ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ

Mehmet Naim Boz

doi:10.52115/apjir.891265

ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ

Öz

İnsanın varoluşunun sebebi olan aile İslâm’a göre önemli bir yere sahiptir. İslâm sağlıklı bir neslin ve ailenin devamı için bebeklerin ilk iki yıldaki anne sütüyle beslenmeleri üzerinde titizlikle durmakta konunun önemine dikkat çekmektedir. Naslar da belirtilen emzirme, ister bebeğin annesinden ister başka kadınlardan süt emmeye verilen isimdir. Fıtrat (yaratılış) gereği süt emzirme âdeti, naslarla belli ilkelere bağlanmış, böylece süt emzirme âdeti korunmuştur. Öz anne dışındaki kadınlardan emzirmelerin süt kardeşliği oluşturacağını beyan etmiştir. Süt kardeşliği, kan bağı akrabalığı gibi sürekli evlenme yasakları içerisinde kabul edilmektedir. Anne sütü, bebeği çeşitli hastalıklardan koruyan, besin ihtiyaçlarını gideren, Allah (c.c.) tarafından yaratılan üstün nitelikli bir gıdadır. Bu süt normal ve prematüre doğan bebek için hayati önem taşımaktadır. Farklı nedenlerle anne sütünden mahrum kalan bebeklerin bu ihtiyaçlarını telafi etmek için son yıllarda Avrupa’da anne sütü bankaları kurulmaya başlanmıştır. Anne sütü bankalarının kurulması beraberinde birçok hukukî problemler meydana getirmiştir. Mütekaddimîn Fukahâ (İlk dönem İslâm Hukukçuları) süt akrabalığının gerçekleşmesinin şartları ve meydana gelebilecek hukuki sonuçlarını naslar çerçevesinde detaylı incelemiş ve karara bağlamışlardır. Ancak anne sütü bankalarının kurulması ve işleyiş hükmü o dönemlerde böyle bir durum ortaya çıkmadığında konu onlar tarafından ele alınmamıştır. Müteahhirîn Fukahâ (Çağdaş İslâm Hukukçuları) ise bu konuyu ele almış birçok yönüyle incelemiş ve farklı çözümler üretmeye çalışmışlardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdulbâki Muhammed Fuâd, (“rḍʿa” md.), el-Mu’cemü’l-Müfehres li-elfâzi’l-Kur’âni’l-Kerim, Kahire: Dâru’l-Hadîs, 1988.
Bilmen, Ömer Nasuhi. Hukuk-u İslâmiyye ve Istılahatı Fıkhiyye Kamusu. 8 cilt. İstanbul: Bilmen Yayınevi, 1985.
Buhârî Muhammed b. İsmaîl, Sahih-i Buhârî Tercüme ve Şerhi , (trc. Harun Yıldırım), 11cilt, İstanbul: Sağlam Yayınevi, 2010.
Çiftehan, “Kararlar ve Tavsiyeler”. Erişim 07.02.2020. http://www.ciftehan.com/GerekliBilgiler/Din/Fikih/Cesitli%20Meseleler/Fikih%20Akademisi%20Kararlari.htm
Ebû Hüseyin, Ahmed ibn Fâris b. Zekeriya. Mu‘cemü mekâyîsi’l-luga,. thk. Abdüsselâm M. Hârûn. 6 cilt. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1979.
el-Feyyûmî, Ahmed b. Muhammed. el-Misbâhu’l-Münîr. Kahire: Dârü’l-Maârif, 2016.
el-Osmânî, Muhammed Takî, Fetva Usulü, Çevirmen: Emre Yazıcı (İstanbul: Yasin Yayınevi, 1. Baskı, 2010).
Hayrettin Karaman. Kur’ân Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir. haz. Hayreddin Karaman v.d., 5 cilt. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2003).

İbn Âbidîn, Muhammed Emin. Reddü`l-Muhtar alâ Dürri`l-Muhtar. 14 cilt. Kahire: Mektep Mustafa el-Halebî ve Evlâduhû, 1984.
İbn Âşûr, Muhammed Tâhir. Tefsîr et-tahrîr ve’t-tenvîr. 30 cilt. Tunus: Dâr et-Tunusiyye,1984.
İbn Kudâme, Ebü’l-Ferec b. Muhammed b. Ahmed el-Makdisî. el-Muğnî. 14 cilt. Beyrut: Dâru’l-İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 1984.
İbn Manzûr, Muhammed b. Mükrem el-İfrikî. Lisânü’l- Arab. 15 cilt. Beyrut: Dârü’s-Sad, ty.
İbn Rüşd, Ebû’l-Velîd Muhammed b. Ahmed el-Hafîd. Bidâyetü’l-Müctehid ve Nihâyetü’l-Muktesıd. 4 cilt. İstanbul: Kahraman Yayınları, 1985.
Karaman, Hayrettin. “İki Mesele”. Hayrettin Karaman. Erişim 09.02.2020. http://www.hayrettinkaraman.net/yazi/laikduzen/3/0122.htm
Karadavî, Yûsuf. “Bunuku’l-Halîb”, Mecelletü Mecmail Fıkhi’l-İslamî, 2 cilt, (Cidde: Menşürât el- Mücemma, 1985).
Karadavî, Yûsuf. Çağdaş Meselelere Fetvalar. Çev. Vahdettin İnce, 7 cilt, (İstanbul: Ravza Yayınları, 2001).
Kaşıkçı, Osman. “Radaʿ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 34/384-386. İstanbul: TDV Yayınları, 2007.
Kattan İbrahim, el-İncâb fî Dav’i’l-İslâm, 3 cilt, (Kuveyt: el-Münezzamat’ul-İslamiyye lil-Ulum et-Tıbbiye 1403/1983).
Komisyon. Türkiye’ye Özgü Beslenme Rehberi. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2004.
Köse, Saffet. “Mustafa Ahmed Zerkâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 44/286-289. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
Kumbasar, H. Murat. “Süt Akrabalığı”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16 (2001) 317-332.
Müslim Ebü’l-Hüseyin Müslim b. el-Haccâc b. el-Kuşeyrî, el-Câmiu’s-Sahîh, 3 cilt, (İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992).
en-Nevevi. Muhyiddin Ebû Zekeriyya. el-Mecmu‘ şerhi’l-mühezzeb. 23 cilt. Cidde: Mektebtü’l-İrşad, 2008.
Paçacı, İbrahim. “Sosyal Hayattaki Değişim Sürecinde İslam Aile Hukuku (Evlenme Ve Boşanma Örneği)”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 11 (2008) 59-92.
Pekdemir, Şevket. “İslam Hukukuna Göre Anne Sütü Bankaları”. The Journal of Academic Social Science Studies 1/40 (2015) 537-554.
Râzî, Fahreddin. Tefsîrü’l-Kebîr Mefâtîhu’l-Gayb. 32 Cilt. Beyrut: Dârü’l-İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, 2010.
es-Serahsî, Muhammed b. Ahmed b. Ebi Sehl. el-Mebsût. 30 cilt. Beyrut: Darü’l- Ma’rife, 1993.
Timetürk, “Yûsuf el-Karadavi”. Erişim 03.02.2020. https://www.timeturk.com/Yûsuf-el-Karadâvî/biyografi-787151
Tufan Büyükcan. “Anne Sütü Bankacılığı ve Çeşitli Ülke Uygulamaları”. Erişim 04.02.2020. https://www.tbmm.gov.tr/eyayin/GAZETELER/WEB/MECLIS%20BULTENI/2469_2013_0000_0189_0000/0028.pdf
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). “Soru Önergesi”. Erişim 10.02.2020. http://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-18911c.pdf
Yaman, Ahmed. “İslam Hukukuna Özgü Bir Kurum Süt Akrabalığı”. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 13 (2002) 55-67.
Yıldırım Mustafa, Mecelle’nin Küllî Kâideleri, İzmir: İzmir İlâhiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2001.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Naim Boz ^*
0000-0002-1172-4472
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

11 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2021

Kabul Tarihi

13 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.52115/apjir.891265

IZ

https://izlik.org/JA77BB75BR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Boz, M. N. (2021). ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi, 5(1), 24-43. https://doi.org/10.52115/apjir.891265

AMA

1.Boz MN. ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ. APJIR. 2021;5(1):24-43. doi:10.52115/apjir.891265

Chicago

Boz, Mehmet Naim. 2021. “ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ”. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi 5 (1): 24-43. https://doi.org/10.52115/apjir.891265.

EndNote

Boz MN (01 Nisan 2021) ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi 5 1 24–43.

IEEE

[1]M. N. Boz, “ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ”, APJIR, c. 5, sy 1, ss. 24–43, Nis. 2021, doi: 10.52115/apjir.891265.

ISNAD

Boz, Mehmet Naim. “ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ”. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi 5/1 (01 Nisan 2021): 24-43. https://doi.org/10.52115/apjir.891265.

JAMA

1.Boz MN. ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ. APJIR. 2021;5:24–43.

MLA

Boz, Mehmet Naim. “ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ”. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2021, ss. 24-43, doi:10.52115/apjir.891265.

Vancouver

1.Mehmet Naim Boz. ANNE SÜTÜ BANKALARININ İSLÂM HUKUKUNA GÖRE ANALİZİ. APJIR. 01 Nisan 2021;5(1):24-43. doi:10.52115/apjir.891265