TÜRKİYE’DE YAPILMIŞ ÇALIŞMALAR BAĞLAMINDA EŞ SEÇİMİNDE ETKİLİ FAKTÖRLER (2013-2023): SİSTEMATİK DERLEME

Öz

Bu çalışmanın amacı, eş seçimini etkileyen faktörlere ilişkin 2013-2023 yılları arasında Türkiye’de yayınlanan araştırmaları sistematik olarak incelemektir. Çalışmalar “Google Akademik” ve “yok.gov.tr” veri tabanlarında “Eş Seçimi” ve “Türkiye”; “Google Scholar”, “Pubmed”, “Academia.edu” veri tabanlarında ise “mate selection” ve “Turkey” anahtar kelimeleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Arama sonuçları “İngilizce sayfalarda ara” veya “Türkçe sayfalarda ara”, “2013-2023 yılları”, “Tam metin erişimi olanlar”, “Türkiye’de yapılanlar”, “Nitel ve nicel çalışmalar”, “Eş seçimi tercihlerine dair bulguları olanlar”, “Tekrar olan makalelerin çıkarılması” kriterlerinin kullanılmasıyla sınırlandırılmıştır. Dışlama kriterlerine göre Google Scholar’da ve Pubmed’te uygun bir çalışma bulunamamıştır. Google Akademik’te yapılan aramada 15 makale, Academia.edu veritabanında yapılan aramada 6 makale, yok.gov.tr veritabanındaki aramada ise 9 makale bulunmuştur. Çalışmalar dışlama kriterlerine göre sınırlandırıldığında çalışma evrenini 10 makale oluşturmuştur. Yapılan araştırmalarda eş seçerken tercih edilen faktörlerin genellikle fiziksel çekicilik, dini ve siyasi görüşlerin uyumu, yaş uyumu, eğitim durumunun uyumu, meslek sahibi olma durumu, iyi bir maddi gelire sahip olma, kişinin sadık ve güvenilir olması gibi durumların varlığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Evlilik
• Eş Seçimi
• Türkiye
• Sistematik Derleme

FACTORS AFFECTING MATTER SELECTION IN THE CONTEXT OF STUDIES CONDUCTED IN TURKEY (2013-2023): SYSTEMATIC REVIEW

Öz

The aim of this study is to systematically examine research published in Turkey between 2013 and 2023 on the factors affecting mate choice. The studies were searched in the “Google Scholar” and “yok.gov.tr” databases under “Spouse Selection” and “Turkey”; It was carried out using the keywords “mate selection” and “Turkey” in the databases “Google Scholar”, “Pubmed”, “Academia.edu”. Search results “Search in English pages” or “Search in Turkish pages”, “2013-2023”, “Those with full text access”, “Those conducted in Turkey”, “Qualitative and quantitative studies”, “Those with findings on mate selection preferences”, is limited to the use of “removal of duplicate articles” criteria. According to the exclusion criteria, no suitable study was found in Google Scholar and Pubmed. 15 articles were found in the search made on Google Scholar, 6 articles were found in the search made in the Academia.edu database and 9 articles were found in the search in the yok.gov.tr database. When the studies were limited according to the exclusion criteria, the study population consisted of 10 articles. Research has found that the factors preferred when choosing a spouse are generally physical attractiveness, compatibility of religious and political views, age compatibility, education level compatibility, professional status, having a good financial income and the person being loyal and reliable.

Anahtar Kelimeler

• Marriage
• Mate Selections
• Systematic Review
• Turkey

Kaynakça

1. Açabay, D. (2017). Kuramlara göre sevgili ve eş seçimi. Erişim tarihi:23.03.2023, https://www.dergipdr.com/ adresinden erişildi.
2. Akbaş, M., Sürücü Gökyıldız Ş., Köroğlu C.O., Öztürk M. (2019). Üniversite öğrencilerinin evlilik tutumlarını etkileyen faktörler. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 44(1), 93-100.
3. Babahanoğlu, R. (2020). Eş seçiminde öncelikler: bilimsel bir araştırma. Internatıonal Journal of Cultural and Social Studies, 6(2), 584-596.
4. Bacanlı, H. (1999). Mate preferences. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 2(15), 7-16.
5. Bağ, H. (2019). Sosyal hizmet öğrencilerinin eş seçimi ve evliliğe ilişkin tercihleri. (Yüksek Lisans Tezi), Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
6. Beşpınar F.U., Beşpınar Z.L. (2017). Türkiye’de hane halkı yapıları ve evlilik pratiklerinde ikili resim: geleneklerin yanı sıra değişimin yansımaları. Turkish Journal of Population Studies, 39, 109-149.
7. Bozgeyikli, H., Toprak, E. (2019). Üniversiteli gençlerin eş seçim kriterlerinin sıralama yargılarıyla ölçeklenmesi”, Gençlik Araştırmaları Dergisi, 1(1), 70-87.
8. Çalışkan, Z., Taşhan T.S., Orhan, İ., Nacar, G. (2015). Partneri olan ve olmayan üniversite öğrencilerinin eş seçimi tercihlerinin karşılaştırılması. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 6-10.

9. Canel, A.N. (2013), Evlilik ve aile hayatı, T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Üsküdar-İstanbul.
10. Çömlekçiler, F. (2019). Üniversite öğrencilerinde benliğin ayrımlaşmasının eş seçimi tutumlarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
11. Düşünmez Özüdoğru, R. (2016). Üniversite öğrencilerinin evlilik ve eş seçimine ilişkin görüş ve düşünceleri. Yüksek Lisans Tezi, Turgut Özal Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
12. Efe, E. (2013). Üniversite öğrencilerinin eş seçme eğilimleri. (Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
13. Güllü, A. (2018). Üniversite öğrencilerinin eşten beklentilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 42-57.
14. Kalkan, M. (2012). Eş seçimi ve eş seçiminde önemli faktörler. İçinde M. Kalkan ve Z. Hamamcı (Ed.), Evlilik öncesi psikolojik danışma (ss. 9-20). Ankara: Anı Yayıncılık.
15. Kaçar, M. (2018). Flört süresinin bireylerin eş seçme önceliklerine ilişkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul.
16. Keldal, G. (2021). Evliliğe bakış açısı ve evlilikten beklentiler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(1), 1-10.
17. Körük, S. (2019). Eşimizi nasıl seçeriz? Eş seçimi üzerine bir derleme. 21.Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Tam Metin Kitabı, ss. 112.
18. Larson, J.H. & Holman, T.B. (1994). Premarital predictors of marital quality and stability, Family Relations: An Interdisciplinary Journal of Applied Family Studies, 43(2), 228-237.
19. Mutlu, M. (2004). Üniversite gençliğinin evlilik ve aile kurumuna yaklaşımı. Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
20. Özgüven, İ.E. (1997). Cinsellik ve Cinsel Yaşam. Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
21. Özteke, H.İ. (2015), Bağlanma, eş seçiminde sınırlandırıcı inançlar ve beden imgesi, baş etme stratejilerinin romantik ilişkilerde mükemmeliyetçiliği yordaması. Doktora Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
22. Özteke Kozan, H.İ., Baloğlu, M., Kesici, Ş., Kamer, Z. (2019). Genç kızların evliliğe ilişkin görüşlerinin incelenmesi: neden evlenirim? neden evlenmem?, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50, 303-323.
23. Ritvo, E.C., Glick, I.D. (2002). Marriage and family. American Psychiatric Publishing, Inc. Washington, DC/ London, England.
24. Saraç, A. (2020). “Hiç evlenmemiş gençlerin benlik modelleri ile eş seçimini sınırlandırıcı inançları arasındaki ilişki: Ankara, İstanbul, Şanlıurfa, Mardin örnekleri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Ankara.
25. Solmaz, N. (2020). Evli çiftlerin kişilik inançlarına göre eş seçimi, evlilik uyumu ve psikopatolojileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
26. Uludağ, Y.G., (2022). Büyük ebeveyn ile yetişmenin evlilik ve aile yaşamına yaklaşımla ilişkisi: İstanbul örneği. Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
27. Yıldırım, İ. (2007). Üniversite öğrencilerinin eş seçme kriterleri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(27), 15-30.
28. Yıldırım, N.H. (2019). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı düzeyleri ile evliliğe yükledikleri anlam ve eş seçme kriterleri arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.