The Solution Process and Suggestions of Tax Disputes within the Scope of Administrative and Judicial Jurisdiction

Abstract

About the taxation relationship disputes are experienced from time to time between tax creditor state with the debtor individual. The dispute is referred as tax disputes in the literature. Tax disputes may be about the amount of payable tax which is calculated by the administration or may be about the penalties which are as a result of taxpayers act contrary to the laws of tax. Penalties is given according to the type of action by the administration or by the judicial authority. The taxpayers are entitled applying to legal means about the disputes which are including the penalties. In this context, although taxpayers can follow the similar ways, judicial bodies and the solution processes can vary.

Keywords

• Tax Disputes,Administrative Judiciary,Judicial Judiciary

Vergi Uyuşmazlıklarının İdari ve Adli Yargı Kapsamında Çözüm Süreçleri ve Önerileri

Öz

Vergi alacaklısı olan devlet ile borçlu konumunda olan birey arasında vergileme ilişkisi ile ilgili olarak zaman zaman anlaşmazlıklar yaşanmaktadır. Söz konusu anlaşmazlıklar literatürde vergi uyuşmazlığı olarak ifade edilmektedir. Vergi uyuşmazlıkları idare tarafından hesaplanan ödenecek vergi miktarı konusunda olabileceği gibi mükelleflerin vergi kanunlarına aykırı hareket etmeleri neticesinde aldıkları cezalar konusunda da olabilmektedir. Cezalar eylem türlerine göre idare tarafından ya da adli merci tarafından verilmektedir. Verilen cezalarla ilgili yaşanan uyuşmazlıklarda mükelleflere kanun yollarına gidebilme hakkı tanınmaktadır. Bu kapsamda mükelleflerin takip edebilecekleri kanun yolları benzerlik göstermesine rağmen yargı organları ve çözüm süreçleri farklılık göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Adli Yargı,İdari Yargı,Vergi Uyuşmazlıkları

Kaynakça

1. Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun. (2004). T.C. Resmi Gazete, 25606, 7 Ekim 2004.
2. Ağar, S. (2005). Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme veya Kullanma Suçları, Türkiye Barolar Birliği (TBB) Dergisi, Sayı 58,ss. 273-301.
3. Akdemir, T. (2014), Vergi Hukuku Açısından Türk Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru Yolu, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı 111, ss. 255-278.
4. Akdoğan, A. (2006). Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, Gazi Kitabevi, Ankara.
5. Altundiş, M. (2007). Vergi Usul Kanununda Yer Alan Vergi Suç ve Cezaları ile Yeni Türk Ceza Kanununun Bu Suçlara Etkisi, Ankara Barosu Dergisi, Sayı 1, ss. 168-179.
6. Arabuluculuk Daire Başkanlığı, Dava Şartı Arabuluculuk Uygulama İstatistikleri, (Erişim: 27/09/2018), http://www.adb.adalet.gov.tr/Sayfalar/istatistikler/istatistikler/davasarti.pdf
7. Arabuluculuk Daire Başkanlığı, İhtiyari Arabuluculuk Uygulama İstatistikleri, (Erişim: 27/09/2018), http://www.adb.adalet.gov.tr/Sayfalar/istatistikler/istatistikler/ihtiyari.pdf
8. Aydın, D. (2006). Ceza Muhakemesi Kanununda İtiraz, TBB Dergisi, Sayı 65, ss. 61-72.

9. Batı, M. (2015), Yeni Bir Yargı Yolu Olan İstinaf Mahkemelerinin Tam Kamusal Malların Mahrum Bırakılamaz İlkesini Zedelemesi Sorunsalının Anayasa’nın Hak Arama Hürriyeti Işığında Değerlendirilmesi, LEGES Kamu Hukuku Dergisi, Sayı 10, ss. 13-33.
10. Bayraklı, H. H. (2009). Vergi Uyuşmazlıkları ve Çözüm Yolları, Celepler Matbaacılık, Afyonkarahisar.
11. Bilgin, H. (2009). Anglo Sakson Hukuk Sistemlerinde Arabuluculuk, Hukuk Gündemi Dergisi, Sayı 10, ss. 16-24.
12. Ceza Muhakemesi Kanunu. (2004). T.C. Resmi Gazete, 25673, 17 Aralık 2004.
13. Danıştay Başkanlığı, 2017 Yılı Sonuçlanan ve 2018 Yılına Devreden Dosya İstatistikleri, (erişim tarihi 23.10.2018),https://www.danistay.gov.tr/upload/09_04_2018_devreden_guncel.pdf
14. Danıştay Kanunu. (1982). T.C. Resmi Gazete, 17580, 20 Ocak 1982.
15. Ekinci, H. ve Sağlam, M. (2012), 66 Soruda Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru, T.C. Anayasa Mahkemesi Yayını, Şen Matbaa, Ankara.
16. Erdoğdu, V. (2013). Vergi Uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru Yolu, İSMMMO Mali Çözüm Dergisi, Sayı 117, ss. 99-108.
17. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu. (2012). T.C. Resmi Gazete, 28331, 22 Haziran 2012.
18. Hukuk Uyuşmazliklarinda Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği. (2013/mülga). T.C. Resmi Gazete, 28540, 26 Ocak 2013.
19. Hukuk Uyuşmazliklarinda Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği. (2018). T.C. Resmi Gazete, 30439, 2 Haziran 2018.
20. İdari Yargilama Usulü Kanunu. (1982). T.C. Resmi Gazete, 17580, 20 Ocak 1982.
21. İş Mahkemeleri Kanunu. (1950/mülga). T.C. Resmi Gazete, 7424, 4 Şubat 1950.
22. İş Mahkemeleri Kanunu. (2017). T.C. Resmi Gazete, 30221, 25 Ekim 2017.
23. Karakoç, Y. (2013). Vergi Yargılaması Hukuku, T.C. Anadolu Üniversitesi Yayınları, Yayın No: 2951, Açık Öğretim Fakültesi Yayın No: 1907, Saray Matbaacılık, Ankara.
24. Kızılot, Ş., Şenyüz, D., Taş, M. & Dönmez, R. (2006). Vergi Hukuku, Yaklaşım Yayıncılık, Ankara.
25. Kızılot, Ş. ve Kızılot, Z. (2010). Vergi İhtilafları ve Çözüm Yolları, Yaklaşım Yayıncılık, Ankara.
26. Korkmaz, R. (2015), Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuruda Uyulması Gereken Süreler, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 16, Özel Sayı, ss. 1951-1986.
27. Ömercioğlu, A., Dayıoğlu, M. R. & Arslan, C. B. (2018). Vergi Suçlarının Türkiye’de Adli Görünümü, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (KÜSBD), Cilt 8, Sayı 1, ss. 51-70.
28. Öz, E. & Armağan, A. (2018). Yargı Organları Kararlarına Göre Vergi Kaçakçılığı Suçlarını Önlemede Adli Vergi Cezalarının Rolü, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi (TAAD), Sayı 33, ss. 1-38.
29. Savaşan, F., Altundemir, M. E. & Ulupınar, A. (2012). Vergi Uyuşmazlıklarının Çözüm Yollarının Nitel Araştırma Yöntemleriyle Karşılaştırılması, Maliye Dergisi, Sayı 162, ss. 126-144.
30. Şenyüz, D. (2015). Vergi Ceza Hukuku Vergi Kabahatleri ve Suçları, Ekin Basım Yayın Dağıtım, Bursa.
31. Taşkan, Y. Z. (2007). Vergi Yargılaması Hukukunda Görev ve Yetki, Siyasal Kitabevi, Ankara.
32. Türk Ceza Kanunu. (2004). T.C. Resmi Gazete, 25611, 12 Ekim 2004.
33. Türk Ceza Kanunu İle Bazi Kanunlarda Değişiklik Yapilmasina Dair Kanun. (2014). T.C. Resmi Gazete, 29044, 28 Haziran 2014.
34. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982). T.C. Resmi Gazete, 17863 (Mükerrer), 9 Kasım 1982.
35. Vergi Usul Kanunu. (1961). T.C. Resmi Gazete, 10703-10705, 10-12 Ocak 1961.
36. Yargıtay Başkanlığı, Yargıtay Ceza ve Hukuk Daireleri ile Cumhuriyet Başsavcılığının 2017 Yılına Ait İş Durumunu Gösterir Çizelge, (erişim tarihi 23.10.2018), https://www.yargitay.gov.tr/documents/istatistikler/2017.pdf
37. Yurtyeri, İ. & Yurtyeri, A. (2012). Vergi Kaçakçılığı Suçunda Soruşturma Usulü ve Yaptırım, Konya Barosu Dergisi, Sayı 23, ss. 106-109.
38. Yüce, M. (2014). Mali Yargılama Hukuku, Ekin Basım Yayın Dağıtım, Bursa.