Cinsiyete Dayalı Ücret Farkı: Avrupa Birliği’nin 2023/970 Sayılı Direktifi ile Getirilen Yükümlülüklerin Türk Toplu İş Hukuku Kapsamında Değerlendirilmesi
Öz
2023/970 sayılı Avrupa Birliği Ücret Şeffaflığı Direktifi küresel anlamda önemli bir sorun teşkil eden cinsiyete dayalı ücret farklılığını çeşitli açılardan ele almaktadır. Direktif’in temel amacı iş için başvuran adayların ve çalışanların bilgi sahibi olmalarına imkân tanıyan ve şeffaflığın ön planda olduğu bir sistem yaratıp, cinsiyete dayalı ücret farklılıklarını gidermektir. Bu kapsamda, işverenlere şeffaf bir ücret raporlama sistemi oluşturma yükümlülüğü getirilmekte, sosyal tarafların iş birliği içinde hareket ederek ücret eşitsizliklerine karşı daha güçlü konuma gelmeleri teşvik edilmektedir. Çalışmamızda Direktif’teki düzenlemeler incelenerek, özellikle sosyal taraflara getirilen yükümlülükler, Türk toplu iş hukuku ve mevcut kurumsal yapılanmalar kapsamında değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Cinsiyete Dayalı Ücret Farkı, Ücret Şeffaflığı, Cinsiyet Eşitliği, Ayrımcılık, Ücret Eşitsizliği
Kaynakça
- BAYCIK, Gaye: Sosyal Diyalog, Örgütlenme Özgürlüğü ve Toplu Sözleşme Hakkına İlişkin ILO ve AB Standartlarına Uyum Değerlendirmesi ve Öneriler, ILO, Ankara, 2019.
- ÇELİK, İrem: “Avrupa Birliği 2023/970 Sayılı Direktifinde İşe Alım Sürecinde Ücret Şeffaflığı ve Türk Hukukunda Uygulanabilirliği”, Çalışma ve Toplum, 2024, Cilt 3, Sayı 82, s. 1091-1126.
- ÇELİK, Nuri / CANİKLİOĞLU, Nurşen / CANBOLAT, Talat / ÖZKARACA, Ercüment: İş Hukuku Dersleri, 36. Baskı, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2023.
- DEMİR, Kübra: İş Hukukunda 6701 Sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu Bağlamında Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
- EUROPEAN COMMISSION: European Commission Staff Working Document, Impact Assessment, 2021 (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52021SC0041, ET: 17.11.2024).
- EUROPEAN PARLIAMENT: Understanding the Gender Pay Gap: Definition, Facts and Causes, 2020 (https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20200109STO69925/understanding-the-gender-pay-gap-definition-facts-and-causes - what-is-the-gender-pay-gap-and-how-is-it-calculated-7, ET: 11.01.2025).
- FRANZEN, Martin / GALLNER, Inken / OETKER, Hartmut (Hrsg.): Kommentar zum Europäischen Arbeitsrecht, 5. Baskı, C.H.Beck, München, 2024 (Yazar, EuArbRK).
- GÖRMÜŞ, Ayhan: “Türkiye’de Sosyal Diyaloğun Gelişimi”, Çalışma ve Toplum, 2007, Cilt 3, Sayı 14, s. 115-140.
- GÜNTHER, Jens / SCHIFFELHOLZ, Mona: “Die Entgelttransparenzrichtlinie: Inhalte und Unterschiede zum Entgelttransparenzgesetz”, NZA Rechtsprechungs-Report Arbeitsrecht, 2023, Sayı 11, s. 568-574.
- GÜZEL, Ali: “Toplu Pazarlık ve Toplu iş Sözleşmesi Sistemine Eleştirel Bir Bakış”, İstanbul Hukuk Mecmuası, 2016, Cilt 74, Prof. Dr. Fevzi Şahlanan’a Armağan Sayısı, s. 891-949.
