mass. – London: Harvard University Press.
90. Riis, P. J. – M. L. Buhl 1990. Hama. Fouilles et recherches de la Fondation Carlsberg 1931-1938, II 2: Les objets de la période dite Syro- Hittite (âge du fer). Nationalmuseets skrifter. Større beretninger 12. Copenhague: Nationalmuseet.
91. Rose, C. B. – G. Darbyshire (eds.) 2011. The New Chronology of Iron Age Gordion. Gordion Special Studies 6, Museum Monograph 133. Pennsylvania: University of Pennsylvania Press.
92. Ross, J. 2010. “Çadır Höyük: The Upper South Slope 2006-2009.” Anatolica XXXVI:67-87. Sams, G. K. 1994. The Early Phrygian Pottery. Gordion Excavations 4, Museum Monographs 79. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
93. Sams, G. K. 2011. “Artifacts.” C. B. Rose – G. Darbyshire (eds.) The New Chronology of Iron Age Gordion. Gordion Special Studies 6, Museum Monograph 133. Pennsylvania: University of Pennsylvania Press, 59-79.
94. Sams, G. K. – M. M. Voigt 2011. “In Conclusion.” C. B. Rose – G. Darbyshire (eds.) The New Chronology of Iron Age Gordion. Gordion Special Studies 6, Museum Monograph 133. Pennsylvania: University of Pennsylvania Press, 155-169.
95. Schmidt, E. F. 1932. The Alishar Hüyük Seasons of 1928-1929, Part I. Researches in Anatolia. Chicago, Ill.: University of Chicago Press.
96. Schoop, U. D. 2013. “Gündelik Hayatın ve Ayrıcalığın Nesneleri: Hitit Çanak Çömleği.” M. Doğan Alparslan – M. Alparslan (ed.) Hititler: Bir Anadolu İmparatorluğu. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 356-371.
97. Seeher, J. 2000. “Hattuşa/Boğazköy’ün Yerleşim Tarihine Yeni Katkılar: Büyükkaya Kazılarına Toplu Bir Bakış.” TÜBA-AR 3:15-34.
98. Sparkes, B. A. – Talcott, L. 1970. Black and Plain Pottery. The Athenian Agora XII. Princeton/New Jersey: The American School of Classical Studies.
99. Sterret, R. S. 1888. The Wolfe Expedition in Asia Minor. Papers of the American School at Athens III. Boston: Damrell and Upham.
100. Stewart, S. M. 2010. Gordion After the Knot: Hellenistic Pottery and Culture. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Cincinnati: University of Cincinnati.
101. Summers G. D. 1994. “Grey Ware and the Eastern Limits of Phrygia.” A. Çilingiroğlu – D. H. French (eds.), Anatolian Iron Ages 3. The Proceedings of the Third Anatolian Iron Ages Colloquium held at Van, 6-12 August 1990. The British Institute of Archaeology at Ankara Monograph 16. Ankara: The British Institute of Archeology at Ankara, 241-252.
102. Summers G. D. 2008. “Periodisation and technology in the central Anatolian Iron Age, archaeology, history and audiences.” Ancient Near Eastern Studies 45:202-217.
103. Summers, M. E. F. – K. Ahmet – G. D. Summers 1995. “The Regional Survey at Kerkenes Dağ: An Interim Report on the Seasons of 1993 and 1994.” AnatSt 45:43-68. DOI: 10.2307/3642913
104. Şenyurt, S. Y. – Akçay, A. (2022). “Late Bronze Age Painted Pottery and its Contextual Relationship to the Hittite Levels at Ovaören.” F. Manuelli – D. P. Mielke (eds.), Late Bronze Age Painted Pottery Traditions at the Margins of the Hittite State Papers Presented at a Workshop Held at the 11th ICAANE (München 4 April 2018) and additional contributions. Oxford: Archaeopress Publishing, 99-113.
105. Şenyurt, S. Y. – A. Akçay – İ. Aklan 2023. “Ovaören-Yassıhöyük Kazıları ve Orta Anadolu Demir Çağı Mimarisinde Gelişim ve Değişime Kronolojik Bir Bakış.” Höyük 11:49-71. DOI: 10.37879/hoyuk.2023.1.041
106. Tekocak M. – C. Aldemir 2024. “Lystra.” Konya’nın Kırk Arkeolojik Mirası. Konya’nın Kırkları Serisi 14. Konya: Serhat, 129-132.
107. Tezcan B. 1969. “1968 Göllüdağ Kazısı.” Türk Arkeoloji Dergisi XVII(2):211- 235.
108. Toteva, G. D. 2007. Local Cultures of Late Achaemenid Anatolia. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Mineapolis, MN: University of Minnesota.
109. Trameri, A. – d’Alfonso, L. 2020. “The «Sacred City» of Kınık Höyük: Continuity and Change in Cappadocia (Turkey) between the Late Achaemenid and Late Hellenistic Periods.” W. Held (ed.), The Transition from the Achaemenid to the Hellenistic Period in the Levant, Cyprus and Cilicia: Cultural Interruption or Continuity? Symposion at Philipps-Universität Marburg, October 12–15, 2017. Marburger Beiträge zur Archäologie 6. Marburg: Eigenverlag des Archäologischen Seminars der Philipps-Universität, 65-83.
110. Tüysüz, B. 2022. Kültepe’nin Hellenistik Dönem Seramikleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü: Denizli.
111. Tüysüz, B. 2024. “Studies on Kültepe Hellenistic Period: Preliminary Evaluations on 2022 Excavations.” F. Kulakoğlu – C. Michel (eds.), Kültepe at the Crossroads between Disciplines. Turnhout: Brepols Publishers. 275-297.
112. Ünlü, E. 2005. “Locally Produced and Painted Late Bronze to Iron Age Transitional Period Pottery of Tarsus-Gözlükule.” A. Özyar (ed.) Field Seasons 2001-2003 of the Tarsus-Gözlükule Interdisciplinary Research Project. İstanbul: Ege Yayınları, 145-169.
113. Voigt, M. M. 1994. “Excavations at Gordion 1988-89: The Yassıhöyük Stratigraphic Sequence.” A. Çilingiroğlu – D. H. French (eds.), Anatolian Iron Ages 3. The Proceedings of the Third Anatolian Iron Ages Colloquium held at Van, 6-12 August 1990. The British Institute of Archaeology at Ankara Monograph 16. Ankara: The British Institute of Archeology at Ankara, 265-294.
114. Voigt, M. M. 2011. “Gordion: The Changing Political and Economic Roles of a First Millennium B.C.E. City.” J. G. McMahon – S. R. Steadman (eds.), The Oxford Handbook of Ancient Anatolia: (10,000-323 BCE). Oxford: Oxford University Press, 1069-1094.
115. Woolley, C. L. 1939. “The Iron Age Graves of Carchemish.” AnnLiv 26:11-37.
116. Yağcı, R. 2007. “Hittites at Soli (Cilicia).” SMEA I(49):797-814.
117. Yalçın, S. (2013). “A Re-evaluation of the Late Bronze to Early Iron Age Transitional Period: Stratigraphic Sequence and Plain Ware of Tarsus-Gözlükule.” K. A. Yener (ed.), Across the Border: Late Bronze-Iron Age Relations between Syria and Anatolia. Proceedings of a Symposium held at the Research Center of Anatolian Studies, Koç University, Istanbul, May 31-June 1, 2010. Ancient Near Eastern Studies Supplement 42. Leuven: Peeters, 195-213.
118. Yılmaz M. A. 2015. Vezirköprü/ Oymaağaç Höyük Demir Çağı Seramikleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: Erzurum.
119. Zanon, T. – M. Gruber- M. Gauly 2022. “Walking distance and maintenance energy requirements of sheep during mountain pasturing (transhumance).” Applied Animal Behaviour Science 255: 105744. DOI: 10.1016/j.applanim.2022.105744
120. Zgusta, L. 1992. Kleinasiatische Ortsnamen, Band 6/2, Wiesbaden.
121. Zoroğlu, K. L. 1978. Hellenistik Çağ’da Kızılırmak Havzası Boyalı Kapları. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: Ankara.
122. Zoroğlu K. L. 1979. “Eskiyapar’da bulunan Kızılırmak Havzası (Galat denilen) Boyalı Seramikleri.” VIII. Türk Tarih Kongresi Cilt I, 239-252.
123. Zoroğlu, C. 2007. Çatalhöyük TP Alanı Klasik, Hellenistik, Roma Çağı Seramiği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: Konya.