ZERZEVAN CASTLE IN THE LIGHT OF RECENT ARCHEOLOGICAL RESEARCHES

Öz

Roma İmparatorluğu’nun doğudaki en uç sınırını oluşturan Anadolu’nun güneydoğusu ekonomik, siyasi ve stratejik açıdan her zaman önemini korumuş, bu coğrafyada hakimiyet kurmak için dönemin iki büyük gücü Roma ve Parth/Sasaniler büyük mücadele vermiştir. Bu bağlamda kilit noktada yer alan ve Roma’nın askeri yerleşimi olan Zerzevan Kalesi’nde yeni başlayan çalışmalar, bölgenin Roma Dönemi’nin aydınlanması açısından oldukça önemli bir rol üstlenmektedir. Yerleşim konumu itibariyle bütün vadiye hakim, antik ticaret yolu üzerinde, geniş bir alanı kontrol altında tutan, stratejik bir Roma sınır garnizonudur. Bununla birlikte Zerzevan’da sadece askerler kalmamış, aynı zamanda sivillerin yaşadığını da söyleyebiliriz. Yerleşimde mevcut mimari kalıntılar ve kazı çalışmalarında ele geçen buluntular incelediğinde MS 3. yy’da alanın kullanıldığı söylenebilir, fakat bu dönemdeki boyutları hakkında bilgi vermek şu an için çok zordur. Büyük bir olasılıkla yerleşimin surları ve yapılarının Anastasios I (MS 491- 518) ve Justinianos I (MS 527-565) dönemlerinde onarılarak, bazıları ise yeniden inşa edilerek mevcut son haline getirildiği söylenebilir. MS 639 yılında İslam orduları tarafından bölgenin fethine kadar da yerleşim önemini korumuştur.

Anahtar Kelimeler

• Zerzevan Kalesi,Garnizon,Roma,Sasani,Amida

ZERZEVAN CASTLE IN THE LIGHT OF RECENT ARCHEOLOGICAL RESEARCHES

Öz

Southeastern Anatolia, which forms the extreme border of the Roman Empire, has been transformed into a geography where great struggles between the two great powers of the time, Rome and Parthians/Sassanids, have been maintained throughout history from the perspective of economic, political and military strategy. The research that began at Zerzevan Castle, the military settlement of Rome, plays a very important role in understanding the Roman period of the region. Due to its location, the entire valley is dominated by this strategic Roman border garrison on the antique trade route that controls a large area. Besides Zerzevan should be considered as a settlement where not only soldiers settled but also civilians. When the existing architectural remains and the finds uncovered in the excavations are examined, it can be said that the area was used in the 3rd century AD; but it is very difficult today to estimate the area covered at that time. The walls and structures of the settlement were probably repaired during Anastasius I (AD 491-518) and Justinian I (AD 527-565) periods, and some structures have been reconstructed to the final state as found today. The settlement must have been in use until the conquest of the region by the Islamic armies in 639 AD.

Anahtar Kelimeler

• Zerzevan Castle • Garrison • Roman Empire • Sassanid • Amida