KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ

Feriha Akpınarlı; Assel Yerdenova

doi:10.34242/akmbaris.2019.126

KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Halı dokumacılığı yüzyıllarca Kazakistan topraklarında yaşayan halkın sanatsal hayal gücüne yansıyan entelektüel eserlerin birikimidir. Birçok görkemli desen geliştirilerek ve yenilenerek nesil- den nesille aktarılmıştır. Kazak halı dokumacılığını anlamak için kazak motiflerini bilmek gerekir. Motif örnekleri, kazak halkının inanışlarına göre gökyüzü cisimlerini, doğa olaylarını, efsanevi olarak düşünülen hayvan simgelerini, kabile sembollerini içermektedir. Bu araştırmanın amacı; Kazakis- tan’ın Türkistan Eyaletinde bulunan geleneksel el dokuması halıların motif özelliklerini incelemektir. Araştırmada tarama yöntemi kullanılmaktadır. Bu çalışma Türkistan Eyaletinde el dokuması halı- cılık konusunda çalışmaların çok az olması, el dokuması halı geleneğinin gelecek nesillere aktarıl- ması ve yöresel kültürün evrensel kültürle buluşmasının sağlanması açısından önemlidir. Araştırma sonucunda, incelenen 20 adet Kazak el dokuması halıların oldukça büyük boyutta dokunduğu, en çok kırmızı rengin kullanıldığı, halıların %80 oranında sevgiyi ifade eden çiçek motifleri yer aldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Dokuma,Halı,Motif,Kazakistan.

Kaynakça

Akpınarlı, H. Feriha (2000). “Motiflerin Dili”, Motif Dergisi, C. 6, S. 23, s.20-21.
Akpınarlı, H. Feriha ve Üner, İbrahim (2017).“İç Anadolu Bölgesi Halılarında Görülen Figüratif Sembol ve Motifler”, SDÜ Art-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, C. 10, S. 20. s. 630-651.
Deniz, Bekir (2005). “Anadolu-Türk Halı Sanatının Kaynakları”, Sanat Tarihi Dergisi, S. XIV-1, Nisan, s.79-103.
Tural, Sadık (1999). İlmek’e Yansıyan Şiir : Halı-Kilim, Ankara: Bilig Yayınları.
Yazıcıoğlu, Yahşi; Ergenekon, Cavidan ve Akpınarlı, H. Feriha (1994). “Türk ve İran Düğümü İle Dokunmuş Halıların Bazı Teknolojik Özellikleri Bakımından Birbirlerine Göre Durumları”, Tekstil & Teknik, C. 10, S. 110, s. 46-50.
Yeşil, Zeliha Doğan (2016). Sivas İli Divriği İlçesi Avşarcık Köyü Halılarının İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı.
Әлім,О.(2014).“Қазақ Халқының Кілем Тоқу Дәстүріндегі Кейбір Беймәлім Аспектілері жөнінде”, Көрнекті ғалым-этнограф, т.ғ.д., проф. Халел Арғынбаевтың 90-жылдығына арналған «ІІ Арғынбаев оқулары» атты халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференция материалдары, Құраст.: Б. Хинаят, Е.К. Рахимов; жауапты ред. А.Б. Қалыш. – Алматы: Қазақ университеті, 265-268 б. http://csmrk.kz/file-data/argynbaev-reading2014.pdf , 17.12.2018
Исаева, Ұ.(2010).“Қазақ тіліндегі Кілемге Қатысты Атаулардың Лексика Семантикалық Топтары”, Известия НАН РК, Серия Филологическая, №3, 88-90 б. http://nblib.library.kz/elib/library.kz/ journal/Isaeva0310.pdf , 15.12.2018

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Feriha Akpınarlı ^*
0000-0001-9073-059X
Türkiye

Assel Yerdenova Bu kişi benim
0000-0002-9667-1428
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

28 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

18 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 15

DOI

https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.126

IZ

https://izlik.org/JA23SJ94WN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akpınarlı, F., & Yerdenova, A. (2019). KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ. Arış Dergisi, 15, 18-39. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.126

AMA

1.Akpınarlı F, Yerdenova A. KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ. Arış. 2019;(15):18-39. doi:10.34242/akmbaris.2019.126

Chicago

Akpınarlı, Feriha, ve Assel Yerdenova. 2019. “KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ”. Arış Dergisi, sy 15: 18-39. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.126.

EndNote

Akpınarlı F, Yerdenova A (01 Aralık 2019) KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ. Arış Dergisi 15 18–39.

IEEE

[1]F. Akpınarlı ve A. Yerdenova, “KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ”, Arış, sy 15, ss. 18–39, Ara. 2019, doi: 10.34242/akmbaris.2019.126.

ISNAD

Akpınarlı, Feriha - Yerdenova, Assel. “KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ”. Arış Dergisi. 15 (01 Aralık 2019): 18-39. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.126.

JAMA

1.Akpınarlı F, Yerdenova A. KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ. Arış. 2019;:18–39.

MLA

Akpınarlı, Feriha, ve Assel Yerdenova. “KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ”. Arış Dergisi, sy 15, Aralık 2019, ss. 18-39, doi:10.34242/akmbaris.2019.126.

Vancouver

1.Feriha Akpınarlı, Assel Yerdenova. KAZAKİSTAN’IN TÜRKİSTAN EYALETİNDEKİ HALI MOTİFLERİNİN İNCELENMESİ. Arış. 01 Aralık 2019;(15):18-39. doi:10.34242/akmbaris.2019.126