BİRLEŞİK KRALLIK’IN ULUSLARARASI TİCARETİ ÜZERİNDE “BREXIT” SÜRECİNİN ETKİLERİ: EKONOMETRİK BİR UYGULAMA

Öz

Çalışma kapsamında, Brexit sürecini ve Brexit'in BK’nin uluslararası ticareti üzerindeki etkileri BK’nin 2012-2022 yılları arasındaki çeyreklik veriler kullanılarak zaman serisi analizleri vasıtasıyla ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Brexit sürecinin BK-AB ülkeleri arasındaki uluslararası ticarete etkileri dikkate alındığında, yapısal kırılma ihtimalinin yüksek olması nedeniyle analizlerde serilerdeki kırılmaları içsel olarak tahminleyen Zivot-Andrews birim kök testi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, BK’nin toplam ticaret hacminde 2020 yılının ikinci ve üçüncü çeyreği ile 2021 yılının ikinci çeyreklerinde yapısal kırılmaların oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. BK’nin ithalatında 2020 yılında ve 2021 yılının üçüncü çeyreğinde yapısal kırılmaların gerçekleştiği gözlemlenmiştir. En Küçük Kareler (EKK) tahmin tekniği vasıtasıyla gerçekleştirilen analizler sonucunda, BK’nin gayrisafi yurtiçi hasılasındaki artış oranının toplam ticaret hacmi oranını yüksek seviyede arttıracağı, ihracatını toplam ticaret hacmine göre daha az oranda arttıracağı, ithalatını ise daha yüksek oranda arttıracağı tespit edilmiştir. Döviz kurundaki yükselmenin toplam ticaret hacmini ihracata göre daha az düzeyde arttıracağı, ithalatı ise daha az düzeyde arttıracağı ortaya koyulmuştur. Çalışmanın araştırma değişkeni olan Brexit sürecinin yaşanması BK’nin ithalatında %0.08’lik bir artış sağladığı tespit edilmiştir. Sabit sermaye yatırımlarının ise BK’nin uluslararası ticaretinde istatistiki olarak etkisinin bulunmadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Brexit
• Birleşik Krallık
• Avrupa Birliği
• Uluslararası Ticaret

EFFECTS OF THE “BREXIT” PROCESS ON THE INTERNATIONAL TRADE OF THE UNITED KINGDOM: AN ECONOMETRIC APPLICATION

Öz

Brexit process and the effects of Brexit on the UK's international trade has revealed through time series analysis using the UK's quarterly data between 2012 and 2022 within the scope of the study. Considering the effects of the Brexit process on international trade between the UK-EU countries, the Zivot-Andrews unit root test, which internally predicts the breaks in the series, is performed in the analysis due to the high probability of structural break. According to the analysis results, it was observed that structural breaks occurred in the UK's total trade in second and third quarters of 2020 and the second quarters of 2021, and structural breaks occurred in the UK's imports in 2020 and the third quarter of 2021. As a result of the analyzes carried out through the Least Squares method, it is determined that the increase in the UK's gross domestic product will increase the total trade at a high level, its exports will increase less than the total trade, and its imports will increase at a higher rate than others. It is revealed that the increase in the exchange rate will increase the total trade to a lesser extent than exports and it will increase imports to a lesser level than others. It is determined that the Brexit process, which is the research variable, caused a 0.08% increase in the UK's imports. It has been determined that fixed capital investments have no significant effect on the UK's international trade statistically.

Anahtar Kelimeler

• Brexit
• United Kingdom
• European Union
• International Trade

Kaynakça

1. Alıbaylı, S. (2019). İngiltere-Avrupa Birliği ilişkileri: Brexit (Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
2. Aras, İ. & Günar, A. (2018). “Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden Ayrılma Referandumu: Brexit Süreci ve Sonuçları”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 6(2), 99-110.
3. Ata, M. (2019). “Brexit” Sürecinin Avrupa Birliği Ortak Güvenlik Politikasına Etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Nişantaşı Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
4. Atay, E. (2019). Brexit Örneğinde Avrupa'da Yükselen Aşırı Sağın Popülist Söylemleri (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
5. Atmaca, H. (2021). Brexit Ve Büyük Britanya Üzerinde İktisadi Etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
6. Balkır, C. (2021). “Brexit Ekonomik Çözülme veya Yeniden Dirilişin İlk Adımı”. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 20(Özel Sayı: Brexit), 209-243.
7. Buigut, S. & Kapar, B. (2023). “How Did Brexit Impact EU Trade? Evidence From Real Data”. The World Economy, 46, 1566–1581.
8. Çolak, M. & Bozkaya, Ö. (2019). “Birleşik Krallık’taki Göç Karşıtı Söylemlerin Brexit Sürecine Etkisi”. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 75, 185-209.

9. Erdem, M. S. & Yalçın, E. (2019). “Brexit Sürecindeki Bazı Olayların S&P500 ve AB Üyesi Ülke Borsa Endekslerine ve Döviz Kurlarına Etkisi: Olay Çalışması”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(3), 346-356.
10. Freeman, R., Manova, K., Prayer, T. & Sampson, T. (2022). “UK Trade in the Wake of Brexit”. Centre for Economic Performance Discussion Paper, ISSN 2042-2695.
11. Garcia, M. J. (2023). “Post-Brexit Trade Policy in the UK: Placebo Policymaking?”. Journal of European Public Policy, 1-25. DOI: 10.1080/13501763.2023.2235380.
12. Göçmen, İ. (2021). “Hukuki ve Uygulamadaki Boyutuyla Avrupa Birliği'nden Çekilme”. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 20(Özel Sayı: Brexit), 1-33.
13. Gürsoy, Y. (2019). “Türkiye-Birleşik Krallık-AB İlişkilerinde Siyasi ve Ekonomik Riskler ve Fırsatlar”. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), 1-60.
14. Karaca, T. (2019). Lizbon Antlaşması'yla Tanınan Ayrılma Hakkı Çerçevesinde Brexit Süreci, Brexit'in BK ve AB Üzerinde Muhtemel Etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
15. Karakoç, M. (2019). Brexit'in Birleşik Krallık’a Olası Ekonomik ve Siyasi Etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Kâtip Çelebi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
16. Karakuş, M. (2019). Brexit Sürecinin Türkiye'de Bürokratik ve Siyasal Düzlemde Algılanışı (Yüksek lisans tezi), Karabük Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karabük.
17. Kılcı, E. N. (2018). “Brexit; BK ve Euro-Bölgesi Açısından Sonuçlarının Değerlendirilmesi”. Sakarya İktisat Dergisi, 7(1), 1-26.
18. Konuralp, E. & Adaş, S. (2018). “Ya Brexit Sonrası? BK’nin AB’den Kopuş Dönemeci ve Alternatifleri”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 518-540.
19. Kren, J. & Lawless, M. (2022). “How has Brexit changed EU-UK trade flows?”. ESRI Working Paper No. 735.
20. Kutlay, M. (2017). “‘Brexit’ Sonrası İngiltere ve AB Bütünleşmesinin Geleceği”. Özgürlük Araştırmaları Derneği Liberal Perspektif Analiz, 1-25.
21. Kutlu, E. (2019). Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Birleşik Krallık: Brexit Üzerine Referandum Sonrası Derinleşme ve Genişleme Politikalarının Geleceği (Yayımlanmamış Doktora tezi). Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
22. Küçükbakırcı, Ç. (2019). Brexit Sürecinde AB ve İngiltere Bankacılık Sektörünün Karşılaştırmalı Analizi (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, İstanbul. Mercan, S. (2017). “Avrupa Bütünleşmesinin ‘Brexit’ Ardındaki Geleceği”. EURO Politika, 35-47.
23. Nas, Ç. (2021). “Brexit ve Türkiye-AB ve Türkiye-BK İlişkilerinde Etkileri”. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 20(Özel Sayı: Brexit), 325-350.
24. Özdemir, E. (2020). Brexit'in Birleşik Krallık, NATO, AB Güvenlik ve Savunma Politikalarına Etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Milli Savunma Üniversitesi, Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü, İstanbul.
25. Soypak, S. (2020). Brexit'in Avrupa Birliğinin Kurumsal Yapısında Meydana Getireceği Değişiklikler (Yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
26. TRADEMAP, https://www.trademap.org/Index.aspx>, erişim tarihi 15.12.2021.
27. Türko, E. S. & Gökçenoğlu, S. (2020). “Avrupa Birliği Tarihinde Bir Geri Adım Brexit”. Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 573-589.
28. Yıldız, A. (2021). “Brexit, Göç ve Avrupa Bütünleşme Süreci”. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 20(Özel Sayı: Brexit), 60-94. Zengin, C. (2016). “Brexit: Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği'ndeki Geleceği mi?”. Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM), No: 1308. Zivot, E. & Andrews, D.W.K. (1992). “Further Evidence on the Great Crash, the Oil Price Shock, and the Unit Root Hypothesis”. Journal of Business & Economic Statistics, 10