Antimicrobial Resistance in Clinical Strains of Stenotrophomonas maltophilia: 10-year surveillance

Öz

Stenotrophomonas maltophilia is an opportunistic pathogen of increasing importance particularly in the immunocompromised patient population and community-acquired cases. Infections caused by S. maltophilia are difficult to manage because of its intrinsic resistance to many antibiotics. The aim of this study is to investigate the changes in the resistance rates of S. maltophilia strains over ten years and to evaluate the risk factors for S. maltophilia infection. In this study; antimicrobial resistance rates of 276 S. maltophilia strains isolated from various clinical specimens between January 2010-September 2019 were investigated retrospectively. Identification and antimicrobial susceptibilities of the isolates were studied by VITEK2 Compact (BioMérieux, France). A total of 276 clinical isolates of S. maltophilia were included in the study, and only one isolate was taken from each patient. Of the isolates, 20.7% were isolated from outpatient and 79.3% from hospitalized patients. Of the hospitalized patients, 38.8% (85/219) were admitted to the intensive care unit. It was detected that 64.5% of the patients were male, 35.5% were female; the mean age was 60 for men and 66 for women. 53.6% (n=148/276) of the isolates included in the study were isolated from lower respiratory tract samples. Antibiotic susceptibilities to trimethoprim-sulfamethoxazole (SXT), levofloxacin, and ceftazidime were; 92.8%, 93.1%, and 60.1%, respectively. When the antibiotic resistance rates between 2010-2014 and 2015-2019 were compared, it was found that the rate of resistance to ceftazidime (p<0.001) and levofloxacin (p<0.001) decreased in the second period, but the rate of SXT resistance increased (p=0.485). In conclusion, levofloxacin and SXT continue to be most effective against S. maltophilia isolates in our study. However, although not statistically significant, caution should be exercised in terms of increasing rates of resistance to SXT. In addition, since antimicrobial resistance rates may vary, each hospital should follow its own antimicrobial resistance rates and determine its empirical treatment policy according to its resistance status.

Anahtar Kelimeler

• antimicrobial resistance
• levofloxacin
• Stenotrophomonas maltophilia
• trimethoprim-sulfamethoxazole

STENOTROPHOMONAS MALTOPHILIA KLİNİK SUŞLARINDA ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ: 10 YILLIK SÜRVEYANS

Öz

Stenotrophomonas maltophilia, özellikle bağışıklığı baskılanmış hasta popülasyonunda ve toplum kökenli vakalarda önemi giderek artan fırsatçı bir patojendir. S. maltophilia'nın neden olduğu enfeksiyonların tedavisi birçok antibiyotiğe karşı intrensek direnci nedeniyle oldukça zordur. Bu çalışmanın amacı, on yıllık bir süre içinde izole edilen S. maltophilia suşlarının yıllar içerisindeki direnç oranlarının değişiminin irdelenmesi ve S. maltophilia enfeksiyonu için risk faktörlerinin değerlendirilmesidir. On yıllık süre boyunca (Ocak 2010 – Aralık 2019) çeşitli klinik örneklerden izole edilen S. maltophilia klinik izolatlarının antibiyotiklere direnç oranları retrospektif olarak incelenmiştir. İzolatların identifikasyonu ve antimikrobiyal duyarlılıkları VITEK2 Compact (BioMérieux, Fransa) ile çalışılmıştır. Çalışmaya toplam 276 S. maltophilia izolatı dahil edilmiş, her hastadan tek izolat alınmıştır. İzolatların %20.7'si ayaktan, %79.3'ü hastanede yatan hastalardan izole edilmiştir. Yatan hastaların %38.8’inin (85/219) yoğun bakım ünitesindeki hastalardan oluştuğu gözlenmiştir. Hastaların %64.5’inin erkek, %35.5’inin kadın; yaş ortalamalarının erkeklerde 60, kadınlarda 66 olduğu saptanmıştır. Çalışmaya dahil edilen izolatların %53.6’sı (148/276) alt solunum yolu örneklerinden izole edilmiştir. Antibiyotik duyarlılıkları trimetoprim-sülfametoksazol (SXT), levofloksasin ve seftazidim için sırasıyla %92.8, %93.1 ve %60.1 olarak tespit edilmiştir. 2010-2014 yılları arasındaki ve 2015-2019 yılları arasındaki antibiyotik direnç oranları karşılaştırıldığında ikinci dönemde seftazidim (p<0.001) ve levofloksasin (p<0.001) direnç oranının düştüğü ancak SXT direnç oranının arttığı tespit edilmiştir (p=0.485). Sonuç olarak çalışmamızdaki S. maltophilia izolatlarına karşı levofloksasin ve SXT etkisini sürdürmektedir. İstatistiksel olarak anlamlı olmamasına ragmen, SXT’ye karşı artan direnç oranları açısından dikkatli olunmalıdır. Ayrıca antimikrobiyal direnç oranları değişiklik gösterebileceği için her hastane kendi antimikrobiyal direnç oranlarını takip etmeli, ampirik tedavi politikasını kendi direnç durumuna göre belirlemelidir.

Anahtar Kelimeler

• antimikrobiyal direnç
• levofloksasin
• Stenotrophomonas maltophilia
• trimetoprim-sülfametoksazol

Kaynakça

1. Abbott IJ, Slavin MA, Turnidge JD, Thursky KA, Worth LJ. Stenotrophomonas maltophilia: emerging disease patterns and challenges for treatment. Expert Rev Anti Infect Ther. 2011;9(4):471-88. doi: 10.1586/eri.11.24.
2. Arabacı Ç, Yanılmaz Ö, Uzun B. Çeşitli klinik örneklerden izole edilen Stenotrophomonas maltophilia suşlarının antibiyotik duyarlılıkları. ANKEM Derg. 2019;33(2):58-64. doi: 10.5222/ankem.2019.198
3. Batra P, Mathur P, Misra MC. Clinical characteristics and prognostic factors of patients with Stenotrophomonas maltophilia infections. J Lab Physicians. 2017;9(2):132-5. doi: 10.4103/0974-2727.199639.
4. Bilgin K, Çaycı Y, Bıyık İ, Vural DG, Torun EG, Birinci A. Pulmoner ve ekstrapulmoner örneklerden üretilen S. maltophilia izolatlarının biyofilm oluşturma özelliklerinin karşılaştırılması. Turk Hij Den Biyol Derg. 2021;78(2):147-52. doi: 10.5505/TurkHijyen.2020.09365
5. Brooke JS. Stenotrophomonas maltophilia: an emerging global opportunistic pathogen. Clin Microbiol Rev. 2012;25(1):2-41.https://doi.org/10.1128/CMR.00019-11
6. Çıkman A, Parlak M, Bayram Y, Güdücüoğlu H, Berktaş M. Antibiotics resistance of Stenotrophomonas maltophilia strains isolated from various clinical specimens. Afr Health Sci. 201616(1):149-52. doi: 10.4314/ahs.v16i1.20.
7. Clinical and Laboratory Standards Institute. Performance standards for antimicrobial susceptibility testing. Twenty-fourth informational supplement update. CLSI document M100-S24. Clinical and Laboratory Standards Institute, Wayne, PA (2014).
8. Duan Z, Qin J, Li C, Ying C. Clinical and Molecular Epidemiology of Stenotrophomonas maltophilia in Pediatric Patients From a Chinese Teaching Hospital. Front Cell Infect Microbiol. 2020;10:411. doi: 10.3389/fcimb.2020.00411.

9. EUCAST. EUCAST Clinical Breakpoint TableVersion 6.0,Valid From 2016-01-01. Basel: EUCAST, (2016). http://www.eucast.org/clinical_breakpoints/.
10. Falagas ME, Kastoris AC, Vouloumanou EK, Dimopoulos G. Community-acquired Stenotrophomonas maltophilia infections: a systematic review. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2009;28(7):719-30. doi: 10.1007/s10096-009-0709-5. Epub 2009 Feb 18.
11. Gajdács M, Urbán E. Prevalence and Antibiotic Resistance of Stenotrophomonas maltophilia in Respiratory Tract Samples: A 10-Year Epidemiological Snapshot. Health Serv Res Manag Epidemiol. 2019;6:2333392819870774. doi: 10.1177/2333392819870774.
12. Hamdi AM, Fida M, Abu Saleh OM, Beam E. Stenotrophomonas Bacteremia Antibiotic Susceptibility and Prognostic Determinants: Mayo Clinic 10-Year Experience. Open Forum Infect Dis. 2020;7(1):ofaa008. doi: 10.1093/ofid/ofaa008.
13. Hazırolan G, Araz H, Çelikbaş AK, Aksu N. Klinik örneklerden izole edilen Stenotrophomanas maltophilia suşlarının trimetoprim-sülfametoksazol ve levofloksasin direncinde belirgin artış var (2008- 2016). Türk Mikrobiyol Cem Derg. 2018;48(2):134- 40. https://doi.org/10.5222/TMCD.2018.134
14. Ince N, Yekenkurul D, Danış A, Çalışkan E, Akkaş İ. An evaluation of six-year Stenotrophomonas maltophilia infections in a university hospital. Afr Health Sci. 2020;20(3):1118-23. doi: 10.4314/ahs.v20i3.13.
15. Jia W, Wang J, Xu H, Li G. Resistance of Stenotrophomonas maltophilia to fluoroquinolones: prevalence in a university hospital and possible mechanisms. Int J Environ Res Public Health. 2015;12(5):5177-95.
16. Kandemir İ, Özcan N, Alanbayı Ü, Bozdağ H, Akpolat N, Gül K. Klinik örneklerden izole edilen Stenotrophomonas maltophilia suşlarının dağılımı ve antimikrobiyal duyarlılıkları. Dicle Med J. 2016;43(2):237-40.
17. Madi H, Lukic´ J, Vasiljevic´ Z, et al. Genotypic and phenotypic characterization of Stenotrophomonas maltophilia strains from a pediatric tertiary care hospital in Serbia. Plos One. 2016;11(10):e0165660
18. Naeem T, Absar M, Somily AM. Antibiotic resistance among clinical isolates of Stenotrophomonas maltophilia at a teaching hospital in Riyadh, Saudi Arabia. J Ayub Med Coll Abbottabad. 2012;24(2):30-3.
19. Özkaya E, Aydın F, Bayramoğlu G, Buruk CK, Sandallı C. Klinik örneklerden izole edilen trimetoprim sülfametoksazole dirençli Stenotrophomonas maltophilia suşlarında integron, sul1-2 ve dfr genlerinin araştırılması. Mikrobiyol Bul. 2014;48(2):201-12. https://doi.org/10.5578/mb.7262
20. Pathmanathan A, Waterer GW. Significance of positive Stenotrophomonas maltophilia culture in acute respiratory tract infection. Eur Respir J. 2005;25(5):911-4. doi: 10.1183/09031936.05.00096704.
21. Sánchez MB. Antibiotic resistance in the opportunistic pathogen Stenotrophomonas maltophilia. Front Microbiol. 2015;6:658. doi: 10.3389/fmicb.2015.00658.
22. Şen P, Yula E, Er H, Güngör S, Özdemir R, Baran N, Demirdal T, Demirci M. Çeşitli klinik örneklerden izole edilen Stenotrophomonas maltophilia suşlarında antibiyotiklere direnç oranı. Ortadoğu Tıp Derg. 2017;9(3):113-7.
23. Singhal L, Kaur P, Gautam V. Stenotrophomonas maltophilia: from trivial to grievous. Indian J Med Microbiol. 2017;35(4):469-79.
24. Türk Dağı H, Arslan U, Tuncer İ. Kan kültürlerinden izole edilen Stenotrophomonas maltophilia suşlarının antibiyotik direnci. ANKEM Derg. 2011;25(1):27-30.