ETİK İLKELER

Dergimizin etik ilkeleri ve yayın politikası, Committee on Publication Ethics (COPE) ve Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
• İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
• Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
• Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak.

Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırmaların planlanması, metodolojik kurgusunun oluşturulması, etik açıdan değerlendirilmesi ve uygulama süreçlerinin yürütülmesinde bilimsel dürüstlük, bütünlük, kalite ve şeffaflık temel ilkeler olarak benimsenmelidir. Araştırma sürecinin her aşaması kayıt altına alınmalı ve gerektiğinde denetime açık olmalıdır.
• Araştırma ekibi ile katılımcılar, çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi, veri toplama araçları, verilerin nasıl analiz edileceği ve elde edilen bulguların olası kullanım alanları hakkında açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirilmelidir. Katılımcılara araştırmaya katılımın gerektirdiği yükümlülükler, olası riskler ve beklenen katkılar net biçimde açıklanmalıdır.
• Katılımcılardan elde edilen kişisel veriler gizli tutulmalı; kimlik bilgilerinin ifşa edilmesini önleyecek teknik ve idari tedbirler alınmalıdır. Anonimlik ve mahremiyet ilkeleri gözetilmeli; veri koruma mevzuatına (örneğin kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelere) uygun hareket edilmelidir. Araştırma tasarımı, katılımcıların özerkliğini, insan onurunu ve temel haklarını koruyacak şekilde yapılandırılmalıdır.
• Araştırmaya katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmalıdır. Katılımcılar herhangi bir baskı, yönlendirme ya da çıkar beklentisi altında bırakılmamalıdır. Katılımcılar istedikleri aşamada herhangi bir yaptırımla karşılaşmadan çalışmadan çekilme hakkına sahip olmalıdır.
• Araştırma sürecinde katılımcıların fiziksel, psikolojik, sosyal veya ekonomik açıdan zarar görmemesi için gerekli tüm önlemler alınmalıdır. Risk analizi yapılmalı ve olası zararlar en aza indirilecek şekilde araştırma planlanmalıdır. Çocuklar, kısıtlı bireyler veya zihinsel yeterliliği sınırlı kişiler söz konusu olduğunda, yasal temsilcilerinden izin alınmalı ve ilgili etik kurul onayları sağlanmalıdır.
• Araştırmacılar bilimsel bağımsızlıklarını korumalı ve çalışmanın tasarımını, analizini veya sonuçlarını etkileyebilecek her türlü çıkar çatışmasını açıkça beyan etmelidir. Finansal destek, sponsorluk veya kurumsal bağlantılar şeffaf biçimde belirtilmelidir.
• Araştırma herhangi bir kamu kurumu, özel kuruluş veya üniversite bünyesinde yürütülecekse, ilgili kurumdan resmi izin alınmalı ve gerekiyorsa etik kurul onayı temin edilmelidir. 

Etik Kurul İzni
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, etik kurul izniyle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve karar numarası) makale metninde açıkça belirtilmelidir.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.

Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırma,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Bu tür çalışmaların değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili etik kurul izinlerinin alınmış olması ve bu izinlerin makale metninde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.

Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar/ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE İlkelerini (1,2,3,4,5,6) dikkate alınır.

Çıkar çatışmaları
Dergimiz; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder. Dergimiz, olası çıkar çatışmalarına ilişkin COPE ilkeleri (1,2) doğrultusunda hareket eder.

Yazar Değişikliği
Yalnızca makale kabul edilmeden önce işleme alınır. Yazarlar, makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice gözden geçirmeleri ve orijinal gönderim sırasında kesin yazar listesini sağlamaları gerekir. Dergimiz, ilgili değişikliklere ilişkin COPE ilkeleri (1,2,3,4,5) doğrultusunda hareket eder.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.

Katılımcıların Kişisel Verilerinin Korunması
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler, yasal düzenlemelere ve etik kurallara uygun bir şekilde korunmaktadır.

Şikayetler
Dergimizde, etik dışı bir durum tespit edilmesi hâlinde, ataturkyolu@ankara.edu.tr adresine bildirilmelidir. Dergimiz, şikayetlerle ilgili COPE İlkelerinde (1,2) belirtilen prosedürü takip eder.

PAYDAŞLARIN SORUMLULUKLARI

Editörlerin Etik Sorumlulukları
• Editörler, dergiye gönderilen tüm çalışmaları dil, din, cinsiyet, milliyet, kurumsal aidiyet veya siyasi görüş gözetmeksizin yalnızca bilimsel nitelikleri doğrultusunda değerlendirmelidir.
• Editörler, çift taraflı kör hakemlik sürecinin gizliliğini titizlikle korumalı; yazar ve hakem kimliklerinin karşılıklı olarak açıklanmamasını sağlamalıdır.
• Editörler, hakem seçiminde ilgili alanda uzman, tarafsız ve çıkar çatışması bulunmayan hakemleri görevlendirmelidir.
• Editörler, değerlendirme sürecinde elde edilen tüm bilgi ve belgelerin gizliliğini korumalı ve üçüncü kişilerle paylaşmamalıdır.
• Editörler, intihal, veri uydurma, veri tahrifatı, tekrar yayın, etik ihlali veya diğer bilimsel suistimal şüphelerinde COPE ilkeleri doğrultusunda gerekli inceleme ve işlemleri yürütmelidir.
• Editörler, kabul, düzeltme veya ret kararlarını yalnızca bilimsel ölçütler ve hakem görüşleri doğrultusunda vermelidir.
• Editörler, çıkar çatışması bulunan çalışmaların değerlendirme sürecinde görev almamalı ve gerekli durumlarda editoryal görevi başka bir editöre devretmelidir.

Yazarların Etik Sorumlulukları
• Yazarlar, dergiye yalnızca özgün, bilimsel araştırma ve yayın etiğine uygun çalışmalar göndermelidir.
• Yazarlar, gönderdikleri çalışmanın daha önce yayımlanmamış ve aynı anda başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmadığını beyan etmelidir.
• Yazarlar, yararlanılan tüm kaynakları doğru, eksiksiz ve bilimsel yazım kurallarına uygun şekilde göstermelidir.
• Yazarlar, araştırmada kullanılan verilerin doğruluğunu sağlamalı; veri uydurma, veri tahrifatı veya yanıltıcı bilgi sunmamalıdır.
• Yazarlar, çalışmaya bilimsel katkı sağlayan kişileri yazar olarak göstermeli; katkısı bulunmayan kişileri yazar listesine eklememelidir.
• Yazarlar, olası çıkar çatışmalarını, finansal destekleri ve varsa üretken yapay zekâ kullanımını şeffaf bir şekilde beyan etmelidir.
• Yazarlar, değerlendirme sürecinde editör ve hakemlerle etik kurallar çerçevesinde iletişim kurmalı; istenen düzeltmeleri bilimsel gerekçeler doğrultusunda yerine getirmelidir.
• Yazarlar, yayımlanmış çalışmalarında önemli bir hata veya etik ihlal tespit etmeleri durumunda editörü gecikmeksizin bilgilendirmeli ve düzeltme veya geri çekme sürecinde iş birliği yapmalıdır.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları
• Hakemler, değerlendirmelerini tarafsız, objektif, bilimsel ve yapıcı bir yaklaşımla gerçekleştirmelidir.
• Hakemler, değerlendirme sürecinde eriştikleri tüm bilgi ve belgelerin gizliliğini korumalı; makaleleri üçüncü kişilerle paylaşmamalıdır.
• Hakemler, değerlendirdikleri çalışmalardaki bilgileri kişisel veya kurumsal çıkarları doğrultusunda kullanmamalıdır.
• Hakemler, çıkar çatışması bulunan durumlarda editörü bilgilendirmeli ve hakemlik görevini kabul etmemelidir.
• Hakemler, intihal, etik ihlali, veri tutarsızlığı veya bilimsel hata şüphesi tespit etmeleri hâlinde bunu gerekçeleriyle birlikte editöre bildirmelidir.
• Hakemler, değerlendirmelerini bilimsel kanıtlara dayandırmalı; kişisel görüş veya önyargılarla hareket etmemelidir.
• Hakemler, değerlendirme raporlarını belirlenen süre içerisinde tamamlamaya özen göstermeli ve gecikme durumunda editörü bilgilendirmelidir.

YAYIN POLİTİKASI

1- Makale Değerlendirme Süreci
Dergimizde, makale değerlendirme süreci; ön inceleme, hakem değerlendirmesi, revizyon ve yayın olmak üzere dört temel aşamadan oluşmaktadır.

A. Ön İnceleme
Gönderilen çalışmalar, öncelikle editör tarafından derginin yayın politikalarına, akademik yazım ilkelerine ve Chicago Atıf Sistemi’ne uygunluk açısından değerlendirilir. Bu aşamada, Dergi tarafından kullanılan program İThenticate yazılımı aracılığıyla benzerlik taraması yapılır. Benzerlik oranının (Dipnot ve Kaynakça hariç), %10 altında olması beklenir.

Dergimize gönderilen veya yayımlanan bir makalede intihal tespit edilmesi durumunda dergimiz COPE ilkeleri (1,2) doğrultusunda hareket eder. 

NOT: Editör, hakem veya Yayın Kurulu üyeleri arasında çıkar çatışması bulunan çalışmalarda ilgili kişiler değerlendirme ve karar sürecine katılmaz. Böyle durumlarda süreç başka bir editör veya yetkilendirilmiş editör tarafından yürütülür.

B. Hakem Değerlendirme Süreci
Ön inceleme kriterlerini karşılayan çalışmalar için çift taraflı kör hakemlik süreci başlatılır. Makale, alanında uzman iki bağımsız hakeme gönderilir. Değerlendirme süreci boyunca hem yazar hem de hakem kimlikleri gizli tutulur; süreç, etik ilkelere ve gizlilik esaslarına uygun şekilde yürütülür.
Her iki hakemin olumlu raporu doğrultusunda çalışma yayıma kabul edilir.
Hakemlerden birinin olumsuz görüş bildirmesi hâlinde, makale üçüncü bir hakeme yönlendirilerek hakemin kararı doğrultusunda karar verilir.

C. Revizyon Süreci
Hakemler tarafından revizyon istenmesi durumunda yazarlar, önerilen düzeltmeleri çalışmada farklı renkte (örneğin kırmızı) işaretleyerek sunmalıdır. Revizyon sürecinde, yazardan, hakemlerin her bir yorumuna cevap içeren bir metni/metinleri sisteme yüklemesi beklenir. Yapılan değişiklikler öncelikle editör tarafından, ardından ilgili hakemler tarafından tekrar incelenir.
Hakem süreci tamamlanan çalışmalar, derginin dil editörleri tarafından da gözden geçirilir.
Dil ve yazım açısından gerekli görülen durumlarda yazarlardan ek düzeltme istenir. Yapılan dilsel revizyonlar, tekrar kontrol edilerek onaylanır. Değerlendirme süreci olumlu sonuçlanan Türkçe makaleler için genişletilmiş İngilizce özet (extended abstract) talep edilir. 

D. Yayın Süreci
Tüm bilimsel, teknik ve dilsel süreçleri tamamlanan makaleler, dizgi ve mizanpaj işlemleri sonrasında yayına hazır hâle getirilir. Onaylanan çalışmalar, erken görünümde yayınlanır. 

NOT: Dergimize gönderilen tüm çalışmaların kabulü veya reddine ilişkin nihai karar, Yayın Kurulu tarafından alınmaktadır. 

2- Telif Hakkı ve Açık Erişim Politikası
Dergide yayımlanan makalelerin telif hakkı yazarlara, ticari kullanım hakkı ise dergimize aittir. Dergimizde açık erişim olarak yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayrıTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) olarak lisanslıdır.  Telif hakkı politikamız hakkında ayrıntılı bilgiye Telif Hakkı Formu üzerinden ulaşabilirsiniz. Telif Hakkı Formu için tıklayınız. 📄 Atatürk Yolu Dergisi - Telif Hakkı Formu 

Lisans Kapsamı
Paylaş: eseri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz.
Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
Atıf: uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
GayriTicari: Bu materyali ticari amaçlarla kullanamazsınız.
Türetilemez: Eğer materyali karıştırdınızsa,aktardınızsa, ya da materyalin üzerine çalıştınızsa güncellenmiş materyali dağıtamazsınız.
Ek sınırlamalar yoktur: Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.

3-Arşiv Politikası
Dergimizde yayınlanan makaleler LOCKSS ve DSpace’de dijital olarak arşivlenir. Dergimizde yayınlanan makalelere https://dergipark.org.tr/tr/pub/ankuayd/archive sayfasından ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir. Dergimiz, ayrıca yazarların çalışmalarının versiyonlarını kendi web sayfalarında, kurumsal web sayfalarında ve diğer depolarda kendi kendilerine arşivlemelerine izin verir. Dergi açık erişimli bir dergi olduğu için herhangi bir ambargo süresi bulunmamaktadır.

Yayımlanan Versiyon
Yayım Türü: Açık Erişim
LOCKSS: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ankuayd/lockss-manifest 
DSpace: https://dspace.ankara.edu.tr/communities/fe4f83a2-e6a7-4bc4-95ff-4c68c4fd5687/search 
RSS: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ankuayd/rss 
Ambargo Süresi: Ambargo süresi yoktur.
Açık Erişim Lisansı: CC-BY-NC-ND
Telif Hakkı Sahibi:  Dergide yayımlanan makalelerin telif hakkı yazarlara, ticari kullanım hakkı ise dergimize aittir.
Arşiv Yeri: Dergi Web Sitesi, Kurumsal Arşiv, Kurumsal Site, Yazarın Kişisel Web Sitesi, Halka Açık ve/veya Ticari Konu Tabanlı Arşivler.
Politika Koşulları: Atıf ve alıntı standartlarına uyularak dergiye atıf yapılmalıdır. DOI ile yayıncı sürümüne bağlanmalıdır.

Kabul Edilen Versiyon
Ambargo Süresi: Yok
Arşiv Yeri: Dergi Web Sitesi, Kurumsal Site, Yazarın Kişisel Web Sitesi, Halka Açık ve/veya Ticari Konu Tabanlı Arşivler.

Gönderilen Versiyon
Ambargo Süresi: Yok
Arşiv Yeri: Dergi Web Sitesi, Kurumsal Site, Yazarın Kişisel Web Sitesi, Halka Açık ve/veya Ticari Konu Tabanlı Arşivler.

4-Özel Sayı Politikası
Yayın Kurulu tarafından alınacak karar ile yılda bir kez özel sayı yayınlayabilir. Özel sayıda yayınlanacak makaleler için yayın ve değerlendirme ilkeleri planlı sayılarda uygulandığı şekliyle uygulanır.

A-Lozan Antlaşması Özel Sayısı
Dergimizin, “Lozan Antlaşması Özel Sayısı” 1 Eylül 2013 tarihinde okuyucularımızın erişimine sunulmuştur. Bu sayı Prof. Dr. Temuçin Faik ERTAN editörlüğünde yayınlanmıştır. Özel sayımıza ulaşmak için tıklayınız. Özel sayımızda görev alan dergi kurul üyelerine ulaşmak için tıklayınız.

5- Ücret Politikası
Dergimizde makale gönderimi, değerlendirme ve yayın süreçleri tamamen ücretsizdir. Gönderilen veya yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Yayın politikamız gereği, sponsorluk ve reklam kabul edilmemekte olup, dergimizin tüm giderleri Ankara Üniversitesi tarafından karşılanmaktadır.

6-Yapay Zeka Politikası
Yapay zekâ araçları, bilimsel araştırmalarda fikir geliştirme, dil düzenleme, çeviri ve içerik iyileştirme gibi süreçlerde araştırmacılara destek sağlayabilmektedir. Ancak bu araçlar hatalı, eksik veya yanlı bilgiler üretebileceğinden, bilimsel çalışmalarda nihai sorumluluk her zaman araştırmacılara aittir. Dergimiz, yayın süreçlerinde şeffaflık, bilimsel etik ve araştırma bütünlüğü ilkeleri doğrultusunda aşağıdaki kuralları benimsemektedir.

Editörler İçin Etik İlkeler
• Editörler; makaleleri, hakem raporlarını ve kişisel verileri genel kullanıma açık yapay zekâ platformlarına yükleyemez.
• Yapay zekâ yalnızca dil düzenleme ve editoryal iş akışını desteklemek amacıyla kullanılabilir.
• Editoryal değerlendirme ile kabul veya ret kararlarının sorumluluğu tamamen editörlere aittir.

Yazarlar İçin Etik İlkeler
• Üretken yapay zekâ hiçbir çalışmada yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.
• Yapay zekâ kullanımı varsa, kullanılan araç ve kullanım amacı açıkça beyan edilmelidir.
• Gizli veriler ve kişisel bilgiler genel kullanıma açık yapay zekâ sistemlerine yüklenmemelidir.
• Yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel sorumluluğu yazarlara aittir.

Hakemler İçin Etik İlkeler
• Hakemler, değerlendirdikleri makaleleri veya makalelere ait bilgileri genel kullanıma açık yapay zekâ platformlarıyla paylaşamaz.
• Yapay zekâdan alınan öneriler doğrulanmadan hakem raporunda kullanılamaz.
• Hakem değerlendirmesinin bilimsel ve etik sorumluluğu tamamen hakeme aittir.