Recreational Area Usage Preferences in the Eastern Anatolia Region: The Case of Muş-Şırnak

Abstract

Public gardens are large green spaces that enable the public to connect with nature, meet their recreational needs, and serve as gathering places in emergencies. Public gardens are spaces that preserve and protect the cultural, historical, and natural characteristics of societies and bear significant traces of sociocultural life. The purpose of this research is to examine the recreation area preference factors of people visiting public gardens in Muş and Şırnak. The Recreation Area Preference Factors Scale, developed and prepared by Gümüş and Özgül (2017), and a demographic information survey prepared by the authors were used as data collection tools. Mean, standard deviation, and parametric tests, including Independent t-test and ANOVA, were used in the analysis of the data obtained within the scope of the research. The findings of the study revealed that the recreation area preferences of participants visiting public gardens in Muş and Şırnak provinces did not differ significantly by gender and employment status. Significant differences were found in the gender variable in the personnel and recreation area preferences dimensions, and in the employment status dimension in the sporting diversity dimension. Furthermore, the age, education level, and marital status variables revealed a significant difference only in the activity dimension.

Keywords

• Recreation
• Recreation Area Preference Factors
• National Garden

Doğu Anadolu Bölgesi'nde Rekreasyon Alan Kullanım Tercihleri: Muş-Şırnak Örneği

Öz

Millet bahçeleri, halkın doğayla buluşmasını, rekreatif ihtiyaçlarını karşılamasını ve acil durumlarda toplanma alanı olarak kullanımını sağlayan büyük yeşil alanlardır. Millet bahçeleri, toplumların kültürel, tarihsel ve doğal özelliklerini de koruyan koruyan, sosyokültürel hayata dair önemli izler taşıyan mekanlardır. Bu araştırmanın amacı, Muş ve Şırnak’ta bulunan millet bahçelerini ziyaret eden kişilerin rekreasyon alanı tercih etkenlerini incelemektir. Gümüş ve Özgül (2017) tarafından geliştirilen ve hazırlanan Rekreasyon Alanı Tercih Etkenleri Ölçeği ve yazarlar tarafından hazırlanan demografik bilgi anketi veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde ortalama, standart sapma, parametrik testlerden Bağımsız t testi ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları Muş ve Şırnak illerinde millet bahçelerini ziyaret eden katılımcıların rekreasyon alanı tercihlerinin, cinsiyet ve çalışma durumlarına göre anlamlı farklılık göstermediğini, cinsiyet değişkeninde personel ve rekreasyon alanı tercihi boyutlarında, çalışma durumunda ise sportif çeşitlilik boyutunda anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca yaş, eğitim düzeyi ve medeni durum değişkenleri yalnızca aktivite boyutunda anlamlı bir farklılık ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Millet Bahçesi
• Rekreasyon
• Rekreasyon Alanı Tercih Etkenleri

Kaynakça

1. Açıkdilli, R. (2023). Milli parklardaki rekreasyon faaliyetlerinin toplumsal işlevleri. Journal of Global Sport and Education Research, 6(3), 13-26. https://doi.org/10.55142/jogser.1353858
2. Alpar, R. (2010). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik güvenirlik. Detay Yayıncılık.
3. Bultena, G. L., & Field, D. R. (1978). Visitors to national parks: A test of the elitism argument. Leisure Sciences, 1(4), 395-409. https://doi.org/10.1080/01490407809512897
4. Bultena, G. L., & Field, D. R. (1980). Structural effects in national parkgoing. Leisure Sciences, 3(3), 221-240. Çetinkaya, G. (2008). Milli parkların bir rekreasyon alanı olarak düzenlenmesi ve yönetilmesi; Bir model önerisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
5. Demir, C., & Çevirgen, A. (2006). Ekoturizm yönetimi. Nobel Yayın Dağıtım.
6. Gümüş, H. (2016). Rekreasyonel alanların kullanım etkenlerinin incelenmesi (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
7. Gümüş, H., & Özgül, S. A. (2017). Development of scales for barriers to participation and preference factors in the use of recreation area. Journal of Human Sciences, 14(1), 865-882. https://doi.org/10.14687/jhs.v14i1.4448
8. Gümüş, H., Özgül, S. A., & Karakılıç, M. (2015). Fiziksel aktivite mekânı değerlendirme ölçeği (FAMDÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 26(1), 1-8. https://doi.org/10.17644/sbd.237568

9. Karasar, N. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri: Kavramlar ilkeler ve teknikler. (33.Baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
10. Kelly, J. R. (1983). Leisure styles: A hidden core. Leisure sciences, 5(4), 321-338. https://doi.org/10.1080/01490408309513012
11. Keskin, M., Akova, O., & Merve, Ö. (2015). Turizm eğitimi alan öğrencilerin rekreasyonel etkinliklere katılımlarının önündeki engellerin belirlenmesine yönelik bir çalışma. Journal of Recreation and Tourism Research, 2(4), 37-45. https://jrtr.org/index.php/jrtr/article/view/143
12. Lucas, R. C. (1990). Wilderness use and users: Trends and projections. In J. C. Hendee, G. H. Stankey, & R. C. Lucas (Eds.), Wilderness management (pp. 355–398). North American Press.
13. Öztürk, S. (2004). Çevre sorunlarına çağdaş yaklaşımlar. Beta Basım Yayım Dağıtım AŞ.
14. Şahbaz, R. P., & Altınay, M. (2015). Türkiye’deki milli parkların rekreasyon faaliyetleri açısından değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 125-135.
15. Şimşek, A., & Kırtepe, A. (2023). Rekreasyon alanlarına katılım tercih etkenlerinin belirlenmesi: (Elâzığ Fethi Sekin ve Cip Mesire Alanları örneği). Electronic Turkish Studies, 18(2), 695-714. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.68839
16. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (2025.01.15). Milli Parklar. https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Menu/27/Milli-Parklar
17. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. & Ullman, J. B. (2013). Using Multivariate Statistics. Pearson.
18. Tavşancıl, E., & Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. Epsilon Yayınevi.
19. White, T. H. (1975). The relative importance of education and income as predictors in outdoor recreation participation. Journal of Leisure Research, 7(3), 191-199.
20. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık. Zaynl Abdeın, A.S., & Taşgın, E. (2024). Bireylerin rekreatif alan tercihlerine etki eden faktörler ile memnuniyet düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 40-50.
21. Öztürk, H. (2022). Sağlık çalışanlarının rekreasyon faaliyeti uzunluk parkları kullanımlarının incelenmesi (Gaziantep Büyükşehir Belediye örneği). Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 130-140. https://doi.org/10.32706/tusbid.1193072