THE TRANSFORMATION OF BATTLE FORMATION IN THE LONG TURKISH WAR AND THE OTTOMAN ARMY: BATTLE OF VÁC (1–8 NOVEMBER 1597)

Öz

The Ottoman and Austrian armies confronted each other in numerous pitched battles between 1593 and 1606. One year after the Battle of Haçova in 1596, the two armies met again near Vác. The engagements, which lasted for approximately a week, constituted one of the significant phases of the Long Turkish War. This study provides a comprehensive assessment of the causes and consequences of the Battle of Vác. The first section examines the Ottoman campaign strategy in 1597 and the countermeasures adopted by the Austrian army. The second section, drawing on contemporary Ottoman and foreign sources, offers a detailed analysis of all stages of the Battle of Vác, focusing on the tactical formations and deployments of both armies, and identifies the reasons behind the Ottoman defeat. The third section questions the role of squadron-based formations in the Austrian army’s ability to establish superiority over the Ottomans in pitched battles between 1593 and 1606.

Anahtar Kelimeler

• Ottoman-Austrian Wars
• Vác
• Pitched Battles
• Tactic and Formation
• Military Revolution

UZUN SAVAŞLARDA HARP DÜZENİN DEĞİŞİMİ VE OSMANLI ORDUSU: VAÇ MUHAREBESİ (1–8 KASIM 1597)

Öz

Osmanlı ve Avusturya orduları 1593-1606 yılları arasında birçok kez meydan muharebesinde kozlarını paylaşmıştı. 1596 yılında vuku bulan Haçova Meydan Muharebesi’nden bir sene sonra iki ordu Vaç yakınlarında yeniden karşılaşmıştı. Yaklaşık bir hafta devam eden mücadeleler uzun savaşların önemli safhalarından birine tekabül ediyordu. Bu çalışmada Vaç Muharebesi’nin sebepleri ve sonuçları kapsamlı bir şekilde değerlendirilecektir. İlk bölümde, Osmanlıların 1597 yılındaki sefer stratejisi ve Avusturya ordusunun karşı hamleleri hakkında bilgi verilecektir. İkinci bölümde çağdaş Osmanlı ve yabancı kaynaklara dayanılarak Vaç Muharebesi’nin bütün aşamaları orduların taktik ve düzenleri merkeze alınarak detaylı bir şekilde incelenecek ve Osmanlıların muharebeyi kaybetmesinin sebepleri ortaya konulacaktır. Üçüncü bölümde Avusturya ordusunun 1593-1606 yılları arasında meydan muharebelerinde Osmanlılara üstünlük kurmasında tabur düzeninin rolü sorgulanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı-Avusturya Savaşları
• Vaç
• Meydan Muharebeleri
• Tatkik ve Düzen
• Askeri Devrim

Kaynakça

1. CÂFER Iyânî, Tevârih-i Cedîd-i Vilâyet-i Üngürüs, haz. Mehmet Kirişçioğlu, Kitabevi Yayınları, İstanbul 2001. DİNÇ, Beyhan, “Peçevî Tarihi (250b-284a Metin, Dizin, Özel Adlar Sözlüğü)”, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2005. İNAN, Göker, “Hasan Esîrî’nin Mi’yârü’d-Düvel ve Misrâbü’l-Milel İsimli Tarih ve Coğrafya Eseri (İnceleme-Transkripsiyon)”, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2017. KARAÇAY TÜRKAL, Nazire, Silahdar Fındıklılı Mehmed Ağa Zeyl-i Fezleke (1065-22 Ca. 1106/1654-7 Şubat 1695), Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2012. PÁPAİ Csapatok Magyarországon (1595-1597, 1601), haz. Tamás Kruppa, MTA-PPKE Fraknói Vilmos Római Történeti Kutatócsoport, Budapest 2020. Recueil des lettres missives de Henri IV, Tome IV (1593-1598), haz. M. Berger de Xivrey, Imprimerie Royale, Paris 1848.