Şüpheli İntihar Soruşturmalarında “Psikolojik Otopsi” Kavramı Üzerine

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: 1, 213 - 233, 13.02.2026

Yasemin Baba

https://doi.org/10.54699/andhd.1775546

https://izlik.org/JA49BS82GY

Öz

İntihar, ölenin yakınları açısından acı verici ve kabullenilmesi zor bir durumdur. Adli makamlar açısından ise daima şüpheli bir ölüm olarak görülür ve soruşturma konusu edilir. Bu soruşturmaların hedefi; somut olayda gizlenmiş bir cinayet ya da “intihara yönlendirme” etkisi olup olmadığını belirlemektir. Her iki durumda da delillendirme ve sübut bakımından son derece zor ve ailenin yas süreci ile kesişen bir adli soruşturma söz konusu olacaktır. Tüm bunlara ilaveten TCK’nın 84. maddesinde düzenlenen intihara yönlendirme suçu, ceza hukuku profesyonelleri açından bile teorik zorlukları olan bir suç tipidir. İntihar, üçüncü kişiler açısından öngörülmesi mümkün olmayan çok katmanlı nedensel süreçlerin ürünü olabilir. O halde bu süreçlere teması bulunan kişilerin ceza sorumluluğu nasıl belirlenecektir? Psikolojik otopsi yöntemi bu noktada neyi vadediyor? Çalışmamızda bu konuyu, Yargıtay uygulamasından örnekler üzerinden çeşitli alanlardan okuyuculara hitap edebilecek bir dille ele almaya çalıştık.

Anahtar Kelimeler

İntihar , İntihara Yönlendirme , Cinayet , Psikolojik Otopsi , Bilirkişi

The Concept of “Psychological Autopsy” in Investigations of Suspected Suicides

https://izlik.org/JA49BS82GY

Öz

Suicide is a painful and difficult situation for the loved ones of the person who dies. From the perspective of legal authorities, however, it is always considered a suspicious death and becomes the subject of an investigation. The purpose of these investigations is to determine whether there is a hidden murder or whether someone has influenced or encouraged the person to commit suicide. Both situations involve serious challenges in terms of proving and gathering evidence, and they often overlap with the grieving process of the family. In addition, the crime of ‘inciting suicide’, regulated under Article 84 of the Turkish Penal Code, is a concept that even legal professionals find difficult in theory. Suicide can result from complex and unpredictable chains of causes that are hard for outsiders to foresee. So, how can we determine the legal responsibility of people who might have been involved in these processes in some way? What does the method of psychological autopsy offer at this point? In this study, we aimed to explore these questions through real cases from the decisions of the Court of Cassation, in a language that can appeal to readers from different fields.

Anahtar Kelimeler

Suicide , Incitement to Suicide , Homicide , Psychological Autopsy , Expert Witness

Kaynakça

• AK, Mehmet / ÖZMENLER, Kamil Nahit / ÖZŞAHİN, Aytekin: “Psikolojik Otopsi ve Türkiye’deki Uygulamaları”, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2009, Cilt 10, Sayı 4, s. 332-325.
• AKYÜZ, Cansel: “Özkıyımın Ele Alınma Yöntemi Olarak Psikolojik Otopsi: Türkiye Örneği”, Hitit Ekonomi ve Politika Dergisi, 2022, Cilt 2, Sayı 1, s. 1-9.
• ARAFAT, Yasir / KHAN, Murad / MENON, Vikas / ALİ, Syeda Ayat-e-Zainab / REZAEİAN, Mohsen / SHOİB, Sheikh: “Psychological Autopsy Study and Risk Factors for Suicide in Muslim Countries”, Health Science Reports, 2021, Cilt 4, Sayı 4, s. 1-9.
• ARTUK, Mehmet Emin: “İntihar ve İntihara Yardım Suçu Üzerine Bir Deneme”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1994, Cilt 4, Sayı 1-2, s. 113-142.
• BAKIR ÖZBİLEK, İlknur / CANTÜRK, Gürol: “Türkiye’de 2010-2020 Yılları Arasında Kitle İletişim Araçlarında Yayınlanan Yüksekten Düşme Vakalarının Değerlendirilmesi”, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2025, Cilt 10, Sayı 2, s. 149-157.
• BENDHEİM, Otto L: “The Psychiatric Autopsy: Its Legal Application”, Bulletin of the American Academy of Psychiatry and the Law, 1979, Cilt 7, Sayı 4, s. 400-410.
• BHUSHAN, Divya / YADAV, Jayanthi / ROZATKAR, Abhijit Ramdas / MOİRANGTHEM, Sangita / ARORA, Arneet: “The Psychological Autopsy: An Overview of its Utility and Methodology”, Journal of Neurosciences in Rural Practice, 2023, Cilt 14, Sayı 3, s. 447-452.
• BROCKMANN, Claudia: “Psychologie im Kontext Polizeilichen Handelns”, (Ed.) BLİESENER, Thomas / LÖSEL, Friedrich / DAHLE, Klaus-Peter: Lehrbuch Rechtspsychologie, 2. Bası, Hogrefe Verlag, Bern, 2023, s. 161-175.
• CAULKİNS, Chris G: “The Psychological Autopsy: What, Who, and Why”, The Forensic Mental Health Practitioner, 2019, Cilt 2, Sayı 1, s. 1-10.
• CONNER, Kenneth R. / BEAUTRAİS, Annette L. / BRENT, David A. / CONWELL, Yeates / PHİLLİPS, Michael R. / SCHNEİDER Barbara: “The Next Generation of Psychological Autopsy Studies”, Suicide and Life-Threatening Behavior, 2012, Cilt 42, Sayı 1, s. 86-103.
• ÇAKI, İbrahim Eray: Yüksekten Düşmeye Bağlı Ölüm Olgularının Orijin Açısından Değerlendirilmesi, Tıpta Uzmanlık Tezi, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İstanbul, 2017.
• ÇETİNKAYA BÜYÜKBODUR, Ayşin: “İntihar Girişimleri ve Retrospektif Sosyal İnceleme”, Sosyal Çalışma Dergisi, 2019, Cilt 3, Sayı 1, s. 28-46.
• DEMİRCAN Tuğçen / KARBEYAZ, Kenan: “Tamamlanmış İntihar Olgularında Psikolojik Otopsi”, Osmangazi Tıp Dergisi, 2022, Cilt 44, Sayı 4, s. 593-600.
• DİLSİZ, Ahmet: “Bir Ruhsal Otopsi Denemesi”, Kriz Dergisi, 1994, Cilt 2, Sayı 1, s. 218-222.
• ERKMAN, Fatma Tuğba; “Yargıtay Kararları Işığında Adli Tıbbi Açıdan İntihara Yönlendirme Suçu; Bir Kesitsel Araştırma”, Maltepe Tıp Dergisi, 2024, Cilt 16, Sayı 2, s. 42-45.
• ERSOY, Uğur: “İntihara Yönlendirme Suçu”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2018, Cilt 31, Sayı 136, s. 75-140.
• ERYILMAZ, Mehmet / DURUSU, Murat: “Yüksekten Düşme: Erişkin Olgular”, ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 2008, Cilt 9, Sayı 2, s. 29-32.
• EŞSİZOĞLU, Altan / SERCAN, Mustafa: “İntihara Azmettirme, Teşvik, Yardım ve İntihar Kararını Kuvvetlendirme İddiasında Adli Psikiyatrik Değerlendirme: Bir Olgu Sunumu”, Türk Psikiyatri Dergisi, 2017, Cilt 28, Sayı 3, s. 212-216.
• FIRAT, Sunay / ERK, Mehmet Aykut / DOKGÖZ, Halis: “Homisit-Suisiti Anlamak”, Adli Tıp Bülteni, 2020, Cilt 25, Sayı 2, s. 116-121.
• FREİ, Andreas: “Plädoyer für eine Psychologische Autopsie”, Kriminalistik-Schweiz, 2012, Sayı 1, s. 47-49.
• GÖK, Murat / ÖZAŞÇILAR, Mine / ZİYALAR, Neylan: “İstanbul’da 1997-2002 Yılları Arasında Polis İntiharları”, Polis Bilimleri Dergisi, 2004, Cilt 6, Sayı 3-4, s. 31-43.
• GÖNENİR ERBAY, Lale / CELBİŞ, Osman / ORUÇ, Mücahit / KARLIDAĞ, Rıfat: “Adli Tıp Kurumu Malatya Grup Başkanlığı’na Gelen Tamamlanmış İntihar Olgularının Psikolojik Otopsi Yöntemi ile İncelenmesi”, Adli Tıp Dergisi, 2020, Cilt 34, Sayı 1, s. 1-6.
• GÜRGEZOĞLU YAPAR, Esra: “Psikolojik Otopsi ve Kadın Cinayetleri Açısından Tartışılması”, Fenerbahçe Üniversitesi Sosyal Bilimleri Dergisi, 2023, Cilt 3, Sayı 1, s. 164-177 (Psikolojik Otopsi ve Kadın Cinayetleri Açısından Tartışılması).
• GÜRGEZOĞLU YAPAR, Esra: “Psikolojik Otopsi”, 2. Uluslararası Şiddeti Anlamak Kongresi, 2020, İstanbul, s. 277-283 (Psikolojik Otopsi).
• HAFIZOĞULLARI, Zeki / ÖZEN, Muharrem: Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler Topluma Karşı Suçlar, 3. Baskı, Usa Yayıncılık, Ankara, 2017.
• HAKERİ, Hakan / YAĞMUR, Fatih / AKKAYA, Harun / ÜNAL, Esra / SARI, Seyfullah / ERDEM, Feyzullah / DURMUŞ, Berna / BULUĞ, Ufuk: “İkili İntihar Girişimi Durumunda Birinin Hayatta Kaldığı Olgularda Yasal Süreç”, Terazi Hukuk Dergisi, 2014, Cilt 9, Sayı 100, s. 35-38.
• HJELMELAND, Heidi / DIESERUD, Gudrun / DYREGROV, Kari / KNIZEK, Birthe L. / LEENAARS Antoon: “Psychologıcal Autopsy Studıesas Dıagnostıc Tools: Are Theymethodologıcally Flawed?”, Death Studies, 2012, Cilt 36, Sayı 7, s. 605-626.
• HUYSAL, Ayşegül: Türk Ceza Kanunu’nda İntihara Yönlendirme Suçu, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2019.
• İÇER, Zafer: “İntihara Yönlendirme Suçu (TCK m. 84)”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2020, Cilt 28, Sayı 1, s. 295-347.
• İLTAŞ, Yiğit / IŞIK YILMAZ, Berfin: “Psikolojik Otopsi Yönteminin İntihara Yönlendirme Suçu Bakımından Değerlendirilmesi”, Legal Hukuk Dergisi, 2025, Cilt 23, Sayı 273, s. 3009-3052.
• KALE, Gülşah Şükran / HANCI, İ. Hamit / DEMİRBAŞ, Hatice: “Psikolojik Otopsi: Adli Alanda Çalışanlar Bu Kavramı Biliyorlar Mı?”, Kriz Dergisi, 2019, Cilt 27, Sayı 3, s. 114-130.
• KARATAŞ, Kader Semra / ŞAHİN, M. Feyzi / SEVİNÇ, Sinan: “Tamamlanmış İntiharlarda Psikolojik Otopsi Yöntemi ile İntihar Belirleyici Faktörlerinin Araştırılması”, Adli Tıp Dergisi, 2016, Cilt 30, Sayı 2, s. 128-134.
• KOCA, Mahmut: “İntihara Yönlendirme Suçu”, Ceza Hukuku Dergisi, 2010, Cilt 5, Sayı 12, s. 19-40.
• KÖMÜR, İlhami / ÖZDEMİREL, Rifat Özgür / ÖZVER, İsmail / ÖZBAY, Mehmet / ŞAHİN, Esra / GÜRLER, Ahmet Selçuk: “Psikolojik Otopsi; İntihara Sürükleyen Sebebin Otopside Tespit Edildiği Bir Olgu Sunumu”, Adli Tıp Dergisi, 2025, Cilt 29, Sayı 1, s. 61-66.
• MURTHY, Vasudeva: “Psychological Autopsy-A Review”, Al Ameen Journal of Medical Sciences, 2010, Cilt 3, Sayı 3, s. 177-181.
• ÖNTAN, Yaprak: “İntihara Yönlendirme Suçları”, Prof. Dr. Nevzat Toroslu’ya Armağan Cilt II, Ankara Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2015, s. 845-898.
• ÖZDEMİR, Çağlar / TUĞCU, Harun / ASİL Haşlim / YORULMAZ, Coşkun: “Suda Boğulma Yöntemi ile İntihar: Olgu Sunumu”, Adli Tıp Bülteni, 2007, Cilt 12, Sayı 3, s. 130-135.
• ÖZEN, Mustafa: “İntihara Yönlendirme Suçu”, Ceza Hukuku Dergisi, 2011, Cilt 6, Sayı 16, s. 32-67.
• ÖZGENÇ, İzzet: Hükümlünün Ceza İnfaz Kurumunda İntiharı Dolayısıyla Ceza Hukuku Sorumluluğu, 2022 (https://izzetozgenc.com/makale/hukumlunun-ceza-infaz-kurumunda-intihari-dolayisiyla-ceza-hukuku-sorumlulugu, ET: 30.08.2025).
• ÖZGENÇ, İzzet: İntihara Yönlendirme Suçu ile İlgili Yargıtay 1. Ceza Dairesinin Bir Kararı Üzerine Değerlendirmeler, 2021 (https://izzetozgenc.com/makale/intihara-yonlendirme-sucu-ile-ilgili-yargitay-1-ceza-dairesinin-bir-karari-uzerine-degerlendirmeler-, ET: 30.08.2025).
• ÖZSAN Hüseyin H. / SAYIL, Işık / DEVRİMCİ, Halise: “İntihar Olgusunun Adli Yönü Üzerine Bir Çalışma”, Düşünen Adam, 1994, Cilt 7, Sayı 1-2, s. 21-23.
• ÖZTÜRK, Bahri / TEZCAN, Durmuş / ERDEM, Mustafa Ruhan / SIRMA GEZER, Özge / SAYGILAR, Yasemin F. / ALAN, Esra / ÖZAYDIN, Özdem / ERDEN TÜTÜNCÜ, Efser / TOK, Mehmet Can: Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku, 17. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2023.
• RAVEENDRAN, Sathasivam / VİDANAPATHİRANA, Muditha: “Importance of a Psychological Autopsy to Identify the Manner of Death; a Case of fall from Height”, Medico-Legal Journal of Sri Lanka, 2019, Cilt 7, Sayı 1, s. 32-36.
• SABLONE, Sara / BELLİNO, Mara / CARDİNALE, Andrea Nicola / VİOLANTE, Maria Grazia / RİSOLA, Roberta / MAGNO, Antonella / PİERRO, Vincenzo / GRATTAGLİANO, Ignazio: “Psychological Autopsy: A Powerful Tool in Forensic Investigations”, Forensic Sciences, 2024, Cilt 4, Sayı 4, s. 635-646.
• SAYIL, Işık / CANAT, Saynur / TUĞCU, Handan; “Onaltı İntihar Olgusunun Psikolojik Otopsi Yöntemi İle Değerlendirilmesi”, Kriz Dergisi, 2003, Cilt 11, Sayı 2, s. 1-6.
• SEHLİKOĞLU, Kerem / SEHLİKOĞLU, Şeyma: “Bir Hastane Çalışanının Siyanür Alarak İntiharı ve Psikolojik Otopsisi: Olgu Sunumu”, KSÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 2022, Cilt 13, Sayı 3, s. 242-246.
• ŞAHİN, Cumhur / GÖKTÜRK, Neslihan: Ceza Muhakemesi Hukuku, 15. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
• ŞENEL, Berna / ARICAN, Nadir / ÜZÜN, İbrahim / ERSOY, Gökhan / AĞRITMIŞ, Hasan: “İstanbul’da Balkondan Düşmeye Bağlı Ölümler”, Adli Tıp Dergisi, 2006; Cilt 20, Sayı 1, s. 1-6.
• TAKTAK, Şafak / ÜZÜN, İbrahim / BALCIOĞLU, İbrahim: “İstanbul’da Tamamlanmış İntihar Olgularının Psikolojik Otopsisi”, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2012, Cilt 13, Sayı 2, s. 117-124.
• TAŞTEMÜR, Eda: “Birlikte İntihar Olaylarında Hayatta Kalanın Cezai Sorumluluğuna İlişkin Karar Değerlendirmesi”, Karar İncelemeleri Dergisi, 2022, Cilt 1, Sayı 1-2, s. 213-234.
• TOKDEMİR, Sercan: “Türk Ceza Kanunu’nda Düzenlenen İntihara Yönlendirme Suçunun Tipikliği Kapsamında Ortaya Çıkan Hukuki Sorunlar ve Bu Sorunlara İlişkin Bazı Öneriler”, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2025, Cilt 12, Sayı 1, s. 319-393.
• TULAY, M. Emre: “Türk Ceza Hukukunda İntihara Yönlendirme Suçu”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2020, Cilt 26, Sayı 2, s. 814-837.
• TURAN, Tolga / HÖSÜKLER, Erdem / ERKOL, Zerrin / GÜNDOĞDU, Veyis / SAMURCU, Hakan / YILMAZ, Aziz: “Ası Yöntemi ile İntihar Eden 13 Yaşındaki Çocuk Olguda Psikolojik Otopsi”, Adli Bilimler Dergisi, 2020, Cilt 19, Sayı 2, s. 7-11.
• ÜNVER, Yener / HAKERİ, Hakan: Ceza Muhakemesi Hukuku Cilt I, 20. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2023.