Yeni Deliller Işığında Oğuz (Ogur) Kağan'ın Kimliği- Oğuz Kağan, Alanho'a ve Skilirus Denkliği

Öz

Oğuz Kağan Destanı, yalnızca Türk edebiyatının temel kaynaklarından biri olmakla kalmayıp, aynı zamanda eski Türk topluluklarının tarihî hafızasında merkezi bir yer tutan bir anlatıdır. Bu çalışma, destanın kökenine dair tarihsel tartışmaları ele almakta ve Oğuz Kağan’ın kimliği üzerine geliştirilen yorumları karşılaştırmalı tarihsel çözümleme yöntemiyle incelemektedir. Bilimsel çalışmalarda iki ana bakış açısı öne çıkmaktadır: ilki, askeri örgütlenme, önderlik meziyetleri ve coğrafi kapsam koşutluklarına dayanarak Oğuz Han'ı Hun hükümdarı Modu Çanyu (Mete Han) ile özdeşleştirirken ikincisi ise onu İskitlerle ilişkilendirir. Bu çalışmada ilk kez de olsa Oğuz Kağan’ın kimliğine dönük bir tarihsel delil sunulmaktadır ve Oğuz Kağan Destanı’nın gerçekte İskitlere ait olduğu çalışmanın ana konusunu teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Oğuz Kağan
• Alanho'a
• Skilirus
• Mo-tun
• Sakalar
• Hunlar

The Identity of Oghuz (Ogur) Khagan in the Light of New Evidence: Equivalence of Oghuz Khagan, Alan Gua and Scilurus

Abstract

The Oghuz Khan Epic is not only one of the foundational texts of Turkic literature but also occupies a central place in the historical memory of early Turkic societies. This study examines the debates surrounding the origins of the epic and analyzes various interpretations of Oghuz Khan’s identity using a comparative historical analysis approach. Two main perspectives are highlighted in the literature: the first identifies Oghuz Khan with the Xiongnu ruler Modu Chanyu (Mete Han), based on parallels in military organization, leadership traits, and geographic scope; the second associates him with the Scythians. In this study, for the first time, historical evidence regarding the identity of Oghuz Khagan is presented, and the fact that the Oghuz Khagan Epic actually belongs to the Scythians constitutes the main subject of the study.

Keywords

• Oghuz Khagan
• Alan Goa
• Mo-tun
• Scythians
• Huns
• Scilirus

Kaynakça

1. Ögel, B. (2010). Turkic mythology (Vol. I). Turkish Historical Society.
2. Paşa, D. S. (2022). World history / Mir’âtü’l-İber (Vol. 2). Istanbul: Mostar.
3. Plinius. (1961). Natural history (Vol. II). Cambridge & Massachusetts: Harvard University Press.
4. Plutarch. (1932). Plutarch’s moralia III. Cambridge & Massachusetts: Harvard University Press.
5. Rashid ad-Din, F. (1987). Oghuz-nameh. Elm.
6. Rice, T. T. (1957). The Scythians. Frederick A. Praeger.
7. Strabo. (1924). Geography (Vol. III). Harvard University Press.
8. Struve, V. V. (1941). History of the ancient east. Gospolitizdat.

9. Sümer, F. (1972). Oghuzs (Turkmen) history-tribal organization-epics. Ankara University Press.
10. Şengül, F. (2013). The solution to sabir, sekel, avar and bulgarian ethnic issues.: Hikmetevi Publications.
11. Şengül, F. (2022). A Saka Naming for the Perekop Isthmus: ''Or'. Current discussions in Social, Human and Administrative Sciences (pp. 497-509).
12. Şengül, F. (2023). The origin of the sakas and sarmatians. Eğitim Publishing House.
13. Temir, A. (1986). Manghol-un niuça tobça'an (yüan-ch'ao pi-shi) the secret history of the mongols (Volume 1). Turkish Historical Society.
14. Togan, A. Z. (1982). Oghuz epic/ rashid al-din oghuznameh, translation and analysis. Enderun Bookstore.
15. Zekiyev, M. Z. (2006). The Origin of the Turks and Tatars.Selenge.