Yapay Zekâ Tabanlı Sahte Dijital İçeriklerle (Deepfake) Görüntü ve Ses Üzerindeki Hakkın İhlali

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: 1, 27 - 49, 13.02.2026

Mehmet Emin Özgül

https://doi.org/10.54699/andhd.1717653

https://izlik.org/JA22PD32XZ

Öz

Yapay zekâ alanında yaşanan gelişmeler, birçok hukuki sorunu da beraberinde getirmektedir. Yapay zekâdan yararlanılarak dijital içerikler üretmeye imkân veren ve sürekli gelişen yöntemlerden biri de “deepfake”tir. Mevcut fotoğraf, video gibi bir görüntünün başka bir görüntüye entegre edilerek, yeni ve oldukça gerçekçi bir içerik elde edilmesine veya bir kişinin sesinin bir konuşmaya entegre edilerek, kişilerin istenildiği gibi konuşturulmasına imkân veren bu teknolojinin faydalı ve hukuka uygun kullanım alanları olduğu gibi, zararlı ve hukuka aykırı kullanım alanları da vardır. Deepfake teknolojisinin ciddi hukuki sorunlara, konusu suç olan ya da diğer hukuka aykırı eylemlere, ulusal ya da uluslararası krizlere yol açabileceği öngörüsü, bu durumda başvurulacak hukuki çarelerin de tartışılmaya başlamasına neden olmuştur. Deepfake içerikler, hukukun birçok alanını ilgilendiren ve multidisipliner olarak ele alınması gereken bir konu olduğu için çalışmamızda farklı disiplinlerde yazılmış eserlere de başvurularak öncelikle deepfake teknolojisi tanımlanmış, görüntü ve ses üzerindeki kişilik hakkı ele alınarak hukuki sorunlardan ve çözüm yollarından bahsedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yapay Zekâ , Deepfake , Derin Öğrenme , Kişilik Hakkı , 5651 Sayılı Kanun

Violation of Rights on Images and Audio with Artificial Intelligence-Based Fake Digital Content (Deepfake)

https://izlik.org/JA22PD32XZ

Öz

Developments in the field of artificial intelligence bring along many legal issues. One of the ever-developing methods that allows the production of digital content by utilizing artificial intelligence is “deepfake”. This technology, which allows the integration of an image such as an existing photograph or video into another image to obtain new and very realistic content or the integration of a person’s voice into a speech to make people speak as desired, has beneficial and lawful areas of use as well as harmful and unlawful areas of use. The prediction that deepfake technology may lead to serious legal problems, criminal or other unlawful acts, national or international crises has led to the discussion of legal remedies to be applied in this case. Since deepfake content is an issue that concerns many areas of law and should be handled in a multidisciplinary manner, in our study, deepfake technology is first defined by referring to works written in different disciplines, and legal problems and solutions are mentioned by addressing the personality right on image and sound.

Anahtar Kelimeler

Artificial Intelligence , Deepfake , Deep Learning , Right of Personality , Law No. 5651

Kaynakça

• ACABEY, Mehmet Beşir: “Basın Özgürlüğü ve Bu Özgürlüğün Bir Sınırı Olarak Kişilik Hakkı”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 2013, Cilt 8, Özel Sayı, s. 1-54.
• AJDER, Henry / PATRINI, Giorgio / CAVALLI, Francesco / CULLEN, Laurence: “The State of Deepfakes: Landscape, Threats, and Impact”, Deeptrace, 2019, s. 1-20.
• AJDER, Henry: Deepfake Threat Intelligence: A statistics snapshot from June 2020, 2020 (https://perma.cc/ZHW5-53U7, ET: 01.06.2025).
• AKİPEK, Jale / AKINTÜRK, Turgut / ATEŞ: Derya: Türk Medeni Hukuku Başlangıç Hükümleri Kişiler Hukuku Birinci Cilt, 18. Baskı, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2022.
• AKKURT, Sinan Sami: Sosyal Medyada Gerçekleşen İhlaller Karşısında Kişilik Hakkının Korunması, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2020.
• AKMEŞE, Başak: “The Artificial Intelligence Dimension of Digital Manipulation Deepfake Videos: The Case of the Ukrainian-Russian People”, Contemporary Issues of Communication, 2023, Cilt 2, Sayı 2, s. 76-85.
• AKSOY RETORNAZ, E. Eylem: Bir Siber Taciz Biçimi: Cinsel İçerikli Görüntüleri Rızaya Aykırı Olarak İfşa Etme, Yayma, Erişilebilir Kılma veya Üretme Suçu (Revenge Porn ve Deep Fake), On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
• AKYASAN BİRSEN, Gönül: Sosyal Medyada Paylaşılan İçerik Nedeniyle Kişilik Hakkı İhlalleri, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2020.
• ANIKAYDIN, İlayda: “Deepfake Uygulamalarının Hukuki Boyutu”, Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2022, Sayı 2, s. 736-747.
• ANTALYA, O. Gökhan: Manevi Zararın Belirlenmesi ve Manevi Tazminatın Hesaplanması- Türk Hukukunda Manevi Tazminatın İki Aşamalı Olarak Belirlenmesine İlişkin Bir Model Önerisi, Legal Yayıncılık, İstanbul, 2017.
• ANTALYA, O. Gökhan / TOPUZ, Murat: Marmara Hukuk Yorumu Medeni Hukuk Giriş Temel Kavramlar Başlangıç Hükümleri Cilt I, 4. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021.
• ARAS, Ümit Yaşar: İnsan Hakları Temelinde Özel Hayat Hakkının Ulusal ve Uluslararası Alanda Uygulamaları, Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2010.
• ARSLAN, Fatih: “Deepfake Teknolojisi: Kriminolojik Bir Literatür Taraması”, Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2023, Cilt 11, Sayı 1, s. 701-720.
• AYAN, Mehmet / AYAN, Nurşen: Kişiler Hukuku Genel Bilgiler Gerçek Kişiler Tüzel Kişiler, 9. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2020.
• BAKER, Jennifer: Deepfakes Could Break the Internet, 2019 (https://www.cpomagazine.com/cyber-security/deepfakes-could-break-the-internet/, ET: 01.06.2025).
• BALCI, Murat / ÇAKIR, Kerim: “İnternet Ortamında ve Sosyal Ağlarda İşlenen Cinsel Suçlar”, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2022, Cilt 8, Sayı 2, s. 201-214.
• BASTIAN, Matthias: Deepfakes. China-Propaganda bei Facebook und Instagram, 2020 (https://the-decoder.de/deepfakes-china-propaganda-bei-facebook-und-instagram/, ET: 02.06.2025).
• BELADA, Nurullah Enes Süheyl: “Deepfake Dezenformasyonu”, Bilişim Hukuku Dergisi, 2024, Sayı 1, s. 321-358.
• BERK, Mustafa Evren: “Dijital Çağın Yeni Tehlikesi ‘Deepfake’”, OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 2020, Cilt 16, Sayı 28, s. 1508-1523.
• ÇEBER, Burak: “Yeni Nesil Reklam Aracı Olarak Yapay Zekâ Uygulamaları: Reklam Filmlerinde Deepfake Teknolojilerinin Kullanımı Üzerine Nitel Bir Çalışma”, (Ed.) BECAN, Cihan: Tüketiciyi Anlamak: Reklam Araştırmalarında Disiplinlerarası Yaklaşımlar ve Yeni Yönelimler, Efeakademi Yayınları, İstanbul, 2023, s. 11-43.
• ÇOLAK, Betül: Legal Issues of Deepfakes, 2021 (https://www.internetjustsociety.org/legal-issues-of-deepfakes, ET: 08.06.2025).
• DAMIANI, Jesse: A Voice Deepfake Was Used to Scam a CEO Out of $243,000, 2019 (https://www.forbes.com/sites/jessedamiani/2019/09/03/a-voice-deepfake-was-used-to-scam-a-ceo-out-of-243000/?sh=7de31b5c2241, ET: 07.06.2025).
• DURAL, Mustafa / ÖĞÜZ Tufan: Türk Özel Hukuku Cilt II Kişiler Hukuku, 19. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2018.
• ERDOĞAN, İhsan / KESKİN, A. Dilşad: Türk Medeni Hukuku Başlangıç Hükümleri Kişiler Hukuku, 3. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara, 2020.
• EUROPEAN UNION AGENCY FOR LAW ENFORCEMENT COOPERATION: Facing Reality?: Law Enforcement and the Challenge of Deepfakes, An Observatory Report from the Europol Innovation Lab, Publications Office of the European Union, Luxembourg, 2022, s. 1-23.
• FARID, Hany / DAVIES, Alissa / WEBB, Lynette / WOLF, Clement / HWANG Tim / ZUCCONI, Alan / LYU, Siwei: Deepfakes and Audio-visual Disinformation, Centre for Data Ethics and Innovation (CDEI) Snapshot Series, United Kingdom, 2019.
• GERSTNER, Erik: “Face/Off: ‘DeepFake’ Face Swaps and Privacy Laws”, Defense Counsel Journal, 2020, Cilt 87, Sayı 1, s. 1-14.
• İMRE, Zahit: “Şahsiyet Haklarından Şahsın Özel Hayatının ve Gizliliklerinin Korunmasına İlişkin Meseleler”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 1974, Cilt 39, Sayı 1-4, Ord. Prof. Dr. Sıddık Samı Onar Hatıra Sayısı, s. 147-168.
• KAYA, Mine: “Telekomünikasyon Alanında Kişilik Haklarının Korunması”, Ankara Barosu Dergisi, 2010, Sayı 4, s. 279-334.
• KENT, Bülent: “Alman Hukukunda Sosyal Ağlarda Yalan Haber ile Mücadele”, (Ed.) KENT, Bülent / KULULAR İBRAHİM, Merve Ayşegül: Sosyal Medya Hukuku ve Yalan Haber, Adalet Yayınevi, Ankara, 2022, s. 9-36.
• KILIÇOĞLU, Ahmet M.: Medeni Hukuk Temel Kavramlar Başlangıç Hükümleri Kişiler Hukuku, 4. Baskı, Turhan Kitabevi, Ankara, 2021.
• KIETZMANN, Jan / LEE, Linda W. / MCCARTHY Ian P. / KIETZMANN, Tim C.: “Deepfakes: Trick or treat?”, Business Horizons, 2020, Cilt 63, Sayı 2, s. 135-146.
• KUGLER, Matthew B. / PACE, Carly: “Deepfake Privacy: Attitudes and Regulation”, North Western University Law Review, 2021, Cilt 116, Sayı 3, s. 611-680.
• MANKOO, Sandeep Singh: “DeepFakes- The Digital Threat in the Real World”, Gyan Management Journal, 2023, Cilt 17, Sayı 1, 2023, s. 71-77.
• MASCA, Mehmet Emin: Advantages and Disadvantages of Deepfake Technology, 2021 (https://medium.com/geekculture/advantages-and-disadvantages-of-deepfake-technology-ccfa7c12b1ae, ET: 02.06.2025).
• MENESES, João Paulo: Deepfakes and the 2020 US elections: what (did not) happen, 2021 (https://www.researchgate.net/publication/348740568_Deepfakes_and_the_2020_US_elections_what_did_not_happen, ET: 02.06.2025).
• MÜLLER TERPITZ, Ralf: “Persönlichkeitsrechtliche Aspekte der Social Media”, (Ed.) HORNUNG, Gerrit / MÜLLER TERPITZ, Ralf: Rechtshandbuch Social Media, 2. Baskı, Springer, Deutschland, 2021, s. 253-304.
• METZ, Rachel: Researchers can now use AI and a photo to make fake videos of anyone, 2019 (https://edition.cnn.com/2019/05/24/tech/deepfake-ai-one-photo/index.html, ET: 02.06.2025).
• NGUYEN, Thanh Thi / NGUYEN, Quoc Viet Hung / NGUYEN, Dung Tien / NGUYEN, Duc Thanh / HUYNH-THE, Thien / NAHAVANDI, Saeid / NGUYEN, Thanh Tam / PHAM, Quoc-Viet / NGUYEN, Cuong M.: “Deep Learning for Deepfakes Creation and Detection: A Survey”, Computer Vision and Image Understanding, 2022, Cilt 223, s. 1-19.
• NAGUMOTU, Kavyasrı: “Deepfakes Are Taking Over Social Media: Can The Law Keep Up?”, Idea: The Intellectual Property Law Review, 2022, Cilt 62, Sayı 2, s. 102-146.
• OĞUZ, Habip: İnternet Ortamında Kişilik Haklarının İhlali ve Korunması, Adalet Yayınevi, Ankara, 2010.
• OĞUZMAN, Kemal / SELİÇİ, Özer / OKTAY ÖZDEMİR, Saibe: Kişiler Hukuku (Gerçek ve Tüzel Kişiler), 17. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2018.
• ÖZDEMİR, Şebnem: “Yeni Nesil Tehdit: Derin Kurgu (DeepFake)”, TRT Akademi Dergisi, 2021, Cilt 6, Sayı 13, s. 904-917.
• ÖZEL, Sibel: Uluslararası Alanda Medya ve İnternette Kişilik Hakkının Korunması, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2004.
• ÖZTAN, Bilge: Kişiler Hukuku Gerçek Kişiler, 11. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2021.
• PAWELEC, Maria: “Deepfakes and Democracy (Theory): How Synthetic Audio‑Visual Media for Disinformation and Hate Speech Threaten Core Democratic Functions”, Digital Society, 2022, Cilt 1, Sayı 19, s. 1-37.
• REES, Geraint: Here’s How Deepfake Technology Can Actually Be a Good Thing, 2019 (https://www.weforum.org/agenda/2019/11/advantages-of-artificial-intelligence/, ET: 03.06.2025).
• SOLMECKE, Christian: Social Media Recht- Rechtssicher in sozialen Netzwerken unterwegs, TeleLex, 2015.
• STONE, Jeff: Chinese accounts blast Trump, with help from AI-generated pictures, 2020 (https://cyberscoop.com/graphika-spamouflage-dragon-china/, ET: 03.06.2025).
• TAŞKIN, Şaban Cankat: Bilişim Suçları, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2008.
• TURAN BAŞARA, Gamze: Kişiliğin İhlalinden Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat ile Haksız Kazancın İadesi, Turhan Kitabevi, Ankara, 2018.
• TURGUT, Cemile: Kişilik Hakkının Bir Görünümü Olarak Unutulma Hakkı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021.
• VACCARI, Cristian / CHADWICK, Andrew: “Deepfakes and Disinformation: Exploring the Impact of Synthetic Political Video on Deception, Uncertainty, and Trust in News”, Social Media + Society, 2020, Cilt 6, Sayı 1, s. 1-13.
• YAVUZ, Can: Cinsel İçerikli Görüntülerin Rıza Dışı Paylaşımı- İntikam Pornosu, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021 (Rıza Dışı Paylaşım).
• YAVUZ, Can: Deepfake (Derin Sahte)-Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Yeni Nesil Görsel-İşitsel İçerik, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022 (Deepfake).
• YILDIZ, Ozan Ali: “Kişinin Görüntüsü Üzerindeki Hakkın Korunması”, Fikri Mülkiyet Hukuku Kronikleri, 2022, Sayı 1, s. 1-4.
• YURTCAN, Erdener: Yargıtay Kararları Işığında Özel Hayata Karşı Suçlar, Adalet Yayınevi, Ankara, 2016.
• YÜNLÜ, Semih: “Üretici Yapay Zekâ Kaynaklı Norm ve Kişi Bazlı Hukuki Sorumluluk”, Adalet Dergisi, 2024, Cilt 1, Sayı 72, s. 501-542 (Sorumluluk).
• YÜNLÜ, Semih: Görüntü Üzerinde Kişilik Hakkı, 2. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2023 (Görüntü).
• ZEVKLİLER, Aydın / ERTAŞ, Şeref / HAVUTÇU, Ayşe / ACABEY, M. Beşir: Yeni Medeni Kanun’a Göre Medeni Hukuk (Temel Bilgiler), 10. Baskı, Turhan Kitabevi, Ankara, 2018.