Araştırma Makalesi

Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma

Cilt: 40 Sayı: 1 30 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma

Öz

Yoğun bakım ünitelerinde morbidite ve mortalite oranlarındaki artış, büyük ölçüde hastane kaynaklı enfeksiyonlardan kaynaklanmakta olup, günümüzde sağlık sistemlerini tehdit eden en önemli küresel sorunlardan biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalardan alınan kan kültürü örneklerinden izole edilen Gram negatif bakterilerin tanımlanmasını ve bu bakterilerin antibiyotiklere karşı duyarlılık düzeylerinin sistematik olarak değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu çalışmaya Bakü’de (Azerbaycan) bulunan üç büyük hastanenin Yenidoğan, Çocuk ve Erişkin yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalardan alınan kan kültürü örnekleri dahil edilmiştir. Laboratuvarımıza gönderilen hemokültür şişeleri öncelikle BACT/ALERT 3D 60 (BIOMERIEUX, Fransa) otomatik sistemine yerleştirilmiştir. Cihazdan pozitif sinyal veren örnekler, uygun besiyerlerinde inkübe edilerek üreme olan kültürlerden mikroorganizmalar izole edilmiştir. Bakteri tanımlamaları VITEK 2 Compact sistemi (BioMérieux, Fransa) ile gerçekleştirilmiştir. Antibiyotik duyarlılıkları VITEK 2 Compact (BioMérieux, Fransa) sistemiyle çalışılmış ve “European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing” (EUCAST) kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Toplam 2250 kan kültürü örneğinden 1226 (%54.5) mikroorganizma izole edilmiştir. Mikrobiyal üremelerin 759’u (%61.9) Gram pozitif bakteri, 385’i (%31.4) Gram- negatif bakteri ve 82’si (%6.7) maya olarak tanımlanmıştır. En sık izole edilen Gram negatif bakteriler ise sırasıyla; Serratia marcescens (n=76, %19.7), Klebsiella pneumoniae (n=68, %17.7) ve Acinetobacter spp. (n=47, %12.2) olmuştur. Yüksek direnç oranları, izole edilen türler arasında Acinetobacter baumannii’de (%80.9 siprofloksasin), K. pneumoniae’da (%82.4 siprofloksasin), Enterobacter spp.’de (%68.4 sefotaksim), Serratia spp.’de (%75.0 imipenem) ve S. marcescens’te (%64.5 sefotaksim ve siprofloksasin) belirlenmiştir. Çalışmamızda, hastanelerin kritik birimlerinden izole edilen Gram negatif suşlar arasında belirgin düzeyde yüksek antibiyotik direnç oranları saptanmış olup, siprofloksasine karşı direnç Acinetobacter spp. izolatlarında %82.7 ve Klebsiella pneumoniae izolatlarında %82.4 olarak belirlenmiştir. Ayrıca karbapenemlere karşı direnç Serratia spp. izolatlarında imipeneme %75.0 düzeyinde, sefotaksime karşı direnç ise Enterobacter spp. izolatlarında %75.7 olarak saptanmıştır. Bu sonuçlar, Bakü’de antibiyotik direncinin hastane enfeksiyonları yönetiminde ciddi bir tehdit oluşturduğunu göstermektedir. Bu nedenle, Azerbaycanda, özellikle de Bakü’de, etkin enfeksiyon kontrol önlemlerinin uygulanması ve akılcı antibiyotik kullanımının sağlanması amacıyla sürekli direnç izlemi ve kapsamlı stratejilerin hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

None.

Etik Beyan

Bu çalışma, in vitro laboratuvar verileri ile sınırlıdır ve hasta verisi kullanılmamıştır.

Kaynakça

  1. Abushaheen MA, Muzaheed, Fatani AJ, et al. Antimicrobial resistance, mechanisms and its clinical significance. Dis Mon. 2020;66(6):100971. https://doi.org/10.1016/j.disamonth.2020.100971
  2. Ahmad S, Alotaibi MA, Alamri MS. Antibiotic sensitivity pattern of clinical isolates of Pseudomonas aeruginosa at a tertiary care hospital in Saudi Arabia. Dhaka Univ J Pharm Sci. 2020;19(1):77-82. https://doi.org/10.3329/dujps.v19i1.47821
  3. Alieva IH, Aliev MH. Prevalence of hospital infections in the multidisciplinary children's hospital. Sib J Life Sci Agric. 2024;16(1):266-75. https://doi.org/10.12731/2658-6649-2024-16-1-1065
  4. Atakishizada S, Uckayabasi A, Nagiyev T. Antimicrobial resistance and inducible beta-lactamase synthesis in Pseudomonas aeruginosa strains isolated from nosocomial infections of various localizations. J Res Pharm. 2025;29(2):667-72. https://doi.org/10.12991/jrespharm.1664891
  5. Atakishizadeh SA, Atakishizada S, Davudov M. Characteristics of β-lactamase synthesis in E. coli and K. pneumoniae strains in nosocomial infections. Adv Microbiol. 2024;14(1):25-30. https://doi.org/10.4236/aim.2024.141003
  6. Borcan AM, Rotaru E, Radu G, et al. Resistance trends in Klebsiella pneumoniae strains isolated from bloodstream infections in a tertiary care hospital over a period of 7 years. Microorganisms. 2025;13(11):2451. https://doi.org/10.3390/microorganisms13112451 .
  7. Centers for Disease Control and Prevention. 2023 National and State Healthcare-Associated Infections Progress Report. U.S. Department of Health and Human Services; 2023. https://www.cdc.gov/healthcare-associated-infections/php/data/progress-report.html (erişim tarihi: 11.03.2026)
  8. Cosimato I, Santella B, Rufolo S, et al. Current epidemiological status and antibiotic resistance profile of Serratia marcescens. Antibiotics (Basel). 2024;13(4):323. https://doi.org/10.3390/antibiotics13040323

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bakteriyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

12 Kasım 2025

Kabul Tarihi

18 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 40 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Heyderova, F., Samadzade, R., Abbasova, G., & Bayramlı, R. (2026). Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma. ANKEM Dergisi, 40(1), 25-36. https://doi.org/10.54962/ankemderg.1822430
AMA
1.Heyderova F, Samadzade R, Abbasova G, Bayramlı R. Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma. ANKEM Derg. 2026;40(1):25-36. doi:10.54962/ankemderg.1822430
Chicago
Heyderova, Fatima, Rugıyya Samadzade, Goncha Abbasova, ve Ramin Bayramlı. 2026. “Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma”. ANKEM Dergisi 40 (1): 25-36. https://doi.org/10.54962/ankemderg.1822430.
EndNote
Heyderova F, Samadzade R, Abbasova G, Bayramlı R (01 Nisan 2026) Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma. ANKEM Dergisi 40 1 25–36.
IEEE
[1]F. Heyderova, R. Samadzade, G. Abbasova, ve R. Bayramlı, “Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma”, ANKEM Derg, c. 40, sy 1, ss. 25–36, Nis. 2026, doi: 10.54962/ankemderg.1822430.
ISNAD
Heyderova, Fatima - Samadzade, Rugıyya - Abbasova, Goncha - Bayramlı, Ramin. “Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma”. ANKEM Dergisi 40/1 (01 Nisan 2026): 25-36. https://doi.org/10.54962/ankemderg.1822430.
JAMA
1.Heyderova F, Samadzade R, Abbasova G, Bayramlı R. Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma. ANKEM Derg. 2026;40:25–36.
MLA
Heyderova, Fatima, vd. “Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma”. ANKEM Dergisi, c. 40, sy 1, Nisan 2026, ss. 25-36, doi:10.54962/ankemderg.1822430.
Vancouver
1.Fatima Heyderova, Rugıyya Samadzade, Goncha Abbasova, Ramin Bayramlı. Bakü’de Yoğun Bakım Ünitelerinden Gönderilen Kan Kültürlerinde İzole Edilen Gram Negatif Bakterilerin Sıklığı ve Antibiyotik Direnç Düzeyleri: Çok Merkezli Bir Çalışma. ANKEM Derg. 01 Nisan 2026;40(1):25-36. doi:10.54962/ankemderg.1822430