Araştırma Makalesi

Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri

Sayı: ARIŞ 26. SAYI 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri

Öz

Anadolu dokumaları içinde Sivas’ın özel bir yeri vardır. Sivas birçok halı ve kilim çeşidi ile isim yapmıştır. Bunlar arasında çok da fark edilmeyen cicim, zili ve sumak dokumaları görsel zenginliklerle oluşturulmuş eserlerdir. Cicim, zili ve sumak dokuma teknikleri ile oluşturulmuş perde, önlük, çuval, heybe, torba ve yastıklar da görülmektedir. Özellikle bu teknikle yapılmış perde ve yastıklar görsellikleri ile göz doldurmaktadır. Yastık yüzü, bir bütün halinde birbiri ile bağlantılı genellikle hiç boşluk bırakmaksızın motiflerle bezelidir. Bu dokuma yastıklar yoğun emek gerektiren, özenli bir teknikle yapılan dokumalardır. Dokuma tekniği kadar uyumlu renkleri ile de dikkat çekicidir. Yastıklar incelendiğinde ise kilim, cicim, zili ve sumak tekniğinin ya da cicim/zili, cicim/sumak tekniklerinin birlikte kullanıldığı örneklere rastlanmıştır. Bu tekniklerin kullanıldığı yastıkların Sivas’ın birçok yerinde dokundukları bilinmektedir. Yayınlar incelendiğinde benzer dokumalara İç Anadolu’nun diğer şehirlerinde ve Anadolu genelinde de rastlanmaktadır. İnce ve zarif yapıda olan bu dokumalar teknik olarak özel niteliklere sahiptir. Kilim başta olmak üzere cicim, zili ve sumak dokumalarının dayanıklılıkları oldukça azdır. Özellikle korunmaları sayesinde günümüze ulaşabilen dokumaların sayısı çok fazla değildir. Görüşmeler sırasında edinilen bilgiye göre neredeyse dokuma yastık olmayan ev yokken, günümüzde maalesef çok az örneğe rastlanmaktadır. Bu nedenle bu eserler tamamen kaybolmadan üzerinde çalışma yaparak kayıt altına almak amaçlanmıştır. Sivas’ta özel koleksiyonlar ve Sivas Arkeoloji Müzesi’nde bulunan yastık örnekleri üzerinde çalışma yapılmıştır. Dokuma yastıkların teknik özellikleri incelenmiş ve bunlar fotoğraflanmıştır. Dokuma yapmış kaynak kişilerle görüşülmüştür. Günümüzde yörede bu yastıklar hiç dokunmamaktadır. Var olan yastıkların içleri boşaltılarak depolandığı ve bir örneğin yaygı olarak kullanıldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, B. (1974). Dokuma Yaygılar (Kilim, Cicim, Sili, Sumak,Çarpana). THY Magazin, s. 55-58.
  2. Acar, B. B. (1982). Kilim-Cicim, Zili-Sumak. Türk Düz Dokuma Yaygıları. İstanbul: Eren Yayınları.
  3. Atlıhan, Ş. (2011). Antalya - Döşemealtı’nda Kirkitli Dokumalar. Arış VI, s.4-19
  4. Deniz, B. (1990). Yöre Özellikleriyle Yozgat Kilimleri. Sanat Tarihi Dergisi. s.45-89.
  5. Deniz, B. (2000). Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygılar. Ankara: Atatürk Yüksek Kurumu. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı.
  6. Durul, Y. (1987). Türk Kilim Motifleri. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
  7. İnalcık, H. (2008). Türkiye Tekstil Tarihi Üzerine Araştırmalar. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  8. Karaman, Ş. (2023). Sivas Kilimleri. Türk Kilimleri, Kilim, Cicim, Zili, Palas Cilt III. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halı-Kilim ve Dokuma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

13 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

27 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: ARIŞ 26. SAYI

Kaynak Göster

APA
Karaman, Ş. (2025). Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri. Arış Dergisi, ARIŞ 26. SAYI, 29-49. https://doi.org/10.32704/akmbaris.2025.202
AMA
1.Karaman Ş. Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri. Arış. 2025;(ARIŞ 26. SAYI):29-49. doi:10.32704/akmbaris.2025.202
Chicago
Karaman, Şirin. 2025. “Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri”. Arış Dergisi, sy ARIŞ 26. SAYI: 29-49. https://doi.org/10.32704/akmbaris.2025.202.
EndNote
Karaman Ş (01 Haziran 2025) Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri. Arış Dergisi ARIŞ 26. SAYI 29–49.
IEEE
[1]Ş. Karaman, “Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri”, Arış, sy ARIŞ 26. SAYI, ss. 29–49, Haz. 2025, doi: 10.32704/akmbaris.2025.202.
ISNAD
Karaman, Şirin. “Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri”. Arış Dergisi. ARIŞ 26. SAYI (01 Haziran 2025): 29-49. https://doi.org/10.32704/akmbaris.2025.202.
JAMA
1.Karaman Ş. Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri. Arış. 2025;:29–49.
MLA
Karaman, Şirin. “Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri”. Arış Dergisi, sy ARIŞ 26. SAYI, Haziran 2025, ss. 29-49, doi:10.32704/akmbaris.2025.202.
Vancouver
1.Şirin Karaman. Sivas Yöresi Düz Dokuma Yastık Örnekleri. Arış. 01 Haziran 2025;(ARIŞ 26. SAYI):29-4. doi:10.32704/akmbaris.2025.202

Dergimize makale başvuruları Yayın Takip Sistemi üzerinden gerçekleştirilmektedir.