THE IMPACT OF AI-SUPPORTED STORYTELLING ON HIGH SCHOOL STUDENTS’ POLAR AWARENESS: A MIXED-METHODS STUDY

Öz

Climate change, biodiversity loss, and environmental degradation pose major threats to humanity. These impacts are especially evident in the polar regions. Antarctica and the Arctic are of great importance due to their critical roles in regulating the global climate system and their unique ecosystems, while glacier melting, sea level rise, and habitat loss have global consequences. Therefore, increasing awareness of the polar regions is important not only for the development of environmental consciousness but also for enabling Türkiye to gain scientific and strategic advantages. For this reason, this study examined the effect of artificial intelligence-generated stories about the polar regions on high school students’ polar awareness. Employing a mixed-methods research design with an intervention pattern, the study was conducted with ninth-grade students at a science high school during the 2024–2025 academic year. The experimental group consisted of 38 students, while the control group included 42 students. In the quantitative phase of the study, the “Polar Awareness Scale” was administered to both the experimental and control groups as a pre-test and post-test. In the qualitative dimension, semi-structured interviews were conducted with 15 students from the experimental group. The findings revealed that stories about the polar regions were an effective tool for increasing students’ polar awareness. In addition to improving students’ level of knowledge, the stories also positively influenced their emotional and behavioral attitudes.

Anahtar Kelimeler

• Polar Awareness
• Storytelling
• Artificial Intelligence
• 9th Grade

Destekleyen Kurum

This research, titled “Unmelting Facts: The Voice of the Poles,” was carried out in 2025 within the scope of the TÜBİTAK 2204-C High School Students Polar Research Projects Competition. As a result of the evaluations, it was awarded third place in Turkey and was exhibited at the Final Exhibition.

Etik Beyan

The manuscript has not been submitted to any other journal for simultaneous consideration. The authors declare that there are no potential conflicts of interest associated with this research. "Informed consent and parental consent were obtained from all individuals participating in the study. Samples of the informed consent and parental consent forms are provided in the appendix. The research was conducted in an institution affiliated with the Ministry of National Education, and the necessary official permission was obtained from the Ministry. The permit is attached as a supplementary document.

Teşekkür

We would like to thank all participants for their contributions to our study and everyone who has offered their support.

YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ HİKÂYE ANLATIMININ LİSE ÖĞRENCİLERİNİN KUTUP FARKINDALIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR KARMA YÖNTEM ARAŞTIRMASI

Öz

İklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve çevresel dejenerasyon gibi küresel sorunlar, insanlık için büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Bu etkiler özellikle kutup bölgelerinde daha belirgin hale gelmektedir. Antarktika ve Arktika, iklim sistemini düzenleyen kritik rolleri ve eşsiz ekosistemleriyle büyük önem taşırken, buzulların erimesi, deniz seviyelerinin yükselmesi ve habitat kaybı küresel sonuçlar doğurmaktadır. Bu nedenle, kutup bölgelerine yönelik farkındalığın artırılması çevre bilincinin gelişimi açısından önemli olduğu kadar, Türkiye’nin bilimsel ve stratejik avantajlar elde etmesi açısından da kritik bir rol oynamaktadır. Bu sebeple, bu araştırmada yapay zekâ tarafından yazılan kutuplarla ilgili hikâyelerin lise öğrencilerinin kutup farkındalığı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Karma yöntem araştırması, müdahale deseni kullanılarak yürütülen araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında bir fen lisesinde dokuzuncu sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda 38, kontrol grubunda ise 42 öğrenci yer almıştır. Araştırmanın nicel boyutunda deney ve kontrol gruplarına “Kutup Farkındalık Ölçeği” ön test ve son test olarak uygulamıştır. Nitel boyutunda ise, deney grubundan 15 öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırma, kutuplarla ilgili hikâyelerin öğrencilerin kutup farkındalığını artırmada etkili bir araç olduğunu göstermiştir. Hikâyeler, öğrencilerin bilgi düzeyini artırmanın yanı sıra, duygusal ve davranışsal tutumlarını da olumlu yönde etkilemiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kutup Farkındalığı
• Hikâyeleştirme
• Yapay Zekâ
• 9. Sınıf

Destekleyen Kurum

Bu araştırma, “Erimeyen Gerçekler: Kutupların Sesi” başlığıyla 2025 yılında TÜBİTAK 2204-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında gerçekleştirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Türkiye üçüncülüğüne layık görülmüş ve Final Sergisi’nde sergilenmiştir.

Teşekkür

Çalışmamıza katkı sunan tüm katılımcılara ve desteklerini esirgemeyen herkese teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

1. Akın, G., (2013). Yüzyılımızın temel sorunlarından biri; buzulların erimesi. Antropoloji, 25, 9-27.
2. Büyükcengiz, M. (2017). Dijital öyküleme metodunun ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi akademik başarı, bilimsel süreç becerileri ve derse yönelik tutumlarına etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
3. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Pegem Akademi Yayıncılık.
4. Chen, J. (2025). Enjoyment of AI-generated stories blending art and science: Impact on preschoolers' pro-environmental attitudes. Frontiers in Psychology, 16, 1579510.
5. Creswell, J. W. (2021). Karma yöntem araştırmalarına giriş. Pegem Akademi Yayıncılık. Çağın, S. (2007). Hikâye ve Tahkiyeli Eserleri Oluşturan Unsurlar. Göksu Kitabevi.
6. Çakı, M. N., & Çam, A. (2024). Fen eğitiminde dijital hikâye kullanımına ilişkin çalışmaların içerik analizi: Türkiye örneği. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 72, 28-60. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1083019
7. Ekiz, D. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri: Yaklaşım, yöntem ve teknikler. Anı Yayıncılık. Goździk, A. (2024). Raising awareness on global environmental challenges by bringing polar research closer to the society. Polish Polar Research, 167–179.
8. Göktaş, E. (2020). Kutup araştırmalarına yönelik devlet politikasının milli eğitime yansıtılması. B. Özsoy, (Ed.), 6. Ulusal Kutup Bilimleri Çalıştayı Özet Kitabı içinde (63-64). Gebze: Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE).

9. Gölcük, A. (2017). Bilimsel hikâyelerle desteklenen fen eğitiminin öğrencilerin yaratıcılıkları ve duyuşsal özellikleri üzerindeki etkileri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
10. Karataş, F. (2020). İlkokul 3. sınıf fen bilimleri dersinde dijital hikâye kullanımının akademik başarı ve kalıcılığa etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
11. Köroğlu, Z. & Avgın, S. S. (2022). Dijital hikâye yönteminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin "Hücre bölünmeleri" konusundaki kavram yanılgılarını gidermeye etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(3), 1087-1109.
12. Okur, S. (2021). Hikâyelerle fen öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, tutumlarına, hikâye yazma becerilerine ve uygulamaya yönelik görüşlerine etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi.
13. Pala, F. (2021). Sosyal bilgiler dersi tarihe yolculuk ünitesi bağlamında dijital hikâye kullanımının öğrenci akademik başarı ve kalıcılığa etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 43-58.
14. Şimşek, A. (2004). İlköğretim okulu sosyal bilgiler dersi tarih konularının öğretiminde hikâye anlatım yönteminin etkililiği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 495-509.
15. Tak, İ. & Tekkök, T. (2023). 6.Sınıf Sosyal Bilgiler “Kültür ve Miras” Öğrenme Alanında Hikâye Anlatım Yönteminin Akademik Başarıya Etkisi. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 8(2), 169-180.
16. Tuti, Ö. Ü. G., Ursavaş, N., Mavi, D., Çolak-Seymen, C., Selçuk, V. & Kandemir, R. (2024). Kutup Farkındalık Ölçeği’nin (KFÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 14(2), 283-304.
17. Ulusoy, S. (2019). Dijital hikâye destekli örnek olaya dayalı öğrenme ortamlarının fen öğrenme üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uşak Üniversitesi.
18. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
19. Yıldırım, T. (2019). Biyoloji öğretiminde hikâye destekli etkinliklerin ilköğretim öğrencilerinin akademik başarı, tutum ve kalıcılığına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
20. Zhai, X. (2023). ChatGPT for next generation science learning. XRDS: Crossroads, The ACM Magazine for Students, 29(3), 42-46.