Yıl 2019, Cilt 7 , Sayı 5, Sayfalar 175 - 181 2019-10-07

Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik
Collective Efficacy as a Predictor of Teachers’ Intent to Leave School

Selçuk DEMİR [1]


Kolektif yeterlik algısı, öğretmenlerin iş birliği ve dayanışma içerisinde başarılı olacaklarına inanmalarını sağlayan psikolojik bir etkide bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı kolektif yeterlik algısı ve alt boyutlarının, öğretmenlerin çalıştıkları okuldan ayrılma niyetleri ile ilişkisini ortaya koymaktır. Bu araştırmada ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırma verileri, 2018–2019 eğitim-öğretim yılında Hatay ilindeki devlet okullarında görevli n=214 öğretmenden toplanmıştır. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu”, “Kolektif Öğretmen Yeterliği Ölçeği” ve “Okuldan Ayrılma Niyeti Ölçeği” aracılığıyla elde edilmiştir. Veri toplama araçları, araştırmacı tarafından öğretmenlere dağıtılmış ve doldurulmuş formlar birkaç gün sonra araştırmacı tarafından alınmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre kolektif öğretmen yeterliğinin öğretmenlerin okuldan ayrılma niyetini yordadığı bulunmuştur. Ayrıca kolektif öğretmen yeterliğinin alt boyutu olan öğretim stratejilerinin, okuldan ayrılma niyetini yordadığı ancak öğrenci disiplini alt boyutunun ise okuldan ayrılma niyetini yordamadığı tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin, öğretmenlerin bireysel üretkenliklerini arttırmalarından ziyade okul ortamında kolektif güç algısını oluşturmaları önerilmektedir. 

  • Arıkan, S. ve Çalışkan, S.C. (2013). Kolektif yeterlik üzerine yenibağımsız değişken arayışları: Lider-üye etkileşiminin kolektif yeterlik üzerindeki etkisi üzerine bir araştırma. Türk Psikoloji Dergisi, 28 (71), 1-16
  • Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi.
  • Bandura, A. (2002). Social cognitive theory in cultural context. Journal of Applied Psychology: An International Review, 51,269–290.
  • Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company.
  • Başaran, İ.E. (1982). Örgütsel davranış. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
  • Bolat, O.İ. (2011). Öz yeterlik ve tükenmişlik ilişkisi: Lider-üye etkileşiminin aracılık etkisi. Ege Akademik Bakış, 11(2), 255-266.
  • Bursalıoğlu, Z. (2015). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara: Pegem Akademi.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. V. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Caprara, G.V., Barbaranelli, C., Steca, P.ve Malone, P.S. (2006). Teachers' self-efficacy beliefs as determinants of job satisfaction and students' academic achievement: A study at the school level. Journal of School Psychology, 44, 473–490.
  • Demir, S. (2018). Öz yeterliğin iş doyumu, örgütsel bağlılık, motivasyon veişe sargınlıktaki rolü.Vrd International Eurasian Educational Research Congress, Antalya.
  • Demir, S. (2019). Etik iklim ve okuldan ayrılma niyeti arasındaki ilişki: Örgütsel bağlılığın aracılık rolü. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 824-838. doi: 10.16986/HUJE.2018040551
  • DeRue, D. S., Hollenbeck, J., Ilgen, D.ve Feltz, D. (2010). Efficacy dispersion in teams: Moving beyond aggrement and aggregation. Personnel Psychology, 63, 1-40.
  • Duman, B., Göçen, G.ve Duran, V. (2013). İlköğretim öğretmenlerinin kolektif yeterlik düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel sayı (1), 144-155.
  • Eells, R. J. (2011). Meta-analysis of the relationship between collective teacher efficacy and student achivement. Unpublished doctoral thesis. Chicago: Loyola University.
  • Erdoğan, U.ve Dönmez, B. (2015). Kolektif öğretmen yeterliği ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 21(3), 345-366. doi: 10.14527/kuey.2015.013.
  • Evertson, C.M.ve Emmer, E.T. (2013). İlkokul öğretmenleri için sınıf yönetimi. A. Aypay(çev. ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Fernandez-Ballesteros, R., Diez-Nicolas J., Carpara G. V., Barbanelli, C. ve Bandura, A. (2002). Determinants and structural relation of personal efficacy to collective efficacy. Applied Psychology: An International Review, 53(1), 107–125.
  • Goddard, R. D. ve Goddard, Y. L. (2001). A multilevel analysis of the relationship between teacher and collective efficacy in urban schools. Teaching and Teacher Education, 17(7), 807-818.
  • Goddard, R. D., Hoy, W. K. ve Woolfolk-Hoy, A. (2004). Collective efficacy: Theoretical development, empirical evidence, and future directions. Educational Researcher, 33(3) 3–13.
  • Goddard, R. D., Hoy, W.K. ve Woolfolk-Hoy, A. (2000). Collective teacher efficacy: Its meaning, measure, and impact on student achievement. American Education Research Journal, 37(2), 479–507.
  • Griffeth, R. W., Hom, P. W. ve Gaertner, S. (2000). A meta analysis of antecedents and correlates of employee turnover: Update, moderator tests and research implications for the next millennium. Journal of Management, 26(3), 463-488.
  • Hefferon, K. ve Boniwell, I. (2011). Positive psychology: theory, research and applications. New York: Mc Graw-Hill Open International Publishing Ltd.
  • Karakuş, M., Toprak, M.ve Gürpınar, M. (2014). Structural equation modelling on the relationships between teacher’s trust in manager, commitment to manager, satisfaction with manager and intent to leave, Croatian Journal of Education, 16(1), 165-189.
  • Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
  • Kreitner, R.ve Kinichi, A. (2009). Organizational behaviour (Ninth edition). New York: Mc Graw-Hill International Edition.
  • Kurt, T. (2012). Öğretmenlerin öz yeterlik ve kolektif yeterlik algıları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 195-227.
  • Kurz, T. B.ve Knight, S. L. (2004). An exploration of the relationship among teacher efficacy, collective teacher efficacy, and goal consensus. Learning Environments Research, 7(2), 111-128.
  • Luszczynska, A., Scholz, U., & Schwarzer, R. (2005). The general self-efficacy scale: Multicultural validation studies. The journal of Psychology, 139(5), 439-457.
  • McEwan, E.K. (2018). Etkili okul yöneticilerinin 10 özelliği: İyi performanstan muhteşem performansa. N. Cemaloğlu(Çev. ed.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Öcal, H.ve Aydın, O. (2009). Spor takımlarında kolektif yeterlik, öz-yeterlik ve sargınlık algıları ile başarı algı ve beklentileri arasındaki ilişkiler. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 26(2), 155-174.
  • Özdemir, S. (2013). Eğitimde örgütsel yenileşme. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  • Özkalp, E.ve Kırel, Ç. (2010). Örgütsel davranış. Bursa: Ekin Basım Dağıtım.
  • Robbins, S.P., Decenzo, D.ve Coulter, M. (2013). Yönetimin esasları. A. Öğüt(çev. ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  • Schunk, D.H.ve Pajares, F. (2005). Competence perceptions and academic functioning. In A.J. Elliott, & C.S. Dweck (eds.), Handbook and competence and motivation (pp. 85-104). New York: Guilford Press.
  • Skaalvik, E.M.ve Skaalvik, S. (2010). Teacher self-efficacy and teacher burnout: A study of relations. Teaching and Teacher Education, 26, 1059-1069.
  • Şimşek, M.Ş., Çelik, A. ve Akgemci, T. (2014). Davranış bilimleri. Konya: Eğitim Yayınevi.
  • Tasa, K., Taggar, S.ve Seijts, G. H. (2007). The development of collective efficacy in teams: A multilevel and longitudinal perspective. Journal of Applied Psychology, 92, 17-27.
  • Tschannen-Moran, M.ve Barr, M. (2004). Fostering student learning: The relationship of collective teacher efficacy and student achievement. Leadership and Policy in Schools, 3(3), 189-209.
  • Templar, R. (2011). The rules of management (Expanded edition). New Jersey: Pearson Education Limited.
  • Yeni, Z. ve Özler, N.D.E. (2015). Duygusal emek.İçinde:N.D.E. Özler (Ed.), Örgütsel davranışta güncel konular (s. 329-362). Bursa: Ekin Yayınevi.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-2904-6443
Yazar: Selçuk DEMİR (Sorumlu Yazar)
Kurum: Milli Eğitim Bakanlığı
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 7 Ekim 2019

Bibtex @araştırma makalesi { anemon520704, journal = {Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-4622}, address = {}, publisher = {Muş Alparslan Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {7}, pages = {175 - 181}, doi = {10.18506/anemon.520704}, title = {Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik}, key = {cite}, author = {DEMİR, Selçuk} }
APA DEMİR, S . (2019). Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 7 (5) , 175-181 . DOI: 10.18506/anemon.520704
MLA DEMİR, S . "Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2019 ): 175-181 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/anemon/issue/49358/520704>
Chicago DEMİR, S . "Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2019 ): 175-181
RIS TY - JOUR T1 - Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik AU - Selçuk DEMİR Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18506/anemon.520704 DO - 10.18506/anemon.520704 T2 - Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 175 EP - 181 VL - 7 IS - 5 SN - -2149-4622 M3 - doi: 10.18506/anemon.520704 UR - https://doi.org/10.18506/anemon.520704 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik %A Selçuk DEMİR %T Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik %D 2019 %J Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P -2149-4622 %V 7 %N 5 %R doi: 10.18506/anemon.520704 %U 10.18506/anemon.520704
ISNAD DEMİR, Selçuk . "Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 / 5 (Ekim 2019): 175-181 . https://doi.org/10.18506/anemon.520704
AMA DEMİR S . Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 7(5): 175-181.
Vancouver DEMİR S . Öğretmenlerin Okuldan Ayrılma Niyetlerinin Bir Yordayıcısı Olarak Kolektif Yeterlik. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 7(5): 181-175.