Araştırma Makalesi

İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki

Cilt: 17 Sayı: 2 29 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki

Öz

Her ideoloji, kendini inşa ederken kabullerini ve retlerini içeren anlamları içerecek bir biçimde kavramlar üretir ya da mevcutları yeniden içeriklendirir. İdeolojinin dile olan müdahalesini İslamcılık açısından ortaya koymayı amaçlayan çalışma, onun kendisini kurarken oluşturduğu lügati ve bu lügati oluşturan kelimelere nasıl ideolojik içerik yüklediğini göstermeyi amaçlamaktadır. İslamcı zihniyetin dışa vurumu olan bu lügati oluşturan kelimeler ve bu kelimelere yüklenen anlamlar, onların modern dönemi ve bu arada Cumhuriyet sekülerliğini nasıl algıladıklarını ortaya koyma açısından oldukça önemlidir. Bu kapsamda İslamcı olarak nitelenen aydınların ve tarikat liderlerinin Atatürk, II. Abdülhamid, batılılaşma, Cumhuriyet, inkılaplar, kadın-erkek eşitliği, kılık kıyafet, laiklik, Medeni Kanun, Tanzimat, Vahdettin vb. kelimeleri nasıl içeriklendirdikleri ilgili literatür kullanılarak ortaya konulacaktır. İslamcılar yukarıda verilen kelimelerden sahiplendiklerine olumlu ve mistifiye edici, muarızı olduklarına da Cumhuriyet karşıtı, yerici, pejoratif ve dinsel içerikli negatif anlamlar yükleyerek bir lügat yaratmak istemişlerdir. Çalışmada söylem analizi kullanılarak İslamcı zihniyetin ürettiği kelimeler üzerinden onların dil haritası çıkarılmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

İslamcılık, İslamcı Aydınlar, Dinsel Lügat, Zihniyet, İdeoloji ve Dil İlişkisi

Kaynakça

  1. Althusser, Louis (2015), İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları (İstanbul: İthaki Yayınları) (Çev. Alp Tümertekin).
  2. Armağan, Mustafa (2006), Abdülhamid’in Kurtlarla Dansı (İstanbul: Ufuk Kitap).
  3. Armağan, Mustafa (2014), Cumhuriyet Efsaneleri (İstanbul: Timaş Yayınları).
  4. Arvâsî, Seyyid Abdülhâkim-i (2019), Bütün Eserleri (İstanbul: Kutup Yıldızı Yayınları) (Haz. Fuad Asım Arvas, Şaban Er).
  5. Atıf, İskilipli Mehmet (2019), Frenk Mukallitliği ve Şapka (İstanbul: İslami Medrese Yayınları) (Haz. Feridun Dinçer).
  6. Austin, John Langshaw (2017), Söylemek ve Yapmak (İstanbul: Metis Yayınları) (Çev. R. Levent Aysever).
  7. Baker, Ulus (2020), Siyasal Dilde Huzur Söylemi: İslam’da Huzur, Söylem ve Kanaat (İstanbul: İletişim Yayınları) (Çev. Onur Eylül Kara).
  8. Berk, Bekir (1972), Hakkın Zaferi İçin (İstanbul: Yeni Asya Yayınları).
  9. Benslama, Fethi (2014), İslam’ın Psikanalizi (İstanbul: İletişim Yayınları) (Çev. Işık Ergüden).
  10. Bora, Tanıl (2018), Zamanın Kelimeleri: Yeni Türkiye’nin Siyasi Dili (İstanbul: Birikim Yayınları).

Kaynak Göster

APA
Meşe, E. (2025). İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki. Alternatif Politika, 17(2), 364-394. https://doi.org/10.53376/ap.2025.13
AMA
1.Meşe E. İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki. Altern. Polit. 2025;17(2):364-394. doi:10.53376/ap.2025.13
Chicago
Meşe, Ertuğrul. 2025. “İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki”. Alternatif Politika 17 (2): 364-94. https://doi.org/10.53376/ap.2025.13.
EndNote
Meşe E (01 Haziran 2025) İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki. Alternatif Politika 17 2 364–394.
IEEE
[1]E. Meşe, “İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki”, Altern. Polit., c. 17, sy 2, ss. 364–394, Haz. 2025, doi: 10.53376/ap.2025.13.
ISNAD
Meşe, Ertuğrul. “İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki”. Alternatif Politika 17/2 (01 Haziran 2025): 364-394. https://doi.org/10.53376/ap.2025.13.
JAMA
1.Meşe E. İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki. Altern. Polit. 2025;17:364–394.
MLA
Meşe, Ertuğrul. “İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki”. Alternatif Politika, c. 17, sy 2, Haziran 2025, ss. 364-9, doi:10.53376/ap.2025.13.
Vancouver
1.Ertuğrul Meşe. İslamcı Zihniyetin Dil Haritası: İslamcı Lügatten Minör Seçki. Altern. Polit. 01 Haziran 2025;17(2):364-9. doi:10.53376/ap.2025.13