TR
EN
Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar
Öz
Biyobelirteçlerin keşfi hem beşeri hem de veteriner tıbbında hastalıkların erken teşhisi ve önlenmesi için oldukça önemlidir. Gözyaşı, gözü dış etkenlerden koruyan ve yapısında belirli proteinler ve metabolitler bulunduran bir vücut sıvısıdır. Kandaki belirli bileşenleri yapısında bulundurur ve bu sebeple hem oküler hem de belirli sistemik hastalıklardan bazı belirteçler taşır. İnvaziv olmayan yollarla elde edilmesi sebebiyle, bir biyobelirteç olma potansiyelinde diğer vücut sıvılarından daha avantajlı bir konumdadır. Bu sebepten dolayı özellikle beşeri tıpta son yıllarda büyük ilgi toplamıştır ve özellikle Diabetes Mellitus, Alzheimer Hastalığı, Parkinson Hastalığı ve hatta Covid-19 alanlarında yeni çalışmalara imza atılmıştır. Fakat veteriner çalışmaları, beşeri tıbba göre oldukça sınırlıdır. Hem pratiklik hem de maliyet bakımından büyük bir potansiyel barındırmaktadır. Fakat sınırlı çalışmalar sebebiyle gözyaşının hem beşeri hem de veteriner tıbbında rutin tanı çalışmalarında kullanılmaya başlanabilmesi için daha fazla çalışmaya ve veriye ihtiyaç vardır. Bu derlemede günümüzde özellikle beşeri tıpta gözyaşının birer biyobelirteç olarak kullanımının, veteriner tıbbındaki konumu ve sistemik hastalıklardaki rolleri değerlendirilecek olup veteriner pratiğinde gözyaşına yeni bir bakış açısı kazandırılması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aupperle-Lellbach, H., Kehl, A., de Brot, S., & van der Weyden, L. (2024). Clinical Use of Molecular Biomarkers in Canine and Feline Oncology: Current and Future. Veterinary sciences, 11(5), 199. https://doi.org/10.3390/vetsci11050199
- Barabino, S., Chen, W., & Dana, M. R. (2004). Tear film and ocular surface tests in animal models of dry eye: uses and limitations. Experimental eye research, 79(5), 613–621. https://doi.org/10.1016/j.exer.2004.07.002
- Beckwith-Cohen, B., Elad, D., Bdolah-Abram, T., & Ofri, R. (2014). Comparison of tear pH in dogs, horses, and cattle. American journal of veterinary research, 75(5), 494–499. https://doi.org/10.2460/ajvr.75.5.494
- Berger, S. L., & King, V. L. (1998). The fluctuation of tear production in the dog. Journal of the American Animal Hospital Association, 34(1), 79–83. https://doi.org/10.5326/15473317-34-1-79
- Broadwater, J. J., Colitz, C., Carastro, S., & Saville, W. (2010). Tear production in normal juvenile dogs. Veterinary ophthalmology, 13(5), 321–325. https://doi.org/10.1111/j.1463-5224.2010.00820.x
- Cantero, F., Ortillés, Á., Teresa Peña, M., & Leiva, M. (2023). Prevalence of ocular findings and their association with glycemia in dogs with diabetes mellitus: A 10-year clinical study (2009-2019). Open veterinary journal, 13(5), 620–628. https://doi.org/10.5455/OVJ.2023.v13.i5.15
- Csősz, É., Boross, P., Csutak, A., Berta, A., Tóth, F., Póliska, S., Török, Z., & Tőzsér, J. (2012). Quantitative analysis of proteins in the tear fluid of patients with diabetic retinopathy. Journal of proteomics, 75(7), 2196–2204. https://doi.org/10.1016/j.jprot.2012.01.019
- Davari, A., Tabandeh, M. R., Abarkar, M., & Torkaman, B. (2024). Tear cytokines as potential markers of inflammation in feline conjunctivitis. Veterinary ophthalmology, 10.1111/vop.13261. Advance online publication. https://doi.org/10.1111/vop.13261
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Hekimlik, Veteriner Tanı ve Teşhis
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
10 Nisan 2025
Kabul Tarihi
25 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1
APA
Cafer, S., & Or, M. E. (2025). Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, 4(1), 21-27. https://izlik.org/JA82LG73FS
AMA
1.Cafer S, Or ME. Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2025;4(1):21-27. https://izlik.org/JA82LG73FS
Chicago
Cafer, Said, ve M. Erman Or. 2025. “Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4 (1): 21-27. https://izlik.org/JA82LG73FS.
EndNote
Cafer S, Or ME (01 Haziran 2025) Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4 1 21–27.
IEEE
[1]S. Cafer ve M. E. Or, “Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar”, Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 1, ss. 21–27, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82LG73FS
ISNAD
Cafer, Said - Or, M. Erman. “Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4/1 (01 Haziran 2025): 21-27. https://izlik.org/JA82LG73FS.
JAMA
1.Cafer S, Or ME. Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2025;4:21–27.
MLA
Cafer, Said, ve M. Erman Or. “Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2025, ss. 21-27, https://izlik.org/JA82LG73FS.
Vancouver
1.Said Cafer, M. Erman Or. Kedi ve Köpek Pratiğinde Gözyaşının Tanısal Önemi: Biyobelirteç Olarak Yeni Ufuklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2025;4(1):21-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82LG73FS