Genel Konut Özelliklerinin ve Fiyat Duyarlılığının Konut Satın Alma Davranışına Etkisi

Öz

Dünyada yaşanan hızlı değişimler ve gelişmeler her alanda olduğu gibi gayrimenkul sektörünü de etkilemektedir. Tüketicilerin değişen istek ve ihtiyaçları, beklentileri, tutumları gibi değişkenler konut seçimlerinde etkili olmaktadır. Aynı zamanda değişen sosyal hayat, yaşam koşulları, iklim değişikliği, deprem gibi pek çok faktör tüketicilerin konut tercihlerini değiştirebileceği için konut üreticileri tarafından dikkate alınması gereken hususlardır. Bu araştırmada Ankara ilinde ikamet eden 18 yaş üstü bireylerin mülkiyet özellikleri, mülkiyet çevresi, mülkiyet görünümü ve fiyat duyarlılığı dışsal değişkenlerinin konut satın alma davranışını nasıl etkilediğini ve demografik unsurların satın alma davranışında farklılık yaratıp yaratmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın yöntemi Kısmi En Küçük Kareler–Yapısal Eşitlik Modellemesi olarak kullanılmıştır. Araştırma verilerinden elde edilen bulgulara göre mülkiyet çevresinin ve fiyat duyarlılığının konut satın alma davranışını etkilediği, mülkiyet görünümü ve mülkiyet özelliklerinin ise etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerine göre yapılan analiz bulgularına göre ise konut satın alımında medeni durum, meslek ve yaş değişkenlerinin farklılık göstermekte, cinsiyet, eğitim ve gelir düzeyi değişkenlerinin ise anlamlı bir farklılık göstermemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Konut Pazarlama
• Satın Alma Davranışı
• Yapısal Eşitlik Modeli

The Effect of General Housing Characteristics and Price Sensitivity on Housing Purchase Behavior

Öz

Rapid changes and developments in the world affect the real estate sector in every field. Variables such as consumers' changing wants and needs, expectations, and attitudes affect their housing choices. At the same time, many factors such as changing social life, living conditions, climate change, earthquakes, etc. are issues that should be taken into consideration by housing producers as they may change consumers' housing preferences. This study aims to investigate how ownership characteristics, ownership environment, ownership outlook, and price sensitivity exogenous variables affect the housing purchase behavior of individuals over the age of 18 residing in Ankara province and whether demographic factors make a difference in purchase behavior. The method of the research is Partial Least Squares-Structural Equation Modeling. According to the findings obtained from the research data, it is concluded that the property environment and price sensitivity affect housing purchase behavior, while the property view and property characteristics do not. According to the findings of the analysis, according to the demographic characteristics of the participants, marital status, occupation, and age variables show a significant difference in house purchase, while gender, education, and income level variables do not show a significant difference.

Anahtar Kelimeler

• Housing Marketing
• Purchase Behavior
• Structural Equation Modeling

Kaynakça

1. Abar, H., & Karaaslan, A. (2013). Konut Talep Edenlerin Özellikleriyle Talep Edilen Konutun Özellikleri Arasındaki İlişkinin Çoklu Uyum Analizi Yöntemi İle İncelenmesi: Atatürk Üniversitesi Personeli Örneği. Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 27(3), 323-339.
2. Abhang, J., & Ravi Kumar, V. V. (2023). Three decades of house purchase decisions: a scoping review and thematic classification. International Journal of Housing Markets and Analysis. https://doi.org/10.1108/IJHMA-02-2023-0030
3. Akbıyık, C. ve Seferoğlu, S. S. (2006). Eleştirel düşünme eğilimleri ve akademik başarı. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(32), 90-99.
4. Aktürk, E., & Tekman, N. (2016). Konut Talebi ve Erzurum Kent Merkezinde Tüketicilerin Konut Edinme Kararlarını Etkileyen Faktörler. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(2), 423-440.
5. Alkan, Y., Sağlık, A. & Kelkit, A., (2016). Site Yerleşimlerinde Dış Mekân-Peyzaj Niteliğinin Ölçülmesi ve Konut Değerlerine Etkisi Üzerine Bir Araştırma: Çanakkale Kenti Örneği. TMD Uluslararası Hakemli Tasarım ve Mimarlık Dergisi,9, 111-128.
6. Altun, D. (2017). Konut satın alma kararını belirleyen faktörler: Karaman iline yönelik bir araştırma. Yükseklisans Tezi, Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
7. Andersen, H.S., (2011). Motives for Tenure Choice during the Life Cycle: The Importance of Non-Economic Factors and Other Housing Preferences. Housing, Theory and Society, 28(2): 183-207.
8. Arslan, B. (2018). Demografik Faktörler Bağlamında Anlık Satın Alma Davranışındaki Farklılıklar. Econharran, 2(2), 57-75.

9. Avkıran, N. K. (2018). Rise of the partial least squares structural equation modeling: An application in banking. Partial least squares structural equation modeling: Recent advances in banking and finance, 1-29.
10. Baran, H. (2007). Ailelerin Konut Satın Alma Tutum ve Davranışları Üzerinde Bir Araştırma, Ankara Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 129.
11. Baş Aras, H. K., & Tantekin Çelik, G. T. (2021). Tüketicinin Demografik Özelliklerinin Konut Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 36(2), 557-569.
12. Baytan, N. (2019). Konut satın alma kararını etkileyen faktörler: Çanakkale örneği. Yükseklisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
13. Beamish, O., Goss R. C., & Emmel, J. (2001). Lifestyle influences on housing preferences. Housing and Society, 28(1), 1-28, DOI: 10.1080/08882746.2001.11430459.
14. Cengiz, T., (2016). Konut Satın Alımında Kentsel Açık-Yeşil Alanlar ve Sosyal Donatı Elemanlarının İncelenmesi: Çanakkale Kent Merkezi Örneği. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(1): 52-60.
15. Chan, A. P., & Adabre, M. A. (2019). Bridging the gap between sustainable housing and affordable housing: The required critical success criteria (CSC). Building and environment, 151, 112-125.
16. Chia, J., Harun, A., Kassim, A. W. M., Martin, D., & Kepal, N. (2016). Understanding factors that influence house purchase intention among consumers in Kota Kinabalu: an application of buyer behavior model theory. Journal of Technology Management and Business, 3(2), 94-110.
17. Chin, W. W. (1998). The partial least squares approach to structural equation modeling. Modern methods for business research, 295(2), 295-336.
18. Cinel, M. O., & Kandemir, H. (2020). Müsamahacı ve kısıtlayıcı örgüt kültürünün çalışanların iş tatmini üzerine etkisinde lider-üye etkileşiminin aracılık etkisi: parakende sektörü üzerine bir araştırma. Politik Ekonomik Kuram, 4(2), 187-199.
19. Cinel, M. O., Karademir, D., & Kandemir, H. (2021). Örgüt kültüründe iş güvenliğinin çalışanların motivasyonu üzerine etkisi Mobilya işletmeleri üzerine bir araştırma. Eurasian Journal of Forest Science, 9(1), 1–19.
20. Çakır, F. S. (2019). Kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) ve bir uygulama. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri, 5(9), 111-128.
21. Çelik, H. E. (2009). Yapısal eşitlik modellemesi ve bir uygulama: genişletilmiş online alışveriş kabul modeli. Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Eskişehir.
22. Çelik, K., Özköse, H., & Güleryüz, S. (2018). R ile yapısal eşitlik modeli. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(10), 38-48.
23. Çiçek, U., & Hatırlı, S. (2014). Isparta İlinde Konut Fiyatlarını Etkileyen Faktörlerin Hedonik Fiyat Modeli İle Analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(13), 98-114.
24. Dash, G., & Paul, J. (2021). CB-SEM vs PLS-SEM methods for research in social sciences and technology forecasting. Technological Forecasting and Social Change, 173, 121092.
25. Erkek, E. (2016). Gayrimenkul sektöründe tüketicinin satın alma davranışı: Planlanmış davranış teorisine göre bir uygulama. Yükseklisans tezi, Okan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, İstanbul.
26. Ezennia, I. S. & Hoskara, S. O. (2019). Exploring the severity of factors influencing sustainable affordable housing choice: evidence from Abuja, Nigeria. Sustainability, 11(5792), 1-25.
27. Fang, Y., (2005). Residential Satisfaction Conceptual Framework Revisited-A Study on Redeveloped Neighborhoods in Inner City Beijing, PhD Thesis, University of Colorado Design and Planning, Denver.
28. Fierro, K.P., Fullerton, T.M. & Donjuan-Callejo, K.E., (2009). Housing Attribute Preferences in a Northern Mexico Metropolitan Economy. Atlantic Economic Journal, 37(2): 159-172.
29. Gajera, D., & Malek, M. (2018). A Study on consumer behaviour in real estate for Vadodara city. Univers Rev, 7(12), 956-969.
30. Gandrud, C. (2013). Reproducible research with R and R studio. CRC Press.
31. Gök, A.S.F., (2010). Konut Ediniminde Kullanıcı Kararlarını Etkileyen Faktörler; İstanbul İli Toplu Konut Projeleri Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, Gebze.
32. Güzel, C., & Şengün, H. I. (2022). Konut Pazarlaması Ve Diyarbakır Halkının Konut Tercihinde Etkili Olan Unsurlar. PressAcademia Procedia, 15(1), 21-25.
33. Haddad Mwfeq, Judeh Mahfuz & Haddad Shafig; (2011). Factors Affecting Buying Behavior of an Apartment an Empirical Investigation in Amman, Jordan. Research Journal of Applied Sciences, Engineering and Technology, 3(3), 234-239.
34. Haenlein, M., & Kaplan, A. M. (2004). A beginner's guide to partial least squares analysis. Understanding statistics, 3(4), 283-297.
35. Hassan, M.M., Ahmad, N. & Hashim, A.H. (2021). Factors influencing housing purchase decision. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 11(7), 429-443.
36. Hair Jr, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2021). A prime on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Sage publications.
37. Hair Jr, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., Sarstedt, M., Danks, N. P., Ray, S., ... & Ray, S. (2021). Evaluation of reflective measurement models. Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) Using R, A Workbook, 75-90.
38. Hair Jr, J. F., Sarstedt, M., Ringle, C. M., & Gudergan, S. P. (2017). Advanced issues in partial least squares structural equation modeling. Sage Publications.
39. Hair, F. J., Anderson, E. R., Tatham, L. R. & Black, C. W. (1998). Multivariate Data Analysis. Prentice Hall, New Jersey, 928.
40. İçli, G. E. (2015). Konut Pazarlaması. Beta Yayıncılık, İstanbul.
41. Kaba, E. (2008). Konut Alma kararlarını Etkileyen faktörler Ve alıcı Profilini Belirlenmeye yönelik Bir araştırma. Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, İstanbul.
42. Kadıoğlu, H. (2021). Evren ve örneklem. Erişim adresi http://sbf. marmara. edu. tr/dosya/sbf/ders% 20notlar% C4% B1/evren% 20ve, 20, C3. Erişim Tarihi: 17.05.2023
43. Kayapınar Kaya, S., Özdemir, Y., & Dal, M. (2020). Home-buying behaviour model of generation Y in Turkey. International Journal of Housing Markets and Analysis, 13(5), 713-736.
44. Kellekçi, Ö. L., & Berköz, L. (2010). Konut ve çevresel kalite memnuniyetini yükselten faktörler. İTÜ Dergisi Mimarlık, Planlama ve Tasarım, 5(2), 167-178.
45. Kinaş, Y. (2021). Kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesiyle aracılık ve düzenleyicilik etkilerinin araştırılması ve bir uygulama. Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İstatistik Anabilim Dalı, Eskişehir.
46. Koç, E. (2022). Tüketici davranışı ve pazarlama stratejileri: Global ve yerel yaklaşım. 9. Basım. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
47. Kok San Chin; (2016), Attributes Influence Home Buyers’ Purchase Decision: A Study of Residential Property in Setia Alam. Universiti Tunku Abdul Rahman, Faculty of Accountancy and Management, Master of Business Administration.
48. Koklic, M. K., & Vida, I. (2009). A strategic household purchase: consumer house buying behavior. Managing Global Transitions, 7(1), 75-96.
49. Konut Fiyat Endeksi (2023). Erişim Adresi: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Istatistikler/Reel+Sektor+Istatistikleri/Konut+Fiyat+Endeksi/ Erişim Tarihi: 18.05.2023
50. Kurniawan, C., Dewi, L.C., Maulatsih, W. and Gunadi,W. (2020). Factors influencing housing purchase decisions of millennial generation in Indonesia. International Journal of Management, 11(4), 350-365.
51. Memiş, S. (2018). Tüketicilerin Konut Seçimini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. International Journal of Academic Value Studies, 4(20), 652-665.
52. Memiş, S. (2019). Tüketicilerin konut tercihini etkileyen faktörlerinin AHP ile ölçülmesi: Giresun İli Örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 783-796.
53. Miran, B. (2021). R ile İstatistik Analiz. Google Books, E-kitap.
54. Morel, J. C., Mesbah, A., Oggero, M., & Walker, P. (2001). Building houses withlocal materials: Means to drastically reduce the environmental impact ofconstructions. Building Environment, 36, 1119-1126.
55. Mumcu, Y., & Kimzan, H. S. (2015). The effect of visual product aesthetics on consumers’ price sensitivity. Procedia Economics and Finance, 26, 528-534.
56. Myers, D., & Vidaurri, L. (1996). Real demographics of housing demand in the United States. The Lusk Review for Real Estate Development and Urban Transformation, 2(1), 55-61.
57. Nitzl, C. (2016). The use of partial least squares structural equation modelling (PLS-SEM) in management accounting research: Directions for future theory development. Journal of Accounting Literature. 37(2016),19-35.
58. Olitsky, M., Lerman, Y. & Avineri, E., (2017). Analysis of Stated Preferences for Accessible Services and Commerce in a Walkable Distance from Home. Transportation Research Procedia, 27, 1001-1008.
59. Onsekiz, D. (2018). Öğrencileşen Kentlerin Yeni Konut Sunum Biçimi “Apart”: Uşak Üniversitesi Ve Uşak Kenti Örneği. The Journal, 11(57), 215-226.
60. Onsekiz, D. (2021). Kampüs Personelinin Konut Talebi Göstergelerinin Belirlenmesi: Uşak Üniversitesi Örneği. Kent Akademisi, 14(4), 961-974.
61. Opoku, R. A., & Abdul-Muhmin, A. G. (2010). Housing preferences and attribute importance among low-income consumers in Saudi Arabia. Habitat International, 34, 219-227.
62. Pires, J. R., Couto, P. S., Bem-Haja, P., & Ramos, M. (2023). Are coping and workplace psychosocial factors related to work ability in physicians? A PLS-SEM approach. Journal of Statistics on Health Decision, 5(2), e31528-e31528.
63. Plouffe, J., & Chen, S. K. (1997). Marketing in higher education: A structural equation model of the relationships among demographic, psychographic and buyer behavior characteristics and student persistence in undergraduate residence halls. In The 1997 Annual Meeting of the Decision Sciences Institute. Part 1(of 3) (pp. 337-339).
64. Su, Ö. (2016). Oturum Amaçlı Konut Pazarlamasında Müşteri Tercihleriyle İlgili Bir Araştırma. İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
65. Su, Ö., & Kaplan, B. (2017). Konut Pazarlamasında Pazarlama Karması Stratejileri Üzerine Bir Araştırma. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(15), 1-26.
66. Sugiono, E., Nurwulandari, A., & Junita, C. (2021). The Influence of Marketing Mix Variables on Purchasing Decisions and Its Impact on Post-Purchase Customer Satisfaction of Royal Garden Residence Bali Housing (Study at PT Properti Bali Benoa). Open Access Indonesia Journal of Social Sciences, 4(3), 264-280.
67. Südaş, H. D., & Özeltürkay, E. Y. (2016). Tüketicilerin Konut Satın Alım Sürecine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi: Adana İlinde Pilot Bir Uygulama. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 31-40.
68. Şengül, S., Nakip, M., Gökmen, A., & Dinç, D. T. (2021). Düzce il merkezinde 1999 depreminden sonra yapılan konutlarda yaşayan ailelerin demografik faktörlere göre memnuniyet derecelerinin ölçülmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 82-103.
69. Şenyurt, Ö. Y. (2001). Konut Pazarlamasında Tüketicinin Satın Alma Davranışları ve Bir Uygulama. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
70. Şibil, Ö. (2009). Konut pazarlaması: Gümüşhane ilinde tüketicilerin konut satın alma davranışlarını ölçmeye yönelik bir uygulama. Yükseklisans Tezi, Gümüşhane Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Gümüşhane.
71. Şimşek, Ö. F. (2020). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ekinoks Yayınevi, Ankara.
72. Tarakçı, İ. S. (2004). Konut pazarlaması ve Trabzon İl’inde konut satın almada tüketici davranışlarını ölçmeye yönelik uygulama. Yükseklisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Trabzon.
73. Tosun, E.K. & Fırat, Z., (2012). Kentsel Mekândaki Değişimler ve Kişilerin Konut Tercihleri: Bursa Örneği. Business and Economics Research Journal, 3(1): 173-195.
74. Uğur, L. O., & Baykan, U. N. (2017). Konut satın alma kararı verilmesinde gri ilişkisel analiz tekniği uygulaması. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 5(1), 220-230.
75. Ünsal Gülmez, N., & Ulusu Uraz, T. (2010). Metropolde çeşitlenen hanehalkları ve konut. İtü Journal, 9(1), 54-64.
76. Wong, K. K. K. (2013). Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) techniques using SmartPLS. Marketing Bulletin, 24(1), 1-32.
77. Yalçın, A. (2021). Gayrimenkul Sektöründe Konut Pazarı ve Pazarlama Karması Stratejileri. E. Güler (Ed.), Gayrimenkul Alanında Disiplinlerarası Yaklaşımlar (ss. 49-67). Ankara: Gazi Kitabevi.
78. Yavuz, S., & Çemrek, F. (2013). Konjoint Analizi İle Sağlık Çalışanlarının Konut Tercihlerinin Belirlenmesi. Journal of Graduate School of Social Sciences, 17(2), 379-396.
79. Yılmaz, V., & Kinaş, Y. (2020). Kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesiyle bir elektrik dağıtım şirketinin hizmet kalitesinin araştırılması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 15(2), 437-456.
80. Zinas, B. Z., & Jusan, M. B. M. (2012). Housing choice and preference: Theory and measurement. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 49, 282-292.