Misafir Editörden

Erkeklikler yalnızca bireysel kimlikler ya da toplumsal roller olarak değil; siyasal tahayyüllerin, kurumsal düzenlemelerin, gündelik pratiklerin, söylemlerin ve temsil biçimlerinin kesişiminde üretilen toplumsal ilişkiler bütünü olarak karşımıza çıkar. Bu nedenle erkeklikleri anlamaya yönelik her girişim, kaçınılmaz olarak iktidarın kuruluşuna, işleyişine ve yeniden üretimine dair soruları da beraberinde getirir. Tam da bu nedenle erkekliği tanımlamak, erkeklikleri okumak ve anlamlandırmak kolay değildir; çünkü böylesi bir çaba, farklı düzlemlerde işleyen toplumsal ilişkilerin incelikli bir analizini gerektirir. Türkiye’de Eleştirel Erkeklik Çalışmaları son yirmi yılda önemli bir gelişim göstermiştir. Özellikle feminist çalışmaların açtığı alan içerisinde sosyoloji, antropoloji, kültürel çalışmalar ve tarih disiplinlerinden gelen katkılar, erkekliği görünmez ve doğal kabul edilen bir kategori olmaktan çıkararak, sorgulanabilir bir araştırma nesnesine dönüştürmüştür. Erkekliklerin aile, emek, askerlik, şiddet, bakım, beden ve gündelik hayatla kurduğu ilişkiler üzerine yapılan çalışmalar, alanın kurumsallaşmasına ve zenginleşmesine önemli katkılar sunmuştur. Son yıllarda ise Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler disiplinlerinden gelen çalışmaların da bu tartışmalara daha görünür biçimde eklemlendiği söylenebilir. Aslında burada söz konusu olan, siyasal olanın ve siyasal alanın erkeklik çalışmalarına yeni dahil olması değil, uzun süredir mevcut olan ilişkinin daha açık biçimde görünür hale gelmesidir. Devlet tahayyüllerinden liderlik performanslarına, vatandaşlık anlatılarından güvenlik politikalarına, milliyetçiliklerden popülist söylemlere kadar uzanan geniş bir yelpazede erkekliklerin kurucu rolü giderek daha fazla araştırmanın konusu olmaya başlamıştır. Bu dosya da tam olarak bu gelişimin bir ürünü olarak ortaya çıktı. Dosya çağrısına gelen yoğun ilgi, Türkiye’de Eleştirel Erkeklik Çalışmaları’nın ulaştığı çeşitliliği ve canlılığı göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Başlangıçta tek sayı olarak planlanan dosya için gelen çalışmaların sayısı beklentilerimizin ötesinde olmuş; değerlendirme süreçleri sonucunda kabul edilen makalelerin tamamını tek bir sayıda yayımlamak mümkün olmamıştır. Bu nedenle dosya kapsamındaki çalışmaların bir kısmı izleyen sayılarda da yayımlanmaya devam edecektir. Bu durum yalnızca niceliksel bir yoğunluğa değil, aynı zamanda alanın giderek farklı disiplinleri, yöntemleri ve araştırma sorularını bir araya getirebilme kapasitesine de işaret etmektedir.