Helâl Ev İdaresi Kavramı Üzerine Bir İnceleme: Adudüddîn el-Îcî’nin Ahlâku’l Adudiyye’sinde Malın Kazanılması, Korunması ve Harcanması

Öz

İslam medeniyetinin diğer bilim alanlarında olduğu gibi ekonomik düşünce faaliyetlerinde de zirvede olduğu dönemde din, ahlak ve ekonomi bir bütün olarak incelenirken, 18. yüzyılda modern ekonomik düşüncenin ortaya çıkmasıyla birlikte bu anlayış yeni bir boyut kazanmaya başlamıştır. Birçok konuda olduğu gibi iktisadi konular da din ve ahlaktan ayrılarak bağımsız bir bilim dalı olarak yorumlanmaya başlamıştır. Başka bir ifadeyle Batı medeniyetinde pek çok kavram, özellikle de ekonomik kavramlar, yalnızca maddi yönleriyle ele alınmıştır. Bu incelemede ev idaresi kavramının tarihsel sürecine kısaca değinilmiş, İslam ve Batı medeniyetlerinin kavrama ilişkin farklı bakış açılarına yer verilmiş ve Ahlâk-ı Adudiyye adlı eserden alıntılar yapılarak kavram incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ahlâku’l Adudiyye
• Ev İdaresi
• Siyasetu’l Menzil

A Study on the Concept of Home Economics: Acquisition, Protection and Spending of Wealth in Adudüddîn el-Îci's Ahlâku'l Adudiyye

Öz

While religion, morality and economy were examined as a whole during the period when Islamic civilization was at its peak in economic thought activities, as in other scientific fields, this understanding began to gain a new dimension with the emergence of modern economic thought in the 18th century. As with many other issues, economic issues have begun to be separated from religion and morality and interpreted as an independent branch of science. In other words, in Western civilization, many concepts, especially economic concepts, have been discussed only in their material aspects. In this review, the historical process of the concept of home economics was briefly mentioned, the different perspectives of Islamic and Western civilizations on the concept were included, and the concept was examined by quoting from the work titled Ahlâk-ı Adudiyye.

Anahtar Kelimeler

• Ahlâku’l Adudiyye
• Home Economics
• Siyasetu’l Menzil

Kaynakça

1. Beşer, A. H. (2014). Ahlakta İktisat: Ahlâk-ı Alâî’de İktisadi Meseleler. İş Ahlakı Dergisi, 7(1), 5-33.
2. Çağrıcı, M. (2011). “Tedbîrü’l-Menzil”. TDV İslâm Ansiklopedisi. TDV Yayınları.
3. Ghazanfar, S. M. (Ed.). (2016). Orta Çağ İslam İktisat Düşüncesi Batı İktisatındaki “Büyük Kayıp Halka”nın Telafisi (M. S. Akgönül, Çev.). Klasik Yayınları.
4. Gölpınarlı, A. (Çev.) (1989). Hâfız Divanı, İstanbul, MEB Yayınları.
5. Görgün, T. "ÎCÎ, Adudüddin", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ici-adududdin (07.06.2023).
6. İstanbûlî, İ. M. (2014). Şerhu’l-ahlâki’l-adudiyye. Thk.-çev. Selime Çınar, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
7. Kınacı, H. ve Durmuş, M. E. (2022). Ahlâk-ı Alâi Bağlamında Günümüz İktisadi Davranışlarının Değerlendirilmesi. Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2).
8. Kınalızâde, A. Ç. (2012). Ahlâk-ı Alâ’î (2. baskı, haz. M. Koç). İstanbul: Klasik Yayınları.

9. Leshem, D. (2016). Retrospectives: What Did the Ancient Greeks Mean by Oikonomia. Journal of Economic Perspectives, 30(1), 225-238. https://doi.org/10.1257/jep.30.1.225
10. Oktay, A. S. (2005). Kınalızâde Ali Efendi ve Ahlâk-ı Alâ-i. İz Yayıncılık.
11. Orman, S. (2001). İktisat, tarih ve toplum. İstanbul: Küre Yayınları.
12. Orman, S. (Ed.). (2017). İlm-i Tedbir-i Menzil, Oikonomia ve İktisat. İçinde Aklî düşünce ve felsefenin doğu’dan doğuşu: Babil-Keldanî-Çin-Hint-İran-İbranî gelenekleri (2. baskı, ss. 410-458). İnsan Yayınları.
13. Özgüven, A. (2011). İktisadi düşünceler-doktrinler ve teoriler. İstanbul: Filiz Kitabevi.
14. Şimşek, M. (2022). Fıkıh - İktisat İlişkisi. Fikriyat Gazetesi. https://www.fikriyat.com/yazarlar/murat-simsek/2022/04/07/fikih-iktisat-iliskisi