Üstün Zekalı ve Yetenekli Öğrencilerin Bilim ve Sanat Merkezindeki ve Okuldaki Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Metaforik Algıları

Öz

Bu araştırmanın amacı; ortaokula devam eden üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin bilim ve sanat merkezindeki sosyal bilgiler dersi ile okuldaki sosyal bilgiler dersine yönelik metaforik algılarını belirlemektir. Araştırma, olgu bilim olarak desenlenmiştir. Araştırma, 40 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak metafor belirleme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler üzerinde içerik analizi yapılmıştır. Üstün zekalı ve yetenekli öğrenciler bilim ve sanat merkezindeki sosyal bilgiler dersini eğlenceli, bilgilendirici, yönlendirici ve düşünmeyi sağlayan bir ders olarak görürken, okullarındaki sosyal bilgiler dersini bilgilendirici, eğlendirici, sıkıcı ve hayata hazırlayıcı bir ders olarak görmektedirler. Öğrencilerin sosyal bilgiler dersine yönelik olumlu algılara sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler
• Öğrenci algısı
• Üstün zekalı ve yetenekli öğrenci

The Metaphorical Perceptions of the Gifted and Talented Students towards Social Studies Lesson in the Science and Art Centre and in Their School

Abstract

This research aims to identify the metaphorical perceptions of the secondary school gifted and talented students towards social studies lesson in the science and art centre and in their school. This study used a phenomenological design. The research was carried out with 40 students. This research employed a metaphor determination form as a data collection tool. Content analysis was performed on the obtained data. While students consider social studies lesson in science and art center as a enjoyable, informative, guiding and thought-provoking lesson, they see the social studies lesson in their schools as an informative, entertaining, boring and life-preparing lesson. It has been determined that students have positive perceptions about the social studies lesson.

Keywords

• Social Studies
• Student perception
• Gifted and talented student

Kaynakça

1. Akengin, H., Bengiç, G., Çolak, K. & Taş, E. (2011). Altıncı Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Kazanımlarına Ulaşma Düzeylerine Yönelik Öğrenci Görüşleri. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 34, 5-23.
2. Akengin, H., & Kafadar, T. (2016). 6 Ve 7. Sınıf Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Kavramına İlişkin Metaforları. International Journal of Field Education, 2(1), 33-50.
3. Avcı Yavuz, E. (2009). İlköğretim beşinci sınıf sosyal bilgiler dersinde oluşturmacı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin başarı düzeylerine ve derse yönelik tutumlarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi.
4. Ay, A. (2018). Sosyal bilgiler öğretim programında öğrenme amaçlı yazma etkinliklerinden mektup ve şiir kullanımının öğrenci başarısına etkisi. Doktora tezi. Erzincan: Erzincan Üniversitesi.
5. Barr, R., Barth, J.L., & Shermis, S.S. (2013). Sosyal Bilgilerin Doğası. Cengiz Dönmez(Çev.Ed.). Ankara: Pegem Akademi.
6. Baykoç-Dönmez, N. (2011). Özel gereksinimli çocuklar ve özel eğitim. Ankara: Eğiten Kitap.
7. Bolat, H. (2020). Üstün zekalı ve yetenekli öğrencilere açılan kapı: bilim ve sanat merkezleri. A. Çoban (Ed), Eğitim araştırmaları, içinde (s.66-78). Ankara: İksad Yayınevi.
8. Bolat, Y. (2018). An Investigation On Metaphorical Conceptions Of The Gifted Students Towards Social Studies Lesson, Social Studies Teacher And Science And Art Center. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 6(4), 17-35.

9. Boyle-Baise, L. ve Goodman, J. (2009) The Influence of Harold O. Rugg: Conceptual and pedagogical considerations. Social Studies, 100(1), 31-40.
10. Conklin, W. ve Frei, S. (2016). Üstün zekalı ve yetenekliler için eğitim programının farklılaştırılması. (N. G. Kahveci, Çeviri). İstanbul: Özgür Yayınları.
11. Çalışkan, H. (2015). Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Yapılandırmacı Öğrenme Ortamlarını Düzenleme Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Journal of Social Studies Education Research, 6(1), 49-83.
12. Çalışkan, H. ve Altundaş, B. (2016). Öğrencilerin sosyal bilgiler derslerinde akıllı tahta kullanımına yönelik tutumlarının incelenmesi. V Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Sempozyumu. Bildiri Kitabı, 28-30 Nisan 2016, Denizli.
13. Çelebi, C. (2006). Yapılandırmacılık yaklaşımına dayalı işbirlikli öğrenmenin ilköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin erişi ve tutumlarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi.
14. Çetin, Ş., & Dinç, E. (2017). Ortaokul Yedinci Sınıf Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Algılarının İncelenmesi. Diyalektolog Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, Kış(16), 241-259.
15. Davis, G. A. (2014). Üstün Yetenekli Çocuklar Ve Eğitimi. Müjde Işık Koç (Çev.). İstanbul: Özgür Yayınları.
16. Demircioğlu, G., & Demircioğlu, H. (2015). Öğrencilerin Kimya Derslerinde Akıllı Tahta Kullanımına Yönelik Tutumlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 387-395.
17. Demirkan, Ö. ve Saraçoğlu, G. (2016). Anadolu lisesi öğretmenlerinin derslerde kullandıkları öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin görüşleri. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 2(1), 1-11.
18. Erdoğan, M. (2009). Yapılandırmacı yaklaşıma göre tasarlanmış sosyal bilgiler sınıfına ilişkin öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Beykent Üniversitesi.
19. Gömleksiz, M. N., Kan, A.Ü., & Öner, Ü. (2012). İlköğretim Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Dersine İlişkin Metaforik Algıları. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14 (2), 419-436.
20. Gönenç, S., & Açıkalın, M. (2017). Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler Öğretiminde Karşılaştıkları Sorunlar ve Bunlara Getirdikleri Çözüm Önerileri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 26-41.
21. Gündüz, S. & Çelik, H. C. (2015). Öğrencilerin Matematik Dersinde Akıllı Tahta Kullanımına Yönelik Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 157-174.
22. Hussain, S., Ahmad, N. ve Hakim, A. F. (2017). An ınvestigation of teaching methodologies and disciplinary problems in overcrowded classrooms. Haripur Journal of Educational Research, 1(1), 53-62.
23. Karakaş, H. ve Doğan, A. (2017). Sınıf öğretmenlerinin sınıfta kullandıkları bilgi iletişim teknolojilerine yönelik olumsuz tutumları ve yaşadıkları sorunlar. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 629-654.
24. Kaya, H., & Aydın, F. (2011). Sosyal Bilgiler Dersindeki Coğrafya Konularının Öğretiminde Akıllı Tahta Uygulamalarına İlişkin Öğrenci Görüşleri. Journal of World of Turks, 3(1), 179-189.
25. Kazu, İ. Y. ve Şenol, C. (2011). Üstün yetenekliler eğitim programlarına ilişkin öğretmen görüşleri (BİLSEM örneği). e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi 3(2), 13-35.
26. Khaled, A. F. (2013). Jordanian students attitudes toward social studies education. The Journal of International Social Research, 6(24), 227-236.
27. Koçak, Ö. (2013). FATİH projesi kapsamındaki LCD panel etkileşimli tahta uygulamalarına yönelik öğretmen tutumları (Erzincan ili örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
28. Larasati, F. (2018). Student centered learnıng: an approach to develop speakıng skıll ın efl classroom. English Community Journal, 2(1), 153–157.
29. Memişoğlu, H. (2014). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşlerine göre vatandaşlık eğitimi. Turkish Studies, 9(5), 1565-1584.
30. Memişoğlu, H., & Köylü, G. (2015). Sosyal Bilgiler Dersindeki Sorunlar Ve Çözüm Yollarına İlişkin Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Görüşleri. Turkish Studies, 10(11), 1099-1120.
31. Mertol, H., Doğdu, M., & Yılar, B. (2013). Üstün Zekâlı Ve Yetenekli Öğrencilerin Sosyal Bilgiler Dersine İlişkin Metaforik Algıları. Üstün Yetenekli Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 1(3), 176-183.
32. Mertol, H. (2015). Üstün Yetenekli Çocuklarda Sosyal Bilgiler Eğitimi. İçinde: F. Şahin (Ed), Üstün Zekalı Ve Yetenekli Öğrencilerin Eğitimi (s.114-125). Ankara: Pegem Akademi.
33. MEB (2016). TC. Milli eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi. (Erişim: 12.02.2019), https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_10/07031350_bilsem_yonergesi.pdf
34. MEB (2018). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı. (Erişim: 12.02.2019), https://docs.google.com/viewer?url=http%3A%2F%2Fmufredat.meb.gov.tr%2FDosyalar%2F201812103847686SOSYAL%2520B%25C4%25B0LG%25C4%25B0LER%2520%25C3%2596%25C4%259ERET%25C4%25B0M%2520PROGRAMI%2520.pdf
35. MEB. (2019). Kapsam (Erişim: 13.11.2019), http://fatihprojesi.meb.gov.tr/about.html
36. Miles, A. M., & Huberman, M.B. (2015). Nitel Veri Analizi. Sadegül Akbaba Altun - Ali Ersoy (Çev. Ed.) Ankara: Pegem Akademi.
37. Miller, S. (2003). Analysis of phenomenological data generated with children as research participants. Nurse Researcher, 10(4), 68–82.
38. Morgan, G. (1986). Images of Organization. London: SAGE.
39. NCSS (1994). National Curriculum Standards for Social Studies: Introduction. (Erişim: 12.02.2019), https://www.socialstudies.org/standards/introduction.
40. Ocak, G., & Didin, M. (2018). Öğrencilerin Yapılandırmacı Sosyal Bilgiler Öğrenme Öğretme Sürecine Yönelik Görüşleri İle Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki. Karaelmas Journal of Educational Sciences 6, 1-14.
41. Ocak, G., & Yurtseven, R. (2009). Beşinci Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının Yapılandırmacı Öğrenme Yaklaşımına Göre Değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(22), 94-109.
42. Okon, C. ve Archibong, U. (2014). Teachers’ attitudes to social studies and students’ academic performance in junior secondary three-certificate examination. Asian Journal of Social Sciences & Humanities, 3(3), 44-48.
43. Oliva, P. F. ve Gordon, W. R. (2018). Program geliştirme. (K. Gündoğdu, Çeviri Ed.). Ankara: Pegem Akademi.
44. Ornstein, A. C. ve Hunkins, F. P. ( 2016). Eğitim programı. (A. Arı, Çeviri. Ed.). Konya: Eğitim Yayınevi.
45. Öntaş, T. (2014). İlköğretim Sosyal Bilgiler Dersinde Yapılandırmacı Yaklaşım İle Dizgeli Eğitimin Öğrenci Erişisine Etkisi Arasındaki Fark. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 2(2), 43-51.
46. Phillips, B. W. (1942). Teaching the Social Studies by Edgar B. Wesley. The Mississippi Valley Historical Review, 29(2), 242-244.
47. Poatob, S. (2015). Understanding the goal of social studies: A step to the effective teaching of the subject. Research on Humanities and Social Sciences, 5(8), 182-193.
48. Rodriguez, J. (2019). Perceptions and practices of U.S. preservice special education teachers on teaching social studies instruction in inclusive classrooms. International Journal of Inclusive Education, 3, 1-16. doi: 10.1080/13603116.2019.1590472
49. Saranlı, A.G. (2017). Okul Öncesi Dönemdeki Erken Müdahale Uygulamalarına Farklı Bir Bakış: Üstün Yetenekli Çocuklar için Erken Zenginleştirme. Eğitim ve Bilim, 42(190) 343-359.
50. Sayır, M. F. (2014). Fatih projesi kapsamında kullanılan akıllı tahtalara karşı öğretmen ve öğrenci tutumları ve akıllı tahtaların konuşma becerisi üzerindeki etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
51. Sevgili-Koçak, S. ve Kan, A. (2019). Annelerin üstün yetenekli çocuklarının özelliklerine yönelik görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(66), 912-923.
52. Sibiri, J. K. (2017). An evaluation of the impact of students’ attitude towards the learning of social studies in senior high schools: A case study in the upper west region. Imperial Journal of Interdisciplinary Research, 3(3), 1528-1536.
53. Şahin, D., & Güven S. (2016). Sınıf Öğretmenlerinin Fen Bilimleri Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Derslerindeki Yöntem ve Teknik Kullanımına İlişkin Görüşleri. Online Fen Eğitimi Dergisi, 1(1), 42-59.
54. Şahin-Yanpar, T. (2001). Oluşturmacı yaklaşımın sosyal bilgiler dersinde bilişsel ve duyuşsal öğrenmeye etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 1(2). 46- 82.
55. Thiveos, E. (2000). Lower secondary student attitudes towards social studies in a catholic school. (Unpublished thesis of honor). Cowan Universty, Australia.
56. Tural, A. (2015). Yapılandırmacı Yaklaşımı Benimseyen Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Sürecine İlişkin Öğrenci Görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(2), 29-40.
57. Türkoğlu, T. (2014). Fen ve teknoloji öğretiminde akıllı tahta kullanımının 6.sınıf öğrencilerinin akademik başarı, tutum ve görüşleri üzerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Manisa: Celal Bayar Üniversitesi.
58. Van Den Heever, S. (1997). Strategies for large class teaching. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). University Of South Africa, South Africa.
59. Yaman, E. (2010). Kalabalık Sınıfların Etkileri: Öğrenciler Ne Düşünüyor?. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(2), 403-414.
60. Yaşar, Ş., & Bayır, Ö.G.( 2010) İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Bakış Açısıyla Sosyal Bilgiler. e-Journal Of New World Sciences Academy, 5(3), 1213-1225.
61. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
62. Yolcu, H. ve Bayram, A. (2016). Eğitimde teknoloji kullanımı: Fatih projesine eleştirel bakış. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (4), 2111-2143.
63. Yorgancı, S., & Terzioğlu, Ö. (2013). Matematik Öğretiminde Akıllı Tahta Kullanımının Başarıya Ve Matematiğe Karşı Tutuma Etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 919-930.
64. Zhao, Y., & Hoge, J. D. (2005). What Elementary Students And Teachers Say About Social Studies. The Social Studies, 96(5), 216-221.