Evli Bireylerin Çift Uyumlarının İncelenmesi: Diyarbakır İli Örneği

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 84 - 100, 30.12.2025

Songül Özdaş , Mert Akcanbas

https://doi.org/10.58434/apdad.1703154

Öz

Bu araştırmada, evli bireylerin çift uyumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın evreni 2024 yılında, Diyarbakır İlindeki evil çiftlerlerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise evrenden basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 302 evli bireyden oluşmaktadır. Katılımcıların 182’si kadın, 120’si ise erkektir. Araştırmanın verilerini toplamak için “Yenilenmiş Çift Uyum ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi için SPSS paket programından faydalanmıştır. Verilerin analizinde kişisel bilgiler için frekans, aritmetik ortalama, yüzde dağılımı gibi betimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırmada değişkenlere göre katılımcı görüşleri arasında anlamlı farklılığın tespiti için parametrik testlerden iki alt gruplu kategorik değişkenler için bağımsız örneklemler t-test”, ikiden fazla alt gruplu kategorik değişkenler için ANOVA kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların çift uyumu puan ortalamaları “Oldukça Sık Anlaşırız” düzeyindedir. Katılımcıların görüşleri arasında cinsiyet, eğitim durumu, ekonomik durum ve çalışma durumu değişkenlerine göre anlamlı fark bulunmamıştır. Yaş, evlilik biçimi, evlilik süresi ve çocuk sayısı değişkenlerine göre anlamlı fark bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Çift Uyumu , Evlilik , Aile , Evli Çiftler

Kaynakça

• Acer, S. (2020). Ebeveynlik tutumunun psikolojik belirtilere etkisinde zihinselleştirmenin, dayanıklılığın ve çocukluk çağı deneyimlerinin rolü: Nesiller arası bir çalışma. Yayımlanmış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Adempira, N. (2020). Yetişkinlerde evlilik uyumu ile empatik tutum arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Akpınar, B., ve Kırlıoğlu, M. (2020). Bazı değişkenler açısından evlilik uyumunun incelenmesi ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumunun evlilik uyumuna etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(2), 736-746.
• Anlı, M. (2021). Evli bireylerde evlilik uyumu, yaşam doyumu ve kaygı düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisan Tezi. İstanbul Kent Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Bayraktaroğlu, H. T. ve Çakıcı, E. T. (2017). Psychometric properties of revised form dyadic adjustment scale in a sample from North Cyprus. International Journal of Educational Science, 19(2,3), 113-119.
• Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., ve Çakmak, E. K. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
• Çağ, P. ve Yıldırım, İ. (2013). Evlilik Doyumunu yordayan ilişkisel ve kişisel değişkenler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4 (39), 13-23.
• Can, A. (2013). SPSS ile bilimsel arastirma surecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.
• Çelik, M. (2006). Evlilik doyum ölçeği geliştirme çalışması. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Doğan, S. ve Doğan, C. (2015). Konuşmak lazım evlilik, aile içi iletişim ve aile sosyolojisi. Akıl Fikir Yayınları. Erbek, E., Beştepe, E., Akar, H., Eradamlar, N., ve Alpkan, R. L. (2005). Evlilik uyumu. Düşünen Adam, 18(1), 39-47.
• Erdinç, İ. (2018). Evli çiftlerde, evlilik uyumu, cinsel yaşam doyumu ve yaşam doyumu arasında ki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisan Tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Fişek, G. O., ve Scherler, H. R. (1996). Toplumsal değişim ve eşler: Cinsiyet senaryolarının sınırlarını genişletme amaçlı bir terapi yaklaşımı. Türk Psikoloji Dergisi, 11(36), 1-11.
• Gottman, J. ve Siver, N. (2017). Evliliği sürdürmenin yedi ilkesi. (Çeviren: Ezgi Deniz). Yarlık Yayınları.
• Güçlü Ergin, N. (2008). Evli ve boşanmış kişilerin evlilik uyumu ve cinsiyetçilik açısından karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Gülgör, F., ve Tortop, H. S. (2018). Evlilik uyumu: Üstün yetenekli bireylere bakış. Journal of Gifted Education and Creativity, 5(2), 45-58.
• Kağıtçıbaşı, Ç. (2019). Benlik, aile ve insan gelişimi: Kültürel psikoloji. Koç Üniversitesi Yayınları. Kahveci, G.,A., (2016). Evli çiftlerde evlilik uyumu, evlilik çatışma biçimi ve depresyon düzeylerinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Kalkan, M. (2002). Evlilik ilişkisini geliştirme programının, evlilerin evlilik uyum düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Kublay, D. (2013). Evlilik uyumu: Değer tercihleri ve öznel mutluluk açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Karadaniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Mavili, A., Kesen N. F. ve Daşbaş, S. (2014). Aile aidiyeti ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 33, 29-45.
• Özaydınlık, Ş. (2014). Evli çiftlerin evlilik uyumu ile kişilik özellikleri ve romantik ilişkilerindeki sosyal ilginin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Özdoğru, Z., ve Kaya, İ. (2025). Okul öncesi çocukların problem davranışları ile ebeveyn çift uyumu arasındaki ilişki: Bir karma yöntem çalışması. Humanistic Perspective, 7(1), 90-112.
• Özmen-Süataç, A. (2010). Evlilik uyumunun kişilerarası tarz ve öfke açısından araştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
• Polat, K. (2014). Evli bireylerde çift uyumu ve bazı psikolojik belirtilerin benliğin farklılaşması açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Şendil, G., ve Korkut, Y. (2008). Evli çiftlerdeki çift uyumu ve evlilik çatışmasının demografik özellikler açısından incelenmesi. Psikoloji Çalışmaları, 28, 15-34.
• Tüfekçi Hoşgör, E. (2013). Evli çiftlerin öfke ifade tarzları ile evlilik uyumunun incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
• Türkiye İstatistik Kurumu. (TÜİK, 2023). Doğum istatistikleri, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dogum-Istatistikleri-2023-53708#:~:
• Tutarel Kışlak, Ş. T., ve Çabukça, F. (2002). Empati ve demografik değişkenlerin evlilik uyumu ile ilişkisi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 5(5).
• Ünal, Ö., ve Akgün, S. (2022). Evlilikte çatışma çözme stillerinin evlilik uyumu ve doyumu ile ilişkisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(3), 322-330.
• Uşaklı, N. (2010). Evli Bireylerin evliliğe uyumunda karşılaştığı sorunlar ve eğitim ihtiyaçları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Yalçın, H. (2014). Evlilik uyumu ile sosyodemografik özellikler arasındaki ilişki. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(1). 250-261.
• Yaman Akpınar, T. (2019). Bağlanma stilleri ve affetme düzeyinin evlilik uyumuna etkisi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Yıldız, Y. (2012). İlişkiye ilişkin inançların evlilik uyumunu yordaması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Yılmaz, A. (2001). Eşler arasındaki uyum: Kuramsal yaklaşımlar ve görgül çalışmalar. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 4(4). doi:10.21560/spcd.45262.
• Zhumgalbekov, A. ve Efilti, E.(2023). Evli bireylerin evlilik uyumu ve yaşam doyumunun incelenmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi (AKEF) Dergisi, 5(1), 1-15.