Yıl 2019, Cilt 7 , Sayı , Sayfalar 27 - 39 2019-11-05

Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri
Difficulties of Mothers of Children With Intellectual Disabilities and Their Opinions About Coping Strategies

Anıl GÖRKEM [1] , Serap BAYRAM [2]


Araştırmada, zihinsel yetersizliğe sahip çocuğu olan annelerin yaşadığı güçlükler ve başa çıkma yöntemleri araştırılmıştır. Katılımcılar; zihinsel yetersizliğe sahip çocuğu olan anneler arasından maksimum çeşitlilik ve gönüllülük ilkesine göre 15 anne seçilmiştir. Veri toplamada, Kişisel Bilgi Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme soruları kullanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yönteminden, durum araştırması deseni uygulanmıştır. Verilen çözümlenmesi ve analizinde betimsel analiz yöntemi uygulanmıştır. Bulgulara göre anneler en çok psikolojik alanda ve eğitim alanında sorun yaşadıklarını belirtmişlerdir. Annelerin en çok kullandığı başa çıkma yöntemi problem odaklı başa çıkma yöntemi olmuştur. Annelerin kullandıkları başa çıkma yöntemleri sorun alanlarına göre değişim gösterdiği, Problem odaklı başa çıkma yöntemlerinden aktif başa çıkma ve yararlı sosyal destek kullanımı, duygu odaklı başa çıkma yöntemlerinde ise kabullenme ve duygusal destek kullanımı olmuştur.

In this study, the topic being investigated is the problems experienced by mothers who have a child with an intellectual disability and how they are coping with these issues. 15 mothers participated in this study and Mothers who participated in this study were chosen according to maximum diversity method and they all consented voluntarily to participate in this study. The research methods included in this study include a Personal Information Questionnaire and Semi Structured Individual Interview. A qualitative research method and a case study design were used. The descriptive analysis method was used to analyse to obtained data. According to the results of the research, mothers stated that their major problems are in psychological and education fields. The most commonly used methods of coping by mothers are problem-focused coping. The most frequently used problem-focused coping methods are; active coping and the use of instrumental social support, while the most commonly used emotion-focused coping methods are acceptance and seeking of emotional social support.

  • Akandere, M., Acar, M. ve Baştuğ, G. (2009). Zihinsel ve fiziksel engelli çocuğa sahip anne ve babaların yaşam doyumu ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 23-32.
  • Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı (6. Baskı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
  • Ayyıldız, T., Şener, D. K., Kulakçı, H. ve Veren, F. (2012). Zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin stresle baş etme yöntemlerinin değerlendirilmesi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 11(2), 1-12.
  • Çengelci, B. (2009). Otizm ve down sendromlu çocuğa sahip annelerin kaygı umutsuzluk ve tükenmişlik duygularının karşılaştırılması. Ege Eğitim Dergisi, 10(2), 1-23.
  • Demir, G., Özcan, A. ve Kızılırmak, A. (2010). Zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin depresyon düzeylerinin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi,13(4), 53-58.
  • Deniz, M. E. (2006). The Relationships among coping with stress, life satisfaction, decision making styles and decision self-esteem: An Investigation on Turkish university students. Social Behavior and Personality: An International Journal, 34(9), 1161–1170.
  • Deniz, M.E., Dilmaç, B. ve Arıcak, O.T. (2009). Engelli çocuğa sahip olan ebeveynlerin durumluk-sürekli kaygı ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 6: 1. sf. 954- 968.
  • Doğan, M. (2001). İşitme Engelli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Çeşitli Psikolojik Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi (yayımlanmamış).
  • Dönmez, N., Bayhan, P. ve Artan, İ. (2000). Engelli çocuğa sahip ailelerin beklentileri ve endişe duydukları konuların incelenmesi. Sosyal Hizmetler Dergisi, 1(11), 16-23.
  • Fussell, S.R., ve Krauss, R.M. (1989). The effects of intended audience on message production and comprehension: Reference in a common ground framework. Jurnal of Experiental Social Psychology, 25,203-219.
  • Hedov, G., Annerén, G. ve Wikblad, K. (2000). Self-perceived health in swedish parents of children with down's syndrome. Quality of Life Research, 9(4), 415-422.
  • Işıkhan, V. (2005a). Zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin psiko-sosyal ve sosyoekonomik sorunları. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 16(2), 35-50.
  • Kaçan-Softa, H. (2013). Engelli çocuğa sahip ebeveynlerin depresyon düzeylerinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2): 589-600.
  • Kaner, S. (2004). Engelli Çocukları Olan Ana Babaların Algıladıkları Stres, Sosyal Destek ve Yaşam Doyumlarının İncelenmesi, Bilimsel araştırma projesi kesin raporu. Ankara: Ankara Üniversitesi.
  • Kaytez, N., Durualp, E. ve Kadan, G. (2015). Engelli çocuğu olan ailelerin gereksinimlerinin ve stres düzeylerinin incelenmesi. Journal of Research In Education and Teaching, 4(1).
  • Keskin, G., Bilge, A., Engin, E. ve Dülgerler, Ş. (2012). Zihinsel engelli çocuğu olan anne babaların kaygı, anne-baba tutumları ve başa çıkma stratejileri açısından değerlendirilmesi. Anatolian Journal of Psychiatry, 11, 30-37.
  • Köksal, G. (2011). Zihinsel Engelli Çocukları Olan Ebeveynlerin Yaşamlarında Algıladıkları Stresi Yordayan Faktörlerin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  • Kurt, A. S., Tekin, A., Koçak, V., Kaya, Y., Özpulat, Ö. ve Önat, H. (2008). Zihinsel engelli çocuğa sahip anne babaların karşılaştıkları güçlükler. Turkiye Klinikleri Journal of Pediatrics, 17(3), 158-163.
  • Lazarus, R.S. ve Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal and Coping, (1st ed), New York: Springer Publishing Company.
  • Meirsschaut, M., Roeyers, H. ve Warreyn, P. (2010). Parenting in families with a child with autism spectrum disorder and a typically developing child: Mothers’ experiences and cognitions. Research in Autism Spectrum Disorders, 4, 661-669.
  • Öz, Z. (2018). Engelli Çocuğu Olan Anne-Babaların Kaygı Düzeyi ve Başa Çıkma Stratejilerinin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi.
  • Özsoy, S. A., Özkahraman, A. G. Ş. ve Çallı, Y. H. F. (2006). Zihinsel engelli çocuk sahibi ailelerin yaşadıkları güçlüklerin incelenmesi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 9(9).
  • Rowbotham, M., Carroll, A. ve Cuskelly, M. (2011). Mothers’ and fathers’ roles in caring for an adult child with an intellectual disability. International Journal of Disability, Development and Education, 58 (3), 223–240.
  • Şengül, S. ve Baykan, H. (2013). Zihinsel engelli çocukların annelerinde depresyon, anksiyete ve stresle başa çıkma tutumları. Kocatepe Tıp Dergisi,14(1).
  • Uğuz, Ş., Toros, F., İnanç, B. Y. ve Çolakkadıoğlu, O. (2004). Zihinsel ve/veya bedensel engelli çocukların annelerinin anksiyete, depresyon ve stres düzeylerinin belirlenmesi. Klinik Psikiyatri, 7(1), 42-7.
  • Üskün, E.,ve Gündoğar, D. (2010). The levels of stress, depression and anxiety of parents of disabled children in Turkey, Disability and Rehabilitation, 32 (23), 1917-1927.
  • Yıldırım, E. ve Akçamete, G. (2014). Determination of difficulties encountered by mothers having children with multiple disabilities during early childhood special education services process. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 3 (1), 74-89. DOI: 10.30703/cije.321336
  • Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2004). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık
  • Zembat, R. ve Yıldız, D. (2010). A comparison of acceptance and hopelessness levels of disabled preschool children’s mothers. Social and Behavioral Science, 2,1457-146.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-1532-1360
Yazar: Anıl GÖRKEM (Sorumlu Yazar)
Kurum: LEFKE AVRUPA ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-1962-2083
Yazar: Serap BAYRAM
Kurum: LEFKE AVRUPA ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 5 Kasım 2019

Bibtex @araştırma makalesi { anemon573191, journal = {Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-4622}, address = {}, publisher = {Muş Alparslan Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {7}, pages = {27 - 39}, doi = {10.18506/anemon.573191}, title = {Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri}, key = {cite}, author = {GÖRKEM, Anıl and BAYRAM, Serap} }
APA GÖRKEM, A , BAYRAM, S . (2019). Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 7 () , 27-39 . DOI: 10.18506/anemon.573191
MLA GÖRKEM, A , BAYRAM, S . "Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2019 ): 27-39 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/anemon/issue/50051/573191>
Chicago GÖRKEM, A , BAYRAM, S . "Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 (2019 ): 27-39
RIS TY - JOUR T1 - Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri AU - Anıl GÖRKEM , Serap BAYRAM Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18506/anemon.573191 DO - 10.18506/anemon.573191 T2 - Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 27 EP - 39 VL - 7 IS - SN - -2149-4622 M3 - doi: 10.18506/anemon.573191 UR - https://doi.org/10.18506/anemon.573191 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri %A Anıl GÖRKEM , Serap BAYRAM %T Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri %D 2019 %J Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P -2149-4622 %V 7 %N %R doi: 10.18506/anemon.573191 %U 10.18506/anemon.573191
ISNAD GÖRKEM, Anıl , BAYRAM, Serap . "Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7 / (Kasım 2019): 27-39 . https://doi.org/10.18506/anemon.573191
AMA GÖRKEM A , BAYRAM S . Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 7: 27-39.
Vancouver GÖRKEM A , BAYRAM S . Zihinsel Yetersizliğe Sahip Çocukların Annelerinin Yaşadıkları Güçlükler ve Başa Çıkma Stratejileri Hakkındaki Görüşleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 7: 39-27.