İstanbul İlinde Bir Eğitim Araştırma Hastanesinde Çalışan Hemşireleri Etkileyen Psikososyal Risk Faktörleri

Öz

Bu çalışmanın temel amacı İstanbul İlinde Avrupa Yakasında bulunan bir kamu eğitim araştırma hastanesinde hemşireleri etkileyen risk faktörlerini önem derecelerine göre sıralamaktır. Bu sayede sağlık yöneticilerine çalışanlarını motive etme, kuruma bağlama, iş yerinde daha huzurlu ve mutlu olmasını sağlama gibi konularda somut bilgiler sağlanması hedeflenmiştir. Bu çalışmada Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir eğitim araştırma hastanesinde çalışan hemşireleri etkileyen psikososyal risk faktörleri Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinden (ÇKKV) birisi olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile sıralanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı AHP formatına uygun Saaty 1-9 ölçeğinde tasarlanmıştır. Toplanan veriler Microsoft Office Excel 2013 çözümlemesi yardımı ile araştırmacılar tarafından Analitik Hiyerarşi Sürecine uygun bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışma 2019 yılında yapılmış ve toplam 25 hemşire katılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre hemşireleri etkileyen en önemli psikososyal risk faktörü Kişiler Arası İlişkiler olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Analitik Hiyerarşi Süreci
• Psikososyal Risk Faktörleri
• Sağlık Yönetimi

Psychosocial Risk Factors Affecting the Nurses Working at An Educational Research Hospital in the Province of Istanbul

Abstract

The main purpose of the present study is to prioritize the risk factors affecting the nurses working at a public educational research hospital located at the European Side of the province of Istanbul. By this means, it was intended to provide concrete information to health executives on the subjects of motivating the employees, affiliating them to the institution, and ensuring them in being more peaceful and happier at the workplace. In this study, psychosocial risk factors, affecting the nurses working at an educational research hospital affiliated to Ministry of Health, were prioritized by the Analytic Hierarchy Process (AHP) which is one of the Multi-Criteria Decision Making (MCDM) Techniques. In the research, data collection tool was designed as Saaty’s 1-9 scale conforming to the format of AHP. The collected data was analyzed by the researchers according to Analytic Hierarchy Process (AHP) with the help of Microsoft Office Excel 2013 analysis. The study was conducted in 2019 and 25 nurses in total participated. According to the results of the study, the most significant psychosocial risk factor affecting the nurses was found as Interpersonal Relations.

Keywords

• Analytic Hierarchy Process
• Psychosocial Risk Factors
• Health Management

Kaynakça

1. Alçelik, A., Deniz, F., Yeşildal, N., Mayda, A.S,, Ayakta Şerifi, B. (2005). AİBU Tıp Fakültesi Hastanesinde Görev Yapan Hemşirelerin Sağlık Sorunları ve Yaşam Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin. 4 (2), 55-65.
2. Günüşen, N.P., Üstün, B., (2010). A RCT of Coping and Support Groups to Reduce Burnout among Nurses. International Nursing Review. (57), 485-492.
3. ILO (2001). Definition of occupational health adopted by the Joint ILO/WHO Committee on Occupational Health. http : // www.ilo.org / safework_bookshelf / english ? content & nd = 857170174
4. Karwowski, W., Jang, R.L., Rodrick, D., Quesada, P.M, Cronin, S.H (2005). Self-Evaluation of Biomechanical Task Dementia, Work Environment and Perceived Risk of İnjury by Nurses: A Field Study. Occupational Ergonomics, 5(1), 13- 27.
5. Kebapçı, A., Akyolcu, N. (2011). Acil Birimlerde Çalışan Hemşirelerde Çalışma Ortamının Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi. Türkiye Acil Tıp Dergisi. 11(2), 59-67.
6. Mollaoğlu, M., Yılmaz, M., Kars, T. (2003). Hemşirelerde Tükenmişlik (Burnout) Sendromu. Toplum ve Hekim. 18(4), 288-292.
7. Parlar, S. (2008). Sağlık Çalışanlarında Göz Ardı Edilen Bir Durum: Sağlıklı Çalışma Ortamı. TAF Preventive Medicine Bulletin. 7(6), 547-554.
8. Tan, M., Polat, H., Akgün, Şahin, Z., (2012). Hemşirelerin Çalışma Ortamlarına İlişkin Algılarının Değerlendirilmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, (4), 67-78.

9. Tınaz, P. (2011). İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing). İstanbul: Beta Yayınları.
10. Turaç, İ.S., Şahin, B. (2014). Mobbinge Maruz Kalma Durumunun Belirlenmesi: Hemşireler Üzerine Bir Çalışma. Eskişehir
11. Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 15(1): 87- 112.
12. Esen, H. Ö. (2008). Uygulamalı Yöneylem Araştırması, Yöneticiler için Bilgisayar Destekli Karar Modelleri. İstanbul: Çağlayan Kitabevi.
13. Önder, G. Önder, E. (2014). Yoğun Bakim Hemşirelerinin İş Tatminine Etki Eden Faktörlerin Önem Derecelerinin Analitik Hiyerarşi Prosesi Yöntemi İle Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 3 (2), 195-215.