Gelir ve Servet Vergileri Türkiye'de Gelir Dağılımını Etkilemekte midir?

Öz

Bu çalışmanın temel amacı gelir ve servet vergilerinin gelir dağılımı üzerindeki etkilerini Türkiye için 1987-2016 yıllarını kapsayan verileri kullanarak incelemektir. Ampirik analizler sonucu elde edilen bulgular şöyle sıralanabilir: i) modelde yer alan değişkenlerin durağanlık özellikleri I(1) ve I(0) olmak üzere farklılık göstermektedir ii) değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi vardır iii) uzun dönemde transfer harcamalarında, gelir ve servet vergilerinde ortaya çıkan bir artış gelir dağılımı eşitsizliğini azaltmaktayken, işsizlik ve enflasyonda ortaya çıkan bir artış gelir dağılımı eşitsizliğini arttırmaktadır. Gelir dağılımı eşitsizliğini azaltmada servet vergisi de gelir vergisi kadar etkin olduğundan servet vergisinin kullanımı yaygınlaştırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Gelir vergisi
• Servet vergisi
• Gelir dağılımı
• ARDL

Do Income and Wealth Taxes Affect Income Distribution in Turkey?

Abstract

The main aim of this study is to investigate the effects of income and wealth taxes on income distribution for Turkey by using data covering the years 1987-2016. The findings obtained as a result of the empirical analysis can be listed as follows: i) the variables in the model have mixed stationarity levels such as I(1) and I(0) ii) there is a long-run relationship between variables iii) in the long-run an increase in transfer expenditures, income, and wealth taxes reduces income inequality, while an increase in unemployment and inflation increases income inequality. Due to the wealth tax is as active as income tax in reducing income inequality, the use of wealth tax should be expanded.

Keywords

• Income tax
• Wealth tax
• Income distribution
• ARDL

Kaynakça

1. Acaravcı, A., Akalin, G., & Erdoğan, S. (2019). Araştırma-geliştirme harcamalarının Türkiye ihracatına etkileri. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 37(1), 1-16.
2. Balseven, H., & Tugcu, C. T. (2017). Analyzing the effects of fiscal policy on income distribution: A comparison between developed and developing countries. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(2), 377.
3. Bilgiç A. (2015). Türkiye’de uygulanan vergilendirme politikalarının gelir dağılımı üzerindeki etkileri: 1990-2013 dönemi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
4. Bükey, A. M., & Çetin, B. I. (2017). Türkiye’de gelir dağılımına etki eden faktörlerin en küçük kareler yöntemi ile analizi. Maliye Araştırmaları Dergisi, 3(1), 103-117.
5. Cevik, S., & Correa-Caro, C. (2019). Growing (un) equal: fiscal policy and income inequality in China and BRIC+. Journal of the Asia Pacific Economy, pp. 1-20.
6. Ciminelli, G., Ernst, E., Merola, R., & Giuliodori, M. (2019). The composition effects of tax-based consolidation on income inequality. European Journal of Political Economy, 57, 107-124.
7. Demirgil, B. (2018). Vergilerin gelir dağilimi üzerindeki etkisi: Ampirik bir çalişma. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2), 118-131.
8. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica: Journal of the Econometric Society, pp. 1057-1072.

9. Drucker, L., Krill, Z. E., & Geva, A. (2017). The ımpact of tax composition on ıncome ınequality and economic growth. (Erişim: 25.11.2020) https://www.mof.gov.il/en/PublicationsAndReviews/EconomicData/DocLib/Article_082017_Eng.pdf
10. Erdoğan, S. (2020). İktisadi büyüme ve yolsuzluk ilişkisi: Türkiye için ampirik bir inceleme. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 6(2), 211-223.
11. Eser, L. Y., & .Genç, M. C. (2020). Gelir ve servet üzerinden alınan vergilerin gelir dağılımı üzerindeki etkisi: OECD ülkeleri örneği. Maliye Dergisi, 178, 224-239.
12. Goñi, E., López, J. H., & Servén, L. (2008). Fiscal redistribution and income inequality in Latin America. The World Bank. (Erişim: 09.09.2020) . https://elibrary.worldbank.org/doi/abs/10.1596/1813-9450-4487
13. Gregorio, J. D., & Lee, J. W. (2002). Education and income inequality: New evidence from cross‐country data. Review of Income and Wealth, 48(3), 395-416.
14. Günel, T. (2019). Türkiye'de dolaylı ve dolaysız vergilerin gelir dağılımına etkisi: Ekonometrik bir uygulama. Journal of Yasar University, 14(55), 277-287.
15. Joumard, I., Pisu, M., & Bloch, D. (2013). Tackling income inequality: The role of taxes and transfers. OECD Journal: Economic Studies, 2012(1), 37-70.
16. Kanca, O. C., & Bayrak, M. (2019). Vergilerin gelir dağılımı üzerindeki belirleyiciliği: Panel veri analizi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(4) , 1495-1514.
17. Kwiatkowski, D., Phillips, P. C., Schmidt, P., & Shin, Y. (1992). Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root. Journal of Econometrics, 54(1-3), 159-178.
18. Martinez-Vazquez, J., Moreno-Dodson, B., & Vulovic, V. (2012). The impact of tax and expenditure policies on income distribution: Evidence from a large panel of countries. Andrew Young School of Policy Studies Research Paper Series, (12-30).
19. Narayan, P.K. (2005). The saving and investment nexus for China: Evidence from cointegration tests. Applied Economics, 37(17), 1979-1990.
20. Nissanke, M., & Thorbecke, E. (2006). Channels and policy debate in the globalization–inequality–poverty nexus. World Development, 34(8), 1338-1360.
21. OECD (2020), OECD data. (Erişim: 20.09.2020) https://data.oecd.org/tax/tax-wedge.html
22. Ozturk, I., & Acaravci, A. (2013). The long-run and causal analysis of energy, growth, openness and financial development on carbon emissions in Turkey. Energy Economics, 36, 262-267.
23. Pesaran, H.M., Y. Shin (1999), Autoregressive distributed lag modelling approach to cointegration analysis in: S.Storm (Ed.) Econometrics and Economic Theory in the 20th Century: The Ragnar Frisch Centennial Symposium, Chapter 11, Cambridge University Press.
24. Pesaran M.H., Shin, Y., R.J. Smith ( 2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16, 289–326.
25. Prasad, N. (2008). Policies for redistribution: The use of taxes and social transfers. Available at SSRN 1358237. Sameti, M., & Rafie, L. (2010). Interaction of income distribution, taxes and economic growth. Iranian Economic Review, 14(25), 67-81.
26. Solt, F. (2020). Measuring income inequality across countries and over time: The standardized world income inequality database. Social Science Quarterly, 101(3), 1183-1199.
27. Teyyare, E., & Sayaner, K. (2018). Türkiye’de gelir eşitsizliğinin maliye politikası araçları ve kurumsal faktörler açısından analizi ve çözüm önerileri. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 309-334.
28. The World Bank (2019). World Development Indicators. (Erişim: 20.09.2020) https://databank.worldbank.org/reports.aspx?source=world-development-indicators
29. Zaman, T., Dünder, E., & Aydın, S. (2019). Gini katsayısını etkileyen faktörlerin beta regresyon yöntemi yardımı ile belirlenmesi. Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(1), 235-240.