Aile Danışmanlığında Etik: Ayrıcalıklı Zorluklar ve Etik İkilem Çözme Süreci

Öz

Bu çalışma mesleki etik ilkeler bağlamında aile danışmanlarının daha etkin görüşmeler yapabilmesi için uygulayıcılara pratik öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Bu ana amaçtan hareketle aile danışmanlığı sürecindeki ayrıcalıklı zorluklara, aile danışmanlığı alanında çalışan uygulayıcılar için ortak etik görevlere ve temel prensiplere yer verilmiştir. Aile danışmanlarının mesleklerini icra ederken nasıl davranacaklarını bildiren mesleki kodlar ideal standartları ifade etmektedir. Ancak uygulama esnasında yaşanan etik ikilemler karmaşık bir yapıya sahip olabilir. Bu nedenle, mesleki etik kodlar her ne kadar aile danışmanları için yol gösterici olsa da uygulamada yaşanılan etik ikilemlerin çözülmesi zorlayıcı ya da karmaşık olabilir. Bu bağlamda etik ikilemlerin nasıl ele alınacağı ve nasıl çözülebileceğini açıklayan çalışmalara ihtiyaç duyulduğu söylenebilir. Bu ihtiyaçtan hareketle çalışmada örnek etik bir ikilem sunulmuş ve etik ikilemin nasıl çözüleceği basamak basamak detaylandırılmıştır. Alanda çalışan uygulamacılar etik ikilem çözme sürecinde sunulan basamakları modelleyerek karşılaştıkları etik ikilemlere ilişkin olası çözüm yollarını üretebilir ve uygulayabilir.

Anahtar Kelimeler

• Etik ikilem
• Etik
• Aile Danışmanlığı

Kaynakça

1. Akkaya, T. (2014). Boşanma davasında alınabilecek geçici hukuki korumalar veya hâkimin müdahalesi yoluyla çocuğun korunması kapsamında zorunlu arabuluculuk ve boşanma süreci (Aile) danışmanlığı. Ankara Barosu Dergisi, (4).
2. Arcuri, A. (2015). Money matters: A case study of a therapist's and a family's joint enactment of monetary issues in family therapy. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, (36), 518–523. doi: 10.1002/anzf.1127
3. Baltacı, G. (2010). Aile danışmanlığı hizmetinden yararlanmak isteyen evli kadınların nitelikleri. Ankara: H.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
4. Banmen, J. (2002). Introduction: Virginia Satir Today. Contemporary Family Therapy, 24(1), 3-5. doi: 10.1023/A:1014302720012
5. Bond, T. (2016). Psikolojik danışmanlıkta etik ve yasal konular (B. Yeşilyaprak, Çev.). Nobel Yayın Dağıtım.
6. Corey, G., Corey, M.S., Corey, C. ve Callanan, P. (2015). Issues and ethics in the helping profession. (9th Ed.). Pasific Grove, CA: Brooks/Cole Cengace Learning.
7. Erdoğan, E. ve Aslan, S. (2022). Psikolojik danışmanlık, etik ve etik karar verme kavramları üzerine bir derleme., Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi., 6(2), 424-441. doi: 10.47525/ulasbid.1024054
8. Ford Sori, C. ve Hecker, L.L. (2015). Ethical and legal considerations when counselling children and families. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, (36),450-464.

9. Gale, J., Muruthi, B. (2017). Triangles and triangulation in family systems theory. In: Lebow, J., Chambers, A., Breunlin, D. (eds) Encyclopedia of Couple and Family Therapy. Springer, Cham. doi: 10.1007/978-3-319-15877-8_758-1
10. Gergen, K. J. (2015). Relational Ethics in Therapeutic Practice. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 36(4), 409–418. doi:10.1002/anzf.1123
11. Gladding, S.T., (2012) Aile terapisi tarihi kuram ve uygulamaları, Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği Yayınları
12. Gold, J. M. (2018). Recognizing and resolving ethical issues: In counseling stepfamilies. The Family Journal, 1(26), 73–76
13. Gottman, J. M. (2008). Gottman method couple therapy. Clinical handbook of couple therapy, 4(8), 138-164.
14. Haley, J. (1980). Problem-solving therapy: new strategies for effective family therapy. Jossey-Bass Publisher
15. Hecker, L.L. ve Murphy, M.J. (2015). Contemporary and emerging ethical issues in family therapy contemporary and emerging ethical issues in family therapy. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, (36), 467-479.
16. Knapp, S.J. ve Vandecreek, L.D., (2010) Psikologlar için Pratik Etik, (M. Yılmaz, M. E. Sardoğan, T. F. Karahan ve S. Balcı Çelik, Çev.) , Mentis Yayınevi
17. Larner, G. (2015). Ethical family therapy: speaking the language of the other. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 36(4), 434–449. doi:10.1002/anzf.1131
18. Margolin, G. (1982). Ethical and legal considerations in marital and family therapy. American Psychologist, 37(7), 788-801
19. Nazlı, S. (2020). Evlilik ve Aile Psikolojik Danışmanlığı. (1. Bs.). Ankara: Anı Yayıncılık Polat Uluocak, G. ve Bulut, I. (2011). Aile terapilerinin feminist teori açısından incelenmesi. Aile ve Toplum 7(24), s. 9-24.
20. Robbins, M.S., Szapocznik, J. ve Pe’rez, G.A. (2007). Brief strategic family therapy. In: Kazantzis, N., LĽAbate, L. (edt) Handbook of Homework Assignments in Psychotherapy. Springer, Boston, MA. doi: 10.1007/978-0-387-29681-4_9
21. Scher, S., ve Kozlowska, K. (2012) Thinking, doing, and the ethics of family therapy, The American Journal of Family Therapy, 40(2), 97-114, doi: 10.1080/01926187.2011.633851
22. Scher, S., ve Kozlowska, K. (2011). The clinician’s voice and the limits of bioethics. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 32(1), 15–32.
23. Shaw, E. (2015). Ethical Practice in Couple and Family Therapy: Negotiating Rocky Terrain. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 36(4), 504–517. doi:10.1002/anzf.1129
24. Sommers-Flanagan, J. ve Sommers-Flanagan, R. (2018). Klinik Görüşme, (5. bs.) (G. Akbaş ve L. Korkmaz, Çev.) İstanbul: İthaki Yayınları. s. (487-524).
25. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (2011). Psikolojik danışma ve rehberlik alanında çalışanlar için etik kurallar. Ankara.
26. Welfel, E.R., (2010) Ethics in Counseling and psychotherapy: standarts, research, and Emerging issues, Brook/Cole
27. Yalçın, İ. (2009), Evlilik Öncesi Çift Eğitimi Üzerine Bir Derleme Çalışması, Kriz Dergisi, 17(3), 9-22. doi: 10.501/Kriz_0000000302
28. Yeşilyaprak, B. (2018). Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığına giriş (9.bs.) (B. Yeşilyaprak, Ed.) Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı Kuramdan Uygulamaya. Ankara: Pegem A s. (1-41).