-

Öz

Fascism is the official name of the dictatorship regime which dominated in Italy from the beginning of National Fascist Party rule in 1922 under the leadership of Benito Mussolini, until the end of the Second World War. Although Italy had been in the winning sidein the First World War, it could have not obtained its demands from the war. The disappointment originated from these conditions and ongoing economic and political instability were the most important factors which enabled fascism to come to power in Italy. After it gained the power, fascist government sought to keep every aspects of the social life under control in the country and took steps towards this aim. Furthermore, fascist government pursued an aggressive foreign policy and created a negative image of Italy in the international arena. Italian Fascism which was totalitarian in character, ended with the defeat of Italy in the Second World War. This article aims to examine the basic characteristics of Italian Fascism, its place in the world politics and its consequences. To achieve this goal, it will be tried to explain how fascism came into power in Italy and what kind of domestic and foreign policies fascist government pursued during its rule. Then, the fundamental features of Italian Fascism will be presented, and its differences and similarities with German Nazism will be briefly explained. Finally, it will be dealt with that how Italian Fascism has set a model for other countries in post Second World War era

Anahtar Kelimeler

• Fascism, italian fascism, mussolini, italy, second world war

İtalyan Faşizmi ve Tarihsel Gelişimi

Öz

Faşizm, 1922 yılında, liderliğini Benito Mussolini’nin yaptığı Ulusal Faşist Parti’nin iktidara gelmesinden, İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadar olan dönemde İtalya’da hakim olan diktatörlük rejiminin resmi adıdır. İtalya, Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda kazanan safta yer almış ancak istediğini elde edememiştir. Bu durumun yarattığı hayal kırıklığı ve süregelen ekonomik ve siyasi istikrarsızlık faşizmin İtalya’da iktidara gelmesinde en önemli etkenler olmuştur. Faşist yönetim, İtalya’da iktidara geldikten sonra ülke içerisinde toplumsal hayatın her alanını kontrol altında tutmak istemiş ve buna yönelik adımlar atmıştır. Dış politikada ise saldırgan bir tutum sergileyen faşist yönetim, İtalya’nın uluslararası arenada son derece olumsuz bir imaja sahip olmasına neden olmuştur. Totaliter bir rejim niteliğine sahip olan İtalyan Faşizmi, İtalya’nın İkinci Dünya Savaşı’nda mağlup olmasıyla sona ermiştir. Bu makale İtalyan Faşizmi’nin temel özelliklerini, dünya siyasetindeki yerini ve doğurduğu sonuçları incelenmeyi hedeflemektedir. Bunu hedefe ulaşmak için, öncelikle İtalya’da faşizmin iktidara nasıl geldiği, iktidar süresi boyunca iç ve dış politikada nasıl bir yönetim şekli benimsediği anlatılmaya çalışılacaktır. Ardından, İtalyan Faşizmi’nin temel özellikleri belirtilip, Alman Nazizmi’yle olan fark ve benzerlikleri kısaca anlatılacaktır. Son olarak ise İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde İtalyan Faşizmi’nin diğer ülkelere nasıl bir model oluşturduğu konusuna değinilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Faşizm, italyan faşizmi, mussolini, italya, ikinci dünya savaşı

Kaynakça

1. Armaoğlu, F. (2010). 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi. İstanbul: Alkım Yayınevi.
2. Borsella, C. (2007). Fascist Italy: A Concise Historical Narrative. Boston: Branden Bo- oks.
3. Carocci, G. (1965). Faşizmin Tarihi (çev. M. Yılmaz). İstanbul: Remzi Kitabevi.
4. De Grazia, V. (2002). The Culture of Consent: Mass Organisation of Leisure in Fascist Italy. Cambridge: Cambridge University Press.
5. Delzell, C. F. (1970). Mediterranean Fascism 1919-1945. New York: Harper & Row.
6. Falasca-Zamponi, S. (1997). Fascist Spectagle – The Aesthetics of Power in Mussolini’s Italy. Berkeley: University of California Press.
7. Feldman, M. & Grıffın, R. (2008) A Fascist Century. New York: Palgrave Macmillan.
8. Forczyk, R. (2010). Rescuing Mussolini: Gran Sasso 1943. Oxford: Osprey Publishing.

9. Gregor, A. J. (1979). Young Mussolini and The Intellectual Origins of Fascism. Berkeley: University of California Press.
10. Mann, M. (2004). Fascists. New York: Cambridge University Press.
11. Neville, P. (2004). Mussolini. New York: Routledge.
12. Öndeş, O. (1976). 2. Dünya Savaşı. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
13. Örs, H. B. (2010). Faşizm: Modernitenin Karanlık Yüzü. H. B. Örs (Ed.). 19. Yüzyıldan 20. Yüzyıla Modern Siyasal İdeolojiler. (s. 477-514). İstanbul: İstanbul Bilgi Üni- versitesi Yayınları.
14. Sander, O. (1997). Siyasi Tarih, İlkçağlardan 1918’e. Ankara: İmge Kitabevi.
15. Sander, O. (2000). Siyasi Tarih 1918-1994. Ankara: İmge Kitabevi.
16. Tarchi, M. (2000). Italy: Early Crisis and Fascist Takeover. D. Berg-Schlosser & Jeremy
17. Mıtchell (Ed.). Conditions of Democracy in Europe, 1919-39. (s. 294-320). New York: Palgrave Macmillan.
18. Togliatti, P. (1978). Faşizm Üzerine Dersler (çev. Ş. Yalçın & Y. Demirekler). Ankara: Bilim ve Sosyalizm Yayınları.
19. Uçarol, R. (2006). Siyasi Tarih 1789-2001. İstanbul: Der Yayınları.