The effect of pregnancy planning status on well-being, quality of life and complaint level during pregnancy

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 3, 189 - 194, 29.12.2025

Elif Tuğçe Çitil Güldü , Funda Çitil Canbay , Keziban Amanak

https://doi.org/10.61534/anatoljhr.1663109

Öz

Aim: The aim of the study is to examine the effect of pregnancy planning on well-being, quality of life and complaint level during pregnancy
Methods: This research was designed as analytical-cross-sectional and comparative. A total of 150 pregnant women, including planned (75) and unplanned (75) pregnancies, completed this study. The research data was collected between 15.02.2024 and 15.12.2024 with the Pregnancy Information Form, Well-Being in Pregnancy Scale (WIP) and Scale of Complaints During Pregnancy and Their Effect on Quality of Life (SCPEQL).
Results: According to the results of the study, the mean scores of WIP and SCPEQL were found to be lower in unplanned pregnancies. The statistical difference between the groups was found to be significant (p<0.05). According to the logistic regression analysis findings, it was determined that the level of perceived well-being (OR=0.879) decreased in unplanned pregnancies. It has been determined that pregnancy complaints have a predictive effect on low quality of life scores (OR = 1.019) in unplanned pregnancies.
Conclusion: It was observed that the planning status of the pregnancy significantly affected the WIP and SCPEQL scores in favor of planned pregnancies. This result provides evidence that pregnancy planning increases well-being during pregnancy and increases quality of life by providing a positive effect on pregnancy-related complaints.

Anahtar Kelimeler

planned pregnancy , pregnancy , quality of life , unplanned pregnancy , well-being

Gebeliğin planlanma durumunun gebelik süreci içerisinde iyilik hali, yaşam kalitesi ve yakınma düzeyine etkisi

Öz

Amaç: Araştırmanın amacı gebeliğin planlanma durumunun gebelik süreci içerisinde iyilik hali, yaşam kalitesi ve yakınma düzeyine etkisinin incelenmesidir.
Yöntem: Bu araştırma analitik-kesitsel ve karşılaştırmalı türde tasarlanmıştır. Bu araştırma gebeliği planlı (75) ve plansız (75) olmak üzere toplam 150 gebe tamamlanmıştır. Araştırma verileri 15.02.2024-15.12.2024 tarihleri arasında Gebe Bilgi Formu, Gebelikte İyilik Ölçeği (GİÖ) ve Gebelikteki Yakınmalar ve Yaşam Kalitesine Etkisi Ölçeği (GYYKEÖ) ile gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Araştırma sonuçlarında plansız gebeliklerde GİÖ ve GYYKEÖ skor ortalamaları daha düşük bulunmuştur. Gruplar arasındaki istatistiksel fark ise anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Lojistik regresyon analiz bulgularına göre, plansız gebeliklerde algılanan iyilik düzeyinin (OR=0.879) düştüğü saptanmıştır. Gebelik yakınmaları artan plansız gebeliklerde düşük yaşam kalite skorları (OR=1.019) üzerinde ön görücü olarak etkilediği saptanmıştır.
Sonuçlar: Çalışmamızda gebeliğin planlanma durumunun, GİÖ ve GYYKEÖ skorlarını planlı gebeliklerin lehine anlamlı düzeyde etkilediği görülmüştür. Bu sonuç gebeliğin planlanma durumunun gebelikte iyilik halini arttırdığına, gebeliğe yönelik yakınmalarda olumlu etki sağlayarak yaşam kalitesi düzeyini arttırdığına dair kanıt sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

gebelik , iyilik hali , planlı gebelik , plansız gebelik , yaşam kalitesi

Kaynakça

• Abajobir, A. A., Alati, R., Kisely, S., & Najman, J. M. (2017). Antecedents and maternal health outcomes of unintended pregnancy: A systematic review. Ethiopian Medical Journal, 55(4), 325-336.
• Ahi, S., & Borlu, A. (2021). Bir üniversite hastanesinde doğan bebeklerde düşük doğum ağırlığı ve doğum kiloları ile ilişkili faktörler. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(3), 140-150.
• Bahk, J., Yun, S. C., Kim, Y., & Khang, Y. H. (2015). Impact of unintended pregnancy on maternal mental health: A causal analysis using follow up data of the panel study on Korean children (PSKC). BMC Pregnancy and Childbirth, 15(1), 85. https://doi.org/10.1186/s12884-015-0505-4
• Baransel, E. S., & Uçar, T. (2021). Riskli gebelerde fiziksel aktivite, gebelikte iyilik ve gebelikteki yakınmaların yaşam kalitesine etkisi: Karşılaştırmalı bir çalışma. Anatolian Journal of Health Research, 2(3), 101-106. https://doi.org/10.29228/anatoljhr.53902
• Baransel, E. S., Uçar, T., & Güney, E. (2021). Pregnancy during the COVID-19 pandemic: Attachment and well-being during pregnancy. Journal of Infant, Child and Adolescent Health, 1(3), 125-137.
• Barrow, A., Jobe, A., Barrow, S., Touray, E., & Ekholuenetale, M. (2022). Prevalence and factors associated with unplanned pregnancy in The Gambia: Findings from 2018 population-based survey. BMC Pregnancy Childbirth, 22(1), 17. https://doi.org/10.1186/s12884-021-04371-7
• Battulga, B., Benjamin, M. R., Chen, H., & Bat-Enkh, E. (2021). The impact of social support and pregnancy on subjective well-being: A systematic review. Frontiers in Psychology, 12, 710858. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.710858
• Benli, T. E., Altıparmak, S., & Derya, Y. A. (2021). The Relationship between the life quality based on pregnancy complaints and maternity role and acceptance of pregnancy. Journal of Basic and Clinical Health Sciences, 7(2), 608-617. https://doi.org/10.30621/jbachs.1133579
• Can, R., Yılmaz, S. D., Çankaya, S., & Kodaz, N. (2019). Gebelikte yaşanan sorunlar ve yaşam kalitesi ile ilişkisi. Sağlık ve Toplum, 29(2), 58-64.
• Carlander, A., Hultstrand, J. N., Reuterwall, I., Jonsson, M., Tydén, T., & Kullinger, M. (2023). Unplanned pregnancy and the association with maternal health and pregnancy outcomes: A Swedish cohort study. PLoS One, 18(5), e0286052. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0286052
• Chen, Z., Li, Y., Chen, J., & Guo, X. (2022). The mediating role of coping styles in the relationship between perceived social support and antenatal depression among pregnant women: A cross-sectional study. BMC Pregnancy and Childbirth, 22(1), 188. https://doi.org/10.1186/s12884-022-04377-9
• Chou, F. H., Avant, K. C., Kuo, S. H., & Fetzer, S. J. (2008). Relationships between nausea and vomiting, perceived stress, social support, pregnancy planning, and psychosocial adaptation in a sample of mothers: A questionnaire survey. International Journal of Nursing Studies, 45(8), 1185-1191. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2007.08.004
• Çerçer, Z., & Ayar, D. (2024). Gebelerin gebelikte iyi olma hali ve gebelik deneyimlerinin doğum inançlarıyla ilişkisi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 6(3), 195-202. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.1483347
• Derya, Y. A., Özşahin, Z., Uçar, T., Erdemoğlu, Ç., & Ünver, H. (2018). Gebelikteki yakınmaların yaşam kalitesine etkisi ile psikososyal sağlık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 12(3), 171-177. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.452447
• El-Atar, E. A. N. M., Shuaib, F. M. N. E., & Hafez, S. K. M. (2021). Comparison between planned versus unplanned pregnancy outcomes. Novelty Journals, 8(1), 40-49.
• Erdemoğlu, Ç., Ay, Ç. K., & Derya, Y. A. (2022). Gebelik algısının psikolojik iyi oluş ve fetal sağlık kontrol odağı ile ilişkisi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 537-550. https://doi.org/10.47115/jshs.1102088
• Fikadu, K., Wasihun, B., & Yimer, O. (2022). Knowledge of pre-conception health and planned pregnancy among married women in Jinka town, southern Ethiopia and factors influencing knowledge. PLoS One, 17(5), e0268012. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0268012
• Gomez, A.M., Arteaga, S., Ingraham, N., Arcara, J., & Villaseñor, E. (2018). It's not planned, but ıs ıt okay? the acceptability of unplanned pregnancy among young people. Womens Health Issues, 28(5), 408-414. https://doi.org/10.1016/j.whi.2018.07.001
• Gür, E. Y., & Pasinlioğlu, T. (2021). Gebelikteki yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisi ölçeği: Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 9(2), 482-497. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.822370
• Kaya, F., & Akdoğan, İ. Y. (2022). The examination of psychological well-being in pregnant women in terms of demographic and pregnancy-related features and self-compassion. Journal of Education & Research in Nursing, 19(1), 85-92. https://doi.org/10.5152/jern.2022.55088
• Kazemi, A., Dadkhah, A., & Torabi, F. (2022). Changes of health related quality of life during pregnancy based on pregnancy context: A prospective study. Archives of Public Health, 80, 37. https://doi.org/10.1186/s13690-022-00802-9
• Moreau, C., Bonnet, C., Beuzelin, M., & Blondel, B. (2022). Pregnancy planning and acceptance and maternal psychological distress during pregnancy: Results from the National Perinatal Survey, France, 2016. BMC Pregnancy and Childbirth, 22(1), 162. https://doi.org/10.1186/s12884-022-04496-3
• Muskens, L., Boekhorst, M. G., Kop, W. J., van den Heuvel, M. I., Pop, V. J., & Beerthuizen, A. (2022). The association of unplanned pregnancy with perinatal depression: A longitudinal cohort study. Archives of Women's Mental Health, 25(3), 611-620. https://doi.org/10.1007/s00737-022-01225-9
• Nilson, T.V., Amato, A. A., Resende, C. N., Primo, W.Q. S. P., Nomura, R. M. Y., Costa, M. L., Opperman, M. L., Brock, M., Junior, A. T., Damasio, L. C. V. C., Reis, N., Borges, V., Araújo, A. C., Ruano, R., & Zaconeta, A. C. M. (2023). Unplanned pregnancy in Brazil: National study in eight university hospitals. Revista de Saúde Pública, 57, 35. https://doi.org/10.11606/s1518-8787.2023057004449
• Okyay, E. K., & Sunay, Z. (2022). Gebelikte risk algısı ile gebelikte iyilik hali arasındaki ilişkinin incelenmesi. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 8(14), 1-12. https://doi.org/10.51293/socrates.162
• Rowland, B. B., Rocca, C. H., & Ralph, L. J. (2021). Certainty and intention in pregnancy decision-making: An exploratory study. Contraception, 103(2), 80-85. https://doi.org/10.1016/j.contraception.2020.11.003
• Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) (2024). RCOG and FSRH key messages on safe abortion. https://www.rcog.org.uk/en/g
• Stern, J., Joelsson, L. S., Tydén, T., Berglund, A., Ekstrand, M., Hegaard, H., Aarts, C., Rosenblad, A., Larsson, M., & Kristiansson, P. (2016). Is pregnancy planning associated with background characteristics and pregnancy-planning behavior? Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 95(2),182-189. https://doi.org/10.1111/aogs.12816
• Stevens, L. M. (2015). Planning parenthood: Health care providers’ perspectives on pregnancy intention, readiness, and family planning. Social Science & Medicine, 139, 44–52. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2015.06.027
• Sunay, Z., Baransel, E., & Uçar, T. (2022). The adaptation of the Well-Being in Pregnancy (WiP) Questionnaire into Turkish: Validity and reliability of a questionnaire. Journal of Obstetrics and Gynaecology, 42(6), 1-8. https://doi.org/10.1080/01443615.2022.2054676
• Tuncer, S. K., Karakurt, P., & Kasımoğlu, N. (2022). Gebelerde distres ile gebelikte yakınmalar ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), 114-121. https://doi.org/10.5152/JMHS.2022.221629
• Wohrer, F., Ngo, H., DiDomenico, J., Ma, X., Roberts, M. H., & Bakhireva, L. N. (2024). Potentially modifiable risk and protective factors affecting mental and emotional wellness in pregnancy. Frontiers in Human Neuroscience, 18, 1323297. https://doi.org/10.3389/fnhum.2024.1323297
• World Health Organization (WHO). (1984). WHO definition of health. www.who.int/about/definition/en/print.html
• Yalçın S, & Turan Z. (2023). Gebelikte şiddetin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisinin belirlenmesi. Sakarya University Journal of Holistic Health, 6(3), 403-418. https://doi.org/10.54803/sauhsd.1197427
• Yılmaz F. A. (2022). Gebelerin yaşam kalitesi: Gebeliğin kabulü ve bazı faktörlerle ilişkisi. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), 93-98. https://doi.org/10.5152/JMHS.2022.223059