Rusya’da Doğu Biliminin Tarihi Gelişim Sürecine Dair İncelemeler

Öz

17. yüzyıldan itibaren Aydınlanma döneminin getirdiği toleransla, Batı dünyasının Doğuyu tanımaya başladığı gibi bu alan ile ilgili araştırmalara yoğunlaştığı görülmektedir. Özellikle, Doğu bilimleri çalışmalarının geniş bir şekilde gelişmesine sebep olan Petersburg Doğu Bilimler Enstitüsü Çarlık döneminden itibaren başladığı ilmi gelişmelere Rus inkılabı ile birlikte farklı yönde ilerleyerek Sovyet rejiminin ideolojisine adapte olmak zorunda kaldığı da bilinmektedir. Nitekim daha önce Ortodoks kilisesi adına Misyonerlik çalışmaları yapmış olan Rus Oryantalistler bu defa da ateizm adına incelemeler yaparak Doğu bilimlerine karşı önyargılı faaliyetlerini sürdürmeyi de ihmal etmedikleri görülmektedir. Bununla birlikte, tarihsel süreçte farklı kullanım şekilleri ve geniş anlamlar içeren oryantalizmin, en önemli dalını Doğu araştırmalarının oluşturduğu yapılan incelemelerde görülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Rusya’da Doğu bilimine dair yapılan çalışmalar konusunda bilimsel verileri aktarmak ve Rus bilim insanlarının bu alanda objektif ve öznel görüşlerini ön plana çıkarmaktır. Böylece Doğu bilimi araştırmalarının tarihi gelişim sürecine dair genel bir değerlendirme yaparak Türk bilim dünyasına katkıda bulunmaktır.

Anahtar Kelimeler

• Tarih
• Doğu bilimi
• Türkoloji
• oryantalist
• kültür tarihi

Reviews of The Historical Development Process of Oriental Science in Russia

Abstract

From the 17th century with the tolerance brought by the Enlightenment, the Western world has began to recognize the East and focused on research in this field. Especially, Petersburg Oriental Sciences Institute, which led to the wide development of Oriental studies, had to adapt to the ideology of the Soviet regime by advancing in a different direction with the Russian Revolution, to the scientific developments that it had started since the Tsarist period. As a matter of fact, the Russian Orientalists, who had done missionary work on behalf of the Orthodox Church, did not neglect to continue their prejudiced activities against Eastern sciences by making studies in the name of atheism this time. In this context, it is seen that Eastern studies constitute the most important branch of orientalism, which includes different usage patterns and broad meanings in the historical process. The main purpose of this study is to transfer scientific data on studies on oriental science in Russia and to highlight the objective and subjective views of Russian scientists in this field. Thus, it is to contribute to the Turkish scientific world by making a general assessment of the historical development process of Oriental studies.

Keywords

• History
• Orientalism
• Turkology
• orientalist
• culture history

Kaynakça

1. Tatişev, V.H. (1962). İstoriya Rossiskaya’’, (Rusya Tarihi), Moskova.
2. Tuzov, V. (1769), ‘’Podenşina’’, St. Petersburg.
3. Vselovskiy, (1898).‘’ Veriler’’, Moskova.
4. Vasilyev, K. İ. (1909) ‘’Türk Grameri; Osmanlı- Çağatay Mukayeseli Fonetik ve Morfoloji ’’, Petersburg.
5. Yerasov, B. S. (1967). İslam v İstorii Narodov Vostoka, (Doğu Halkları Tarihinde İslam’’, Moskova.
6. Aksoy, N. (2020). Tahkimin Rus ve Türk Hukuk Sistemlerinde Hâkimler ve Hakemler Açısından Karşılaştırılması . Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi , 28 (2) , 389-425 . DOI: 10.15337/suhfd.674687