Mersin-Mut İlçesi Yörükleri Kadın ve Erkek İç Giyimleri
Öz
Yörükler, Orta Asya’dan Anadolu’ya yerleşen ve günümüzde kısmen de olsa göçebe kültürünü devam ettiren oymaklardır. Günlük uğraşıları özellikle küçükbaş hayvancılık olan Yörüklerin, yaşam alanları dağlık bölgelerdir. Yörüklerin kültürel özelliklerinin şekillenmesinde bu uğraşıların ve yaşam şartlarının etkisi oldukça fazladır. Istar ve çulfalık dokuma yöntemleriyle, hayvanlardan elde edilen yün ve ürettikleri pamuktan giysilik-kefenlik kumaş, halı, kilim gibi çeşitli tekstil ürünleri oluşturmuşlardır. Yörüklerin giysi kültürleri incelendiğinde, giysi ve giyinme biçimlerinin yerleşik hayata geçişten etkilendiği fakat özellikle kadın giysilerinin belli bölgeler ya da oymaklarda gelenekler ve kültür değerleri açısından korunduğu görülmüştür. Mut yöresinde Yörük kadın ve erkekler, tene giyilen göynek ile iç donu, üzerine üçetek, cepken, altta şalvar veya çakşırdan oluşan giysiler kullanmışlardır. Bu giysilerin altın, gümüş veya bakır süslerden oluşan aksesuarlar ve belde ibrişim trablus kuşak ile birlikte kullanıldıkları görülmektedir.
Bu çalışmada;Mersin Mut ilçesi Yörüklerine ait, ten üzerine giyilen iç giyim unsurlarından don ve göynekler ile donlara ait uçkurların tespit edilmesi, yöresel özelliklerinin belirlenmesi ve ulaşılabilen örneklerin tür, biçim, form, terzilik, kullanım şekli ve estetik özellikleri açılarından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için elde edilen don ve göyneklerin, yapım ve kullanım özellikleri ile teknik çizimleri de içeren belgelendirilmesi, kaynak kişiler tarafından aktarılan bilgiler doğrultusunda, bazı karşılaştırmalar ile yapılmaya çalışılmıştır. Seçilen konunun, Türk ve Dünya kültür tarihi açısından ilgili literatüre katkıda bulunması ve söz konusu kültür değerlerinin korunmasına katkı sağlaması açısından önemli olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anatolian Kilims (2005). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara: Semih Ofset Matbaacılık Ltd. Şti.
- Barışta, Örcün H. (1994). “Burdur, Çeltikçi, Arvallı’da Damat Giyimi”, Erdem, Atatürk Kültür Merkezi Dergisi, s. 491- 497.
- Barışta, Örcün H. (1999). Osmanlı İmparatorluğu Dönemi Türk İşlemeleri, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
- Bazin, Marcel (1994). “Orta Toros Yörüklerinden Sarı Keçili Aşireti”, Çev: Hamdi Kara, Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, s. 3, s. 141-161.
- Çağdaş Miyase-Nevin Barışeri-Figen Kelleci (1996). “Geleneksel Konya Merkez Kadın ve Erkek İç Giyimlerinde Kıvratma Gömleklerinin Özelliklerinin Belirlenmesi”, Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Projesi, Konya.
- Çelik, Raziye (2013). Topkapı Sarayı Müzesi’ndeki İç Giyim Örneklerinin İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Demirtaş, Ali (1993). İçel İli Yakın Çevre İncelemeleri, Ankara.
- Doğan, M. Said-Cihangir Doğan (2004). “Tarihsel Gelişim Sürecinde Yörükler”, Sosyoloji Konferansları Dergisi, s. 30, s. 15-28.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
2 Aralık 2015
Gönderilme Tarihi
5 Temmuz 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Sayı: 11