Dİltheyda Tarix va Ma'no

Öz

Dilthey’in düşüncesinde tarihi yaşamın ana unsurları olarak, din, sanat, bilim ve medeniyet, insanın bu dünyada nasıl bir varlık olduğunu gösteren en önemli amillerdir. Dilthey’in tarih felsefesinde transandantal değişim bu şekilde meydana gelmektedir. Bu makalede, tarih konusuna anlam metodu ile yaklaşmakla birlikte tin bilimlerinde anlamayı sadece bir metot olarak değil aynı zamanda “Varlık” alanını kuşatan bir hareket olarak ele almış olan Dilthey’in felsefi düşüncesine aydınlık getirmeyi amaçlıyoruz. Bu amacı gerçekleştirmek için Dilthey’in tarih, tarihsellik, tarihsel akıl, ruhsal yaşam gibi düşüncelerine ve bütün bunlar sayesinde onu anlam metoduna getirmiş olan tartışmalara yer vermeyi düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler

• Diltey, tarih, akıl, tarihsellik, anlam, hermeneutik
• Dilthey
• tarih
• akıl
• tarihsellik
• anlam

History and Meaning in Dilthey

Abstract

In Diltey’s understanding, the higher conditions of historical life, systems such as religion, art, knowledge, and culture, were considered to be the factors that determine how man exists in this world. The transcendental transformation in Diltey's philosophy of life takes place in this state. This article aims to clarify the philosophical views of Diltey, who, while approaching the issue of history with a style of meaning, not only as a method of understanding the topics of psychology, but also as an action surrounding the realm of Being. To achieve this goal, we focus on Diltey’s concepts of history, historiography, historical reason, spiritual life, and his methodological considerations on the style of meaning.

Keywords

• Dilthey
• history
• intellect
• historicity
• understanding
• hermeneutics

Kaynakça

1. Bilen, O. (2007). Çağdaş Yorumbilim Kuramları. İstanbul: Şule Yayınları.
2. Bollnow, F. O. (2003). İfade ve Anlama, (çev. & Ed. Doğan Özlem) Hermeneutik Üzerine Yazılar, Bilen, O. (2007). Çağdaş Yorumbilim Kuramları. İstanbul: Şule Yayınları.
3. Bollnow, F. O. (2003). İfade ve Anlama, (çev. & Ed. Doğan Özlem) Hermeneutik Üzerine Yazılar, Doğan Özlemin Bütün Çevirileri-3 İstanbul: İnkilab.
4. Dilthey, W. (1986). The Hermeneutics of The Human Sciences. In: The Hermeneutics Reader: Texts of the German Tradition from the Enlightenment to the Present, (Ed.) Kurt Mueller- Vollmer, (148-164). New York: B. Blackwell.
5. Dilthey, W. (1999) Hermeneutik ve Tin Bilimleri. (çev. D. Özlem). İstanbul: Paradigma Yayınları,
6. Dilthey, W. (2011). Hermeneutik ve Tin Bilimleri, Çeviren, Doğan Özlem, İstanbul: Notos Kitap.
7. Dilthey, W. (2004). Alman ruh tarihine dair tetkikler, Çev. Hasan Cemil, İstanbul: YZY.
8. Eric S. Nelson (2008). “Interpreting practice: Dilthey, epistemology, and the hermeneutics of historical life”, Idealistic Studies, Volume 38, Issues 1–2. pp 105-122.

9. Eric S. Nelson (2019). Interpretıng Dılthey Critical Essays, “Introduction: Wilhelm Dilthey in Context”, United Kingdom: Cambridge University Press.
10. Habermas Jürgen, (2003), “Dilthey’in Anlama Kuramı: Ben-Özdeşliği ve Dilsel İletişim”, Çeviren Doğan Özlem, Hermeneutik Üzerine Yazılar, Doğan Özlemin Bütün Çevirileri-3 İstanbul: İnkilab.
11. İsbir, Erdal (2011). “W. Dilthey’da Hermeneutiğin Epistemolojik Sınırları” , Kaygı Dergisi, 2011/17, s. 147.
12. Muminoğlu K (2018). “Germenevtika Ilmining Kelib Chiqishi va Rivojlanishi”, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2018 6 (6) 831–838
13. Tatar Burhanettin (2016). 3 Derste Hermenötik, İstanbul: Vadi Yayınları.
14. Yavuz Adugit (2005) “Dilthey’de Tin Bilimlerinin Temellendirilmesi ve Sorunları”, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Cilt : 22 / Say›: 2 / ss. 245-260