Osmanlı Aile Hukukunda Sürekli Bir Evlilik Engeli Olarak Süt Hısımlığı

İslam aile hukukunun Osmanlı Devleti’ndeki tatbikatında süt hısımlığı, evliliğin kurulmasına engel teşkil eden veya kurulmuş bir akdi sona erdiren en temel hususlardan biridir. Süt yoluyla kurulan bu bağ, mahiyeti itibarıyla geçici bir yasak değil, taraflar arasında ebedi ve sürekli bir evlilik engeli meydana getirmektedir. Bu çalışma, Osmanlı hukuk sisteminde süt hısımlığının evlilik akdi üzerindeki doğrudan etkilerini inceleme amacıyla kaleme alınmıştır. İlk olarak genel İslam hukuku bilgilerine yer verilen bu çalışmada asıl olarak Osmanlı dönemi fetva mecmuaları, sakk kayıtları ve şer`iyye sicilleri incelenmiştir. Osmanlı uygulamasında, evlilik birliği devam ederken tarafların süt hısmı olduklarının sonradan anlaşıldığı veya bu durumun şahitlerle ispat edildiği dava kayıtları olduğu gibi henüz evlilik akdi meydana gelmeden evlilik niyetinde olan kişilerin evlenemeyeceklerinin de kayıtlarda yer aldığı tespit edilmiştir. Nikah akdi sonrasında süt hısımlığının tespiti durumunda fesih dolayısıyla mahkeme tarafından tarafların derhal birbirinden ayrılmasına (tefrik) karar verildiği anlaşılmıştır. Kayıtlarda yalnızca süt kardeşlik değil süt anne, süt baba, süt amca, süt hala, süt teyze ve benzeri hısımlıklar dolayısıyla da evlilik engelinin söz konusu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

In the practice of Islamic family law within the Ottoman Empire, milk kinship (rada) stood as one of the most fundamental elements that either prevented the formation of a marriage or terminated an existing contract. Due to its nature, this bond established through breastfeeding did not constitute a temporary prohibition but rather created a perpetual and permanent impediment to marriage between the parties. This study has been drafted to examine the direct impacts of foster kinship on the marriage contract within the Ottoman legal system. While providing general information on Islamic law as a foundation, the study primarily analyzes Ottoman-era fatwa collections, sakk records and sharia court registers. Findings indicate that in Ottoman practice, there are court records where parties were discovered-or proven by witnesses-to be milk kin while the marriage was ongoing, as well as records preventing marriage between individuals intending to wed. In cases where milk kinship was identified after the marriage contract, the court ruled for the immediate separation (tefrik) of the parties due to annulment. The research concludes that marriage impediments arose not only from milk siblingship but also from relationships such as milk mother, milk father, milk paternal uncle, milk paternal aunt, and milk maternal aunt.