Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü

Yavuzkan Paksoy; Duygu Arslan

EN TR

Beyond Hypnosis: Mind Control in the World of Animals

Öz

The purpose of this research is to examine whether hypnosis, a therapeutic technique utilized on people, can be applied to animals. A state of awake awareness known as hypnosis occurs when a person's focus and attention are diverted from their surroundings and directed toward internal experiences like emotions and thought processes. By heeding the advice of professionals known as hypnotists, interaction is accomplished. In ancient Greece, the word "hypnosis" meant "sleep," although it is now understood that this is not the case. Since ancient times, hypnosis techniques used on humans have been tested on a variety of animals. Through a thorough analysis of articles published both domestically and internationally, the topic has been painstakingly investigated. Although the mechanism underlying tonic immobility in animals is different from that of hypnosis, visually hypnosis-like states have been found. Prey animals use this state as a defense mechanism against predators. Therefore, physical treatments can be used to produce tonic immobility, or the habit of seeming to be dead, even though hypnosis cannot be used to manipulate an animal's memory like it does in people.

Anahtar Kelimeler

Hypnosis, Animals, Behavior, Welfare

Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü

Öz

Bu çalışmanın amacı insanlarda terapi metodu olarak kullanılan hipnoz uygulamasının hayvanlarda uygulanabilirliğini araştırmaktır. Hipnoz, kişinin dikkatinin ve odak noktasının çevresinden ayrıştığı, duygular ve biliş gibi iç deneyimlere yöneldiği uyanık farkındalık durumu olarak tanımlanmaktadır. Hipnotist adı verilen uzman kişilerin telkinlerine uyarak etkileşim sağlanır. Hipnoz kelimesi antik yunanda uyku manasına gelse de aslında uyku hali olmadığı bilinmektedir. İnsanlara uygulanan hipnoz yöntemleri eski çağlardan beri çeşitli hayvanlar üzerinde denenmiştir. Yurtiçi ve yurtdışında yayınlanmış kapsamlı makale taraması yapılarak konu titizlikle ele alınmıştır. Hayvanlarda tonik hareketsizlik adı verilen, mekanizma olarak hipnoza benzemeyen fakat görsel açıdan hipnoz benzeri durumların görüldüğü bir olgunun varlığı tespit edilmiştir. Bu durum av konumundaki hayvanlar tarafından anti-avcı stratejisi olarak kullanılmaktadır. Sonuç olarak, hayvanlarda insanlardaki gibi hafızalarına hükmedilen hipnoz uygulaması yapılamasa da fiziksel müdahalelerle tonik hareketsizlik adı verilen ölü taklidi yapma davranışı meydana getirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Hipnoz, Hayvanlar, Davranış, Refah

Kaynakça

Aloisi, A., Panerai, A.E., & Carli, G. (1995). Effects of an anti-β-endorphin serum on tonic immobility in rabbits. Pharmacology Biochemistry and Behavior, 51(4): 577-579. doi: 10.1016/0091-3057(94)00370-x.
Arıkdal, E. (2012). Manyetizma, hipnotizma ve telkin. https://web.archive.org/web/20121210221922/http://adriantannock.com/what-is-hypnosis/
Barber, J. (Ed.). (1996). Hypnosis and suggestion in the treatment of pain: A clinical guide. American psychological association W. W. Norton & Company. https://psycnet.apa.org/record/1996-97935-005
Başkak, M. (2009). Derin Sıçrayış Hipnoz: Davranış Değiştirmenin Hipnotik İlkeleri. ISBN: 9786055649005.
Bennett, O. (2004). How to tickle a trout. The Independent. http://findarticles.com/p/page?sb=articles_linkToArticle&tb=art&mi=qn4159&is=20041024&ai=n12762769
Borchelt, P.L., & Ratner, S.C. (1973). Development of freezing and immobility, predator defenses, in the bobwhite quail. Behavioral Biology, 8(1): 83-92. https://doi.org/10.1016/S0091-6773(73)80009-4
Brian, M. (2007). Story of the Virgin Soldier (Trout Tickling). Accessed on: 16.01.2007
Carli, G. (1974). Blood pressure and heart rate in the rabbit during animal hypnosis. Electroencephalography and Clinical Neurophysiology, 37(3): 231-237. https://doi.org/10.1016/0013-4694(74)90026-1
Carli, G. (1978). Animal Hypnosis and Pain. Hypnosis at its Bicentennial, Chapter, 69-77. https://doi.org/10.1007/978-1-4613-2859-9_6
Carli, G., & Farabollini, F. (2022). Environmental, ecological and methodological factors of tonic immobility (TI) modulation. Progress in Brain Research, 271(1): 101-132.. https://doi.org/10.1016/bs.pbr.2022.02.005

Castiglioni, J.A., Russell, M.I., Setlow, B., Young, K.A., Welsh, J.C., & Steele-Russell, I. (2009). An animal model of hypnotic pain attenuation. Behavioural Brain Research, 197,1, 198-204. https://doi.org/10.1016/j.bbr.2008.08.020
Ceyhan, D., & Tasa Yiğit, T. (2013). Tıbbi Tedavilerde Hipnoz Uygulamalarının Kullanımı ve Etkinliği. ADO Klinik Bilimler Dergisi, 7(2): 1507 – 1516.
Dyer, B. (2017). Can you hypnotize a cat? Quora. https://www.quora.com/Can-you-hypnotize-a-cat
Edson, P.H., & Gallup, G.G. (1972). Tonic immobility as a fear response in lizards anolis carolinensis. Psychonomic Science, Motivation, 26, 27-28. https://doi.org/10.3758/BF03337874
Engber, D. (2014). Ask anything: can you hypnotize an animal?. Accessed: 21.02.2014. https://www.popsci.com/article/science/ask-anything-can-you-hypnotize-animal/
Fraser, A.F. (1960). Spontaneously occurring form of “tonic immobility” in farm animals. Can., Canadian Journal of Comperative Medicine and Veterinary Science, 24(11): 330-3.
Gallup, G.G., JR., Nash, R.F., Potter, R.J., & Donegan, N.H. (1970). Effect of varying conditions of fear on immobility reactions in domestic chickens (Gallus gallus). Journal of Comparative and Physiological Psychology, 73: 442–445. https://doi.org/10.1037/h0030227
Gallup, G.G., JR., Creekmore, H.S., & Hill, W.E. (1970). Shock-enhanced immobility reactions in chickens: support for the fear hypotesis. The Psyhological Record, 20, 243-245. https://doi.org/10.1007/BF03393937
Hansen, L.S., Gonzales, S.F., Toft, S., & Bilde, T. (2008). “Thanatosis as an adaptive male mating strategy in the nuptial gift–giving spider Pisaura mirabilis. Behavioral Ecology. 19(3): 546–551. https://doi.org/10.1093/beheco/arm165
Henningsen, A.D. (1994). Tonic immobility in 12 elasmobranchs: use as an aid in captive husbandry. Zoo Biology 13: 325-332 https://doi.org/10.1002/zoo.1430130406
Humphreys, R.K., & Ruxton, G.D.A. (2018). "A review of thanatosis (death feigning) as an anti-predator behaviour". Behavioral Ecology and Sociobiology. 72(2): 22. https://doi.org/10.1007/s00265-017-2436-8
Hypnotic World (2000). Experimental Animal Hypnosis. Experimental Hypnosis. www.hypnoticworld.com.
Jones, R.B. (1987). Fearfulness of caged laying hens: The effects of cage level and type of roofing. Applied Animal Behaviour Science 17: 171-175. https://doi.org/10.1016/0168-1591(87)90018-9
Klemm, W.R. (1966). Electroencephalographic-behavioral dissociations during animal hypnosis. Electroencephalography and Clinical Neurophysiology, 21(4): 365-372. https://doi.org/10.1016/0013-4694(66)90042-3
Klemm, W.R. (1976). Use of the immobility reflex (“animal hypnosis”) in neuropharmacological studies. Pharmacology Biochemistry and Behavior, 4(1): 85-94. https://doi.org/10.1016/0091-3057(76)90179-9.
Klemm, W.R. (1976). Identity of sensory and motor systems that are critical to the immobility reflex (“animal hypnosis”). Journal of Neuroscience Research. https://doi.org/10.1007/BF03394438
Lalonde, R., & Strazielle, C. (2022). Neurochemical anatomy of dorsal and tonic immobility responses. Pharmacology Biochemistry and Behavior, 213, 173334. doi: 10.1016/j.pbb.2022.173334.
Lee, J.S., & Pyun, Y.D. (2012). Use of Hypnosis in the Treatment of Pain. Korean J Pain, 4; 25(2): 75–80. doi: 10.3344/kjp.2012.25.2.75.
Lowe, R. (2024). Hypnosis in animals – what’s the evidence? https://vethelpdirect.com/vetblog/2024/01/31/hypnosis-in-animals-whats-the-evidence/
Lowrie, M., Smith, P.M., Dekeuster, T., & Garosi, L. (2015). Short communication: Trance-like syndrome in bull terriers. The Veterinary Record.:10.1136/vr.103239
Lynn, S. J., & Kirsch, I. (2006). Essentials of clinical hypnosis: An evidence-based approach. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/11365-000.
Muir, W.W., & Hubbell, J.A.E. (2012). Pain and pain management, fluid therapy, and monitoring anesthetized animals. Handbook of Veterinary Anesthesia, 8.
Nash, R.F., Gallup G.G. JR., & McLure, M.K. (1970). The immobility reaction in leopard frogs. As a Function of Noise-Induced. https://doi.org/10.3758/BF03331860
Özakkaş, T., Sezgin, B., & Özen, E. (2020). Hipnozun Klinikte Kullanımı Hipnoterapi. Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları: 283, 33.
Özgök, A. (2013). Hypnosis and anesthesia. Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists’ Society, 21(1): 11-16.
Öztürk, A. Ö., & Öztürk, Ö. (2019). Tıbbi Hipnozun Klinik Uygulamaları. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research, 119-130. https://doi.org/10.34084/bshr.554710
Peter, B. (2024). Hypnosis in psychotherapy, psychosomatics and medicine. A brief overview. Front Psychol, 15:1377900. . https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1377900
Ramey, D. (2020). The twitch (or, “you’re going to do what to my horse?”. Ramey Equine. Accessed: 28.05.2020 https://www.doctorramey.com/the-twitch-or-youre-going-to-do-what-to-my-horse/
Ratner, S.C., & Thompson, R.W. (1960). Immobility reactions of domestic fowl as a function of age and prior experience. Animal Behaviour, 8(3-4): 186-191. https://doi.org/10.1016/0003-3472(60)90025-7
Sakai, M. ed. (2021). Death-Feigning in Insects: Mechanism and Function of Tonic Immobility. Entomology Monographs. Singapore: Springer Singapore. doi:10.1007/978-981-33-6598-8
Salzen, A.E. (1963). Imprinting and the immobility reactions of domestic fowl. Animal Behaviour, 11(1): 66-71. https://doi.org/10.1016/0003-3472(63)90011-3
Saral, Y.N. (2018). In Terms Of Communıcatıon Psychology Television Programs Are Used Role In Raısıng Awareness. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo Televizyon Sinema Anabilim Dalı Doktora Programı, Doktora Tezi.
Scott, G.B., & Moran, P. (1993). Fear levels in laying hens carried by hand and by mechanical conveyors. Applied Animal Behaviour Science 36: 337-345. https://doi.org/10.1016/0168-1591(93)90131-8
Souza de Silva, L.F., & Menescal-de-Oliveira, L. (2007). Role of opioidergic and GABAergic neurotransmission of the nucleus raphe magnus in the modulation of tonic immobility in quinea pigs. Brain Research Bulletin, 72, 25-31. https://doi.org/10.1016/j.brainresbull.2006.12.005
Uçkun, B. (2014). Hayvan Hipnozu. Hayvanlar Hipnotize Edilebilir mi? https://hypnotistanbul.com/hayvan-hipnozu/
Vestal, B.M. (1975). Development of the immobility response (animal hypnosis) in two species of deermice (Peromyscus). Animal Learning & Behavior, 3(1): 11-15. https://doi.org/10.3758/BF03209091
Zamudio, S.R., Quevedo-Corona, L., Garcés, L., & De La Cruz, F. (2009). The effect of acute corticosterone administration on the immobility response in rats. Brain Research Bulletin, 80, 331-336. https://doi.org/10.1016/j.brainresbull.2009.09.005

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yavuzkan Paksoy ^*
0000-0002-0935-7693
Türkiye

Duygu Arslan
0009-0000-9803-5452
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

19 Kasım 2024

Kabul Tarihi

28 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA32SR88SK

APA

Paksoy, Y., & Arslan, D. (2025). Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, 4(1), 11-20. https://izlik.org/JA32SR88SK

AMA

1.Paksoy Y, Arslan D. Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2025;4(1):11-20. https://izlik.org/JA32SR88SK

Chicago

Paksoy, Yavuzkan, ve Duygu Arslan. 2025. “Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4 (1): 11-20. https://izlik.org/JA32SR88SK.

EndNote

Paksoy Y, Arslan D (01 Haziran 2025) Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4 1 11–20.

IEEE

[1]Y. Paksoy ve D. Arslan, “Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü”, Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 1, ss. 11–20, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32SR88SK

ISNAD

Paksoy, Yavuzkan - Arslan, Duygu. “Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4/1 (01 Haziran 2025): 11-20. https://izlik.org/JA32SR88SK.

JAMA

1.Paksoy Y, Arslan D. Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2025;4:11–20.

MLA

Paksoy, Yavuzkan, ve Duygu Arslan. “Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2025, ss. 11-20, https://izlik.org/JA32SR88SK.

Vancouver

1.Yavuzkan Paksoy, Duygu Arslan. Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2025;4(1):11-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32SR88SK

Beyond Hypnosis: Mind Control in the World of Animals

Öz

Anahtar Kelimeler

Hipnozun Ötesi: Hayvanlar Dünyasında Zihin Kontrolü

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster