Muş Bölgesi Aşiretlerinin İç Çelişkileri Çerçevesinde Yerel ve Merkezi İktidarla Diyalektik ve Dikotomik İlişkisi

Öz

Bu çalışmada, Osmanlı ve Fransız arşiv belgeleri esas alınarak Muş bölgesinde mukim bulunan aşiretler arası gerilimler ile aşiretlerin Osmanlı merkezi iktidarıyla geliştirdiği ilişkiler değerlendirilecektir. Osmanlı’nın son dönemine yoğunlaşacak olan çalışma, bu dönemde Muş ve çevresinde yaşayan halkın sosyo-ekonomik, sosyo-kültürel ve sosyo-politik durumlarını mercek altına almaya çalışacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı,
• Muş
• İktidar
• Aşiret
• Aşiretçilik

Dialectical and Dichotomic Relationship with Local and Central Power in the Framework of İnternal Contradictions of the Tribes of Muş Region

Abstract

In this study, based on Ottoman and French archival documents, tensions between tribes and the relations developed by tribes with the Ottoman central government will be evaluated. The study, which will focus on the last period of the Ottoman Empire, will try to examine the socio-economic, socio-cultural and socio-political situations of the people living in Muş and its surroundings.

Keywords

• Ottoman
• Muş
• Power
• Tribe
• Tribalism

Kaynakça

1. Altan, B. (2020). Osmanlı Devleti’nin Son Döneminde Yapı, Sorunlar ve İngilizlerle İlişkiler Açısından Goyan Aşireti. History Studies, 12/1, 15-33.
2. Altı, A. (2019). Balkanlarda Bektaşilik (XVII-XVIII. Yüzyıllar), Ankara: La Kitap Yayınları.
3. Ateş, S. (2013). The Ottoman-Iranian Borderlands Making A Boundary (1843-1914), New York: Cambridge University Press.
4. Bajalan, R. D. (2019). The First World War, The End of Ottoman Empire and the Question of Kurdish Statehood: A Missed Opportunity, Ethnopolitics, 18/1, 13-28.
5. Bruinessen, M. (2010). Ağa, Şeyh Devlet. İstanbul: İletişim Yayınları.
6. Charles; T. (2001). Zor, Sermaye ve Avrupa Devletlerinin Oluşumu. Ankara: İmge Kitapevi.
7. Edmonds, C. J. (2003). Kürtler, Türkler ve Araplar: Kuzey-Doğu Irakta Siyaset, Seyahat ve İnceleme (1919-1925). İstanbul: Avesta Yayınları.
8. Ergut, F. (2015). Modern Devlet ve Polis. İstanbul: İletişim Yayınları.

9. Giddens, A. (2008). Ulus Devlet ve Şiddet. İstanbul: Kalkedon Yayınları.
10. Gökalp, Z. (1999). Kürt Aşiretleri Hakkın Sosyolojik Tetkikler. İstanbul: Toker Yayınları.
11. Hourani, A. (1990). Tribes and States in Islamic History. P. Khoury, J. Costiner (Ed.), Tribes and States in the Middle East içinde, University of California Press, Los Angeles.
12. İbn Haldun. (2016). Mukaddime, İstanbul: Dergah Yayınları, İstanbul.
13. Koç, G. (2018). Governing a Frontier Sancak in the Ottoman Empire: Notables, Tribes, and Peasants of Muş (1820s-1870s). (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Boğaziçi Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkalap Tarihi Enstitüsü, İstanbul.
14. Örs, O. (2019). Aşiretçilik, Milliyetçilik ve İslamcılık Kavşağında Osmanlı’nın Kürt Siyaseti (1876-1909), İstanbul: Nubihar Yayınları.
15. Öztürk, A. (2017). Kafkasya’dan Muş Yöresine Göçler ve İskan (1856-1905). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bitlis Eren Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bitlis.
16. Şeref Han. (1975). Şerefname. İstanbul: Yöntem Yayınları.
17. Tenik, A. (2019). Tarihsel Süreçte Kürt Coğrafyasında Tasavvuf ve Tarikatlar, İstanbul: Nubihar Yayınları.
18. Tombul, S. (2019). Muş’ta Yaşanan Ermeni Olayları (1885-1920., (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
19. Weber, M. (2012). Ekonomi ve Toplum, Cilt I-II, İstanbul: Yarın Yayınları.
20. Yılmaz, İ. (2014) Serseri Anarşist ve Fesadın Peşinde: II. Abdülhamid Dönemi Güvenlik Politikaları Ekseninde Mürur Tezkereleri, Pasaportlar ve Otel Kayıtları, İstanbul, Tarih Vakfı Yurt Yayınları.