İltibas Suretiyle Markaya Tecavüz Suçu Kapsamında Marka ve İltibas Kavramları

Bu çalışma, Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında düzenlenen iktibas veya iltibas suretiyle marka hakkına tecavüz suçunu, özellikle “iltibas” kavramı ekseninde incelemektedir. Çalışmada öncelikle marka kavramının tarihsel gelişimi, ekonomik işlevleri ve hukuki niteliği ele alınmış; markanın ayırt edicilik, kaynak gösterme, reklam, itibar ve rekabet fonksiyonları çerçevesinde modern ticari hayattaki yeri ortaya konulmuştur. Ardından marka hakkının kazanılması, tescil sistemi, tescilin hukuki sonuçları ve markanın sona erme halleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın odak noktası, Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 30. Maddesinde düzenlenen marka hakkına tecavüz suçunun unsurlarından biri olan iltibas kavramıdır. İltibas, tüketiciler nezdinde karıştırılma ihtimali doğuracak derecede benzer işaretlerin kullanılması olarak tanımlanmakta; bu kapsamda benzerlik değerlendirmesi görsel, işitsel ve kavramsal unsurlar ile birlikte ortalama tüketici algısı üzerinden yapılmaktadır. Çalışmada ayrıca karıştırılma ihtimalinin türleri ve benzer mal veya hizmet kavramının sınırları ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Sonuç olarak, iltibas kavramının ceza hukuku bakımından öngörülebilirlik ve kanunilik ilkeleri çerçevesinde dar yorumlanması gerektiği, özellikle geniş anlamda karıştırılma ihtimalinin tek başına cezai sorumluluk doğurmaması gerektiği savunulmuştur.

This study examines the offense of trademark infringement committed through imitation or confusion as regulated under the Industrial Property Law, with a particular focus on the concept of “confusion”. The study first addresses the historical development of the concept of trademarks, their economic functions, and their legal nature; it then sets out the place of trademarks in modern commercial life within the framework of their functions of distinctiveness, indication of origin, advertising, reputation, and competition. Subsequently, the acquisition of trademark rights, the registration system, the legal consequences of registration, and the grounds for the termination of trademark rights are analyzed. The central focus of the study is the concept of confusion, which constitutes one of the elements of the offense of trademark infringement regulated under Article 30 of the Industrial Property Code. Confusion is defined as the use of signs that are similar to such an extent as to create a likelihood of confusion among consumers; in this context, the assessment of similarity is carried out on the basis of visual, phonetic, and conceptual elements, together with the perception of the average consumer. The study also provides a detailed analysis of the types of likelihood of confusion and the boundaries of the concept of similar goods or services. In conclusion, it is argued that the concept of confusion should be interpreted narrowly within the framework of the principles of foreseeability and legality in criminal law, and that, in particular, a broad interpretation of the likelihood of confusion should not, on its own, give rise to criminal liability.