Platon’un Phaidon’unda Sokrates’in Savunması
Öz
Sokrates M.Ö. 399 yılında “dinsizlik” ve “gençlerin
ahlakını bozma” gerekçesiyle mahkeme önüne çıkarılmış ve ölümü istenmiştir. Platon
Apologia adlı eserinde, Sokrates’in mahkemede Atinalılar’ın huzurunda, sürdürdüğü
felsefi yaşam şeklinin doğruluğunu savunduğunu ve bundan ölüm pahasına vazgeçmediğini
belirtmiştir. Platon, Phaidon adlı eserinde ise, dostları huzurunda kendini
savunan Sokrates’i ölümden sonra daha iyi ve bilge insanlarla birlikte
olacağına inanan, ölüm karşısında korkusuzluk gösteren ve bir filozofun ölümü
arzulaması gerektiğini ifade eden “gerçek” bir filozof olarak sunmuştur. Bu
eserde, Sokrates dostlarının garip karşıladığı bu korkusuzluğa mantıksal bir
düzlemde açıklık getirmeye çalışırken; aynı zamanda, öleceğinden dolayı üzülmeyişinin
ve sevdiklerini bırakıp gitme konusundaki kararlılığının savunusunu
yapmaktadır. Sokrates’in, ölümle birlikte ruhun bedenden ayrılmasına ve kendi
başına kalarak salt bilgeliğe ulaşmasına dayanan bu savunusu, diyalogun ilk
bölümünü oluşturmakta ve 63e8-69e5 kesitleri arasında yer almaktadır. Bu
çalışmada, ilgili kesitler incelenerek ölümü arzulayan Sokrates’in, dostlarının
huzurunda, bu hususta kendini haklı göstermek için ileri sürdüğü savlar ele
alınacaktır. Böylece, Sokrates’in mahkeme huzurunda yaptığı savunuyu içeren
Apologia’daki düşüncelerin Phaidon’daki düşüncelerle paralel gittiği; ancak,
ölümle ilgili düşüncelerinin daha da derinleşerek farklı bir boyuta ulaştığı görülecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arist. EN: Aristoteles, Ethica Nicomachea = J. Bywater (ed.), Aristotelis ethica Nicomachea, Oxford: Clarendon Press. 1894; Aristoteles, Nikomakhos’a Etik, çev.: S. Babür, Ankara: BilgeSu Yayıncılık, 2009.
- Burnet 1979: J. Burnet, Plato’s Euthyphro, Apology of Socrates and Crito, Oxford: Oxford University Press, 1979.
- Cic. Tusc.: Cicero, Tusculanae disputationes = M. Pohlenz (ed.), M. Tullius Cicero: Tusculanae disputationes, Leipzig: Teubner, 1918.
- Dam.: Damaskios, In Platonis Phaedonem commentaria = The Greek Commentaries on Plato’s Phaedo, vol. II, trans. by L. G. Westerink, Amsterdam: North-Holland, 1977.
- Diog. Laert.: Diogenes Laertios = R. D. Hicks (ed.), Diogenes Laertius: Lives of Eminent Philosophers, Cambridge: Harvard University Press, 1972; Diogenes Laertios, Ünlü Filozofların Yaşam ve Öğretileri, çev.: C. Şentuna, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2007.
- Dorter 1976: K. Dorter, “Plato’s Image of Immortality”, The Philosophical Quarterly 26, 1976, 295-304.
- Geddes 1885: W. D. Geddes, Platonis Phaedo: The Phaedo of Plato, London: MacMillan, 1885.
- Iamb. myst.: Iamblikhos, De mysteriis = G. Parthey (ed.), Iamblichi de mysteriis, Berlin, 1857.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dilbilim, Arkeoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
14 Haziran 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 11 Sayı: 1