ARPS Düşüş Eğrisi Modelinden Genişletilen Çok Değişkenli Doğrusal Olmayan Model ile Altın Fiyatlarının Analiz Edilmesi

Öz

Bu çalışmada, ARPS düşüş eğrisi modelinden genişletilen KNEA algoritması kullanılarak altın fiyatları tahminlenmiştir. Petrol üretim miktarları tahminlemesinde kullanılan ARPS düşüş eğrileri, üretim kapasitesi ve onu etkileyen faktörler arasındaki doğrusal olmayan ilişkiyi ortaya koyması, KNEA sayesinde giriş verilerini doğrusal olmayan kombinasyonda sağlaması ile zaman serisindeki kaçınılmaz (aşırı küçük veya büyük) eksiklikler tahmin edilebilir. Analiz için 04.01.2010 ile 14.12.2015 tarihleri arasındaki altın, gümüş, platin, paladyum, Brent Petrol, doğalgaz, 5, 10 ve 30 yıllık bono, S&P500, Nasdaq, DowJones, FTSE100, DAX, CAC40, SMI, NIKKEI, HANH, SEND ve Avro/Dolar verilerine odaklanılmıştır. Toplamda 1447 adet veriden, test amaçlı 10 günlük 2015 Aralık ayı verilerinin tahminlemesinde Mutlak Ortalama Sapması 6.926, Ortalama Kare Hatası 66.348, Kök Ortalama Kareler Hatası 8.145 ve Mutlak Ortalama Yüzde Hatası ise 0.65 bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Altın Fiyatları,Tahmin,Makro Ekonomik Değişkenler

Analysis of Gold Prices with Multivariate Nonlinear Model Extended from the ARPS’ Decline Curve Model

Öz

In this study, gold prices are estimated by using KNEA algorithm, which is extended from ARPS decline curve model. ARPS decline curves that are used in predicting oil production quantities  provides a good indication of the nonlinear relationship between production capacity and influencing factors, KNEA provides input data in non-linear combination, and inevitable (extreme small or large) deficiencies in time series can be estimated. The study focused on gold, silver, platinum, palladium, Brent Petrol, Natural Gas, 5, 10 and 30-year bonds, S&P500, Nasdaq, DowJones, FTSE100, DAX, CAC40, SMI, NIKKEI, HANH, SEND and Euro/Dollar data between January 4, 2010 and December 14, 2015 for analysis. For testing, 10 days of the 2015 December data were calculated as Mean Absolute Deviation 6.926, Mean Square Error 66.348, Root Mean Square Error 8.145 and Mean Absolute Percentage Error 0.65 from the 1447 days in total data.

Anahtar Kelimeler

• Gold Prices,Forecast,Macro Economic Variables

Kaynakça

1. Arps, J. J. (1945). Analysis of Decline Curves. Transactions of the AIME, 160(01), 228-247
2. Atay, G. (2013). Dünyada ve Türkiye’de Altın Piyasaları ve Türkiye’de Altın Fiyatlarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
3. Benli, Y. K., & Yıldız, A. (2014). Altın Fiyatının Zaman Serisi Yöntemleri ve Yapay Sinir Ağları ile Öngörüsü. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 213-224.
4. Chamzini, A., Yakhchali, H. S. Y., Volungevičienė, D., & Zavadskas, Z. (2012). Forecasting Gold Price Changes by Using Adaptive Network Fuzzy Inference System, Journal of Business Economics and Management, 13(5): 994–1010.
5. Çelik, U., & Başarır, Ç. (2017). Yapay Sinir Ağları İle Kıymetli Maden Fiyatlarının RapidMiner İle Tahmin Edilmesi. Alphanumeric Journal, 5(1), 45-54.
6. Dooley, M. P., Isard, P., & Taylor, M. P. (1995). Exchange Rates, Country-Specific Shocks, and Gold. Applied Financial Economics, 5(3), 121-129.
7. Kaufmann, T. D., & Winters, R. A. (1989). The Price of Gold: A Simple Model. Resources Policy, (15), 309-313.
8. Kocatepe, C. İ., & Yıldız, O. (2016). Ekonomik Endeksler Kullanılarak Türkiye’deki Altın Fiyatındaki Değişim Yönünün Yapay Sinir Ağları ile Tahmini. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4(3), 926-934.

9. Koutsoyiannis, A. (1983). A Short-run Pricing Model For a Speculative Asset, Tested With Data From The Gold Bullion Market. Applied Economics, 15(5), 563-581
10. Kuhn, H. W., & Tucker, A. W. (2014). Nonlinear programming. Traces and Emergence of Nonlinear Programming, (pp. 247-258). Birkhäuser, Basel.
11. Kutlar, A., & Turgut, T. (2006). Türkiye’deki Başlıca Ekonomi Serilerinin ARFIMA Modelleri ile Tahmini ve Öngörülebilirliği. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 120-149.
12. Küçükaksoy, İ., & Yalçin, D. (2017). Altın Fiyatlarını Etkileyebilecek Faktörlerin İncelenmesi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(2), 1-19.
13. Lagrange, J. L. (1853). Mécanique analytique (Vol. 1). Mallet-Bachelier.
14. Lemin, G. (2016) Analysis of GM Grey Model and the Theory. Computer Engineering and Applications, 52(6), 58-63.
15. Ma, X., & Liu, Z. (2018). Predicting the Oil Production Using the Novel Multivariate Nonlinear Model Based on Arps Decline Model and Kernel Method. Neural Computing and Applications, 29(2), 579-591.
16. Paksoy, S. (2017). Hibrit Markov Zinciri Süreci İle Altın Getirisinin Öngörülmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 29-49.
17. Sjaastad, L. A., & Scacciavillani, F. (1996). The Price of Gold and the Exchange Rate. Journal of International Money and Finance, 6(15), 879-897.
18. Suykens, J. A. K., & Vandewalle, J. (1999). Least Squares Support Vector Machine Classifiers. Neural Processing Letters, 9(3), 293–300.
19. Topçu, A. (2010), Altın fiyatlarını etkileyen faktörler, SPK Araştırma Dairesi Yılık Raporu. (Erişim:01.06.2018), www.spk.gov.tr/SiteApps/Yayin/YayinGoster/1016
20. Toraman, C., Basarir, Ç., & Bayramoglu, M. F. (2011). Determination of Factors Affecting the Price of Gold: A Study of MGARCH Model. Business and Economics Research Journal, 2(4), 37-50.
21. Tully, E., & Lucey, B. M. (2007). A Power GARCH Examination of the Gold Market. Research in International Business and Finance, 21(2), 316-325.
22. Yüksel, R., & Akkoç, S. (2016). Altın Fiyatlarının Yapay Sinir Ağları İle Tahmini ve Bir Uygulama. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 17(1), 39-50.
23. Zhu, H. C., & Dong, W. (2017). Predict the price of gold Based on Machine Learning Techniques. DEStech Transactions on Computer Science and Engineering, (mmsta). Doi: 10.12783/dtcse/mmsta2017/19700