Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Ece Uzun; Şule Alpar Ecevit

Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Bu makalenin ilk hali 11 Haziran 2026 tarihinde yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/arsagbil/article/1539167

Düzeltme Notu

Makalede atıf ve kaynak düzeltmesi yapıldı

Öz

Bu araştırma ameliyathane hemşirelerinin öz duyarlılıkları ile birey merkezli perioperatif bakım verme düzeylerinin belirlenerek aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki araştırmanın örneklemini üç farklı hastanede çalışmakta olan 349 ameliyathane hemşiresi oluşturdu. Veriler, 01/09/2023-01/12/2023 tarihlerinde araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle ortalama 15 dakika içerisinde elde edildi. Verilerin toplanmasında Sosyodemografik Veri Formu, Öz Duyarlılık Ölçeği ve Birey Merkezli Perioperatif Hemşirelik Ölçeği kullanıldı. Ameliyathanede 3 aydan kısa süre çalışan hemşireler araştırmadan dışlandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, güvenirlik analizi, parametrik testler, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson Korelasyon analizi kullanıldı. Hemşirelerin öz duyarlılıkları 3,46±0,59, birey merkezli perioperatif hemşirelik puanı ise 80,4±11,2 olarak tespit edildi. Öz duyarlılığın alt boyutlarından öz sevecenlik, paylaşımların bilincinde olma, öz yargılama ile birey merkezli perioperatif hemşirelik düzeyi arasında ve öz duyarlılık düzeyi ile birey merkezli perioperatif hemşirelik alt boyutlarından bilgi paylaşımı arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Her iki ölçeğin alt boyutları arasında pozitif korelasyon ilişkileri saptandı (p<0,05). Cinsiyet, yaş, meslekte çalışma süresi, ameliyathanede çalışma süresi hem öz duyarlılık hem birey merkezli perioperatif hemşirelik düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahipti (p<0,05). Öz duyarlılık seviyesi ve birey merkezli perioperatif bakım arasında pozitif bir ilişki olduğu, sosyodemografik özellikler ve mesleki hayata ilişkin özelliklerin bu kavramlar üzerine etkisinin olduğu tespit edildi. Öz duyarlılık düzeyini yükseltecek girişimler ameliyathane hemşirelerinin bakım davranışlarını olumlu yönde etkileyebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akın, Ü., Akın, A. and Abacı, R. (2007). Self-compassion scale: The study of validity and reliability. Hacettepe University Journal of Education, 33(33), 1-10. https://acikerisim.sakarya.edu.tr/handle/20.500.12619/44414
Alquwez, N., Cruz, J. P., Al Thobaity, A., Almazan, J., Alabdulaziz, H., Alshammari, F., Albloushi, M., Tumala, R. and Albougami, A. (2021). Self‐compassion influences the caring behaviour and compassion competence among Saudi nursing students: A multi‐university study. Nursing Open, 8(5), 2732-2742. https://doi.org/10.1002/nop2.848
Andrews, H., Tierney, S. and Seers, K. (2020). Needing permission: The experience of self-care and self-compassion in nursing: A constructivist grounded theory study. International Journal of Nursing Studies, 101, 103436. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2019.103436
Asimah Ackah, V. and Kwashie, A.A. (2023). Exploring the sources of stress among operating theatre nurses in a Ghanaian teaching hospital. International Journal of Africa Nursing Sciences, 18, 100540. https://doi.org/10.1016/j.ijans.2023.100540
Chellam Singh, B. and Arulappan, J. (2023). Operating room nurses’ understanding of their roles and responsibilities for patient care and safety measures in ıntraoperative practice. SAGE Open Nursing, 9, 23779608231186247. https://doi.org/10.1177/23779608231186247
Durkin, M., Beaumont, E., Hollins Martin, C. J. and Carson, J. (2016). A pilot study exploring the relationship between self-compassion, self-judgement, self-kindness, compassion, professional quality of life and wellbeing among UK community nurses. Nurse Education Today, 46, 109-114. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2016.08.030
Heffernan, M., Griffin, M.T.M., McNulty, S.R. and Fitzpatrick, J.J. (2010). Self-compassion and emotional intelligence in nurses. International Journal of Nursing Practice, 16(4), 366-373. https://doi.org/10.1111/j.1440-172X.2010.01853.x
Jones, D. (2022). Covid-19 Pandemi Döneminde Çalişan Ebelerin Öz Duyarlılık ve Mesleki Doyum Düzeylerinin Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, İstanbul.

Lathren, C.R., Efird-Green, L., Reed, D., Zimmerman, S., Perreira, K.M., Bluth, K. Heffernan, M, Mary Griffin, T.Q., McNulty, S.R., Fitzpatrick, J.J. and Sloane, P. D. (2024). The prevalence and benefits of self-compassion among professional caregivers. Journal of the American Medical Directors Association, 25(8), 105099. https://doi.org/10.1016/j.jamda.2024.105099
Leonardsen, A.-C. L., Wolf, A. and Nilsson, U. (2024). Patient-centerdness in the perioperative period-a rapid review of current research. Journal of Perianesthesia Nursing, 39(5), 915-920.e3. https://doi.org/10.1016/j.jopan.2023.12.028
Neff, K. D. (2003). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and Identity, 2(3), 223-250.
Neff, K. and Tirch, D. (2013). Self-compassion and ACT. In: Kashdan, T.B. and Ciarrochi, J. (Ed.), Mindfulness, Acceptance, and Positive Psychology: The Seven Foundations of Well-Being. New Harbinger Publications, Inc., California, pp.78-106.
Özparlak, A., Karakaya, D., Kara, H. and Çelik, E. (2024). The relationship between self-compassion and caring behaviour in nurses: A cross-sectional study. International Nursing Review. https://doi.org/10.1111/inr.13017
Pimentel, M.P.T., Choi, S., Fiumara, K., Kachalia, A. and Urman, R.D. (2021). Safety culture in the operating room: Variability among perioperative healthcare workers. Journal of Patient Safety, 17(6), 412. https://doi.org/10.1097/PTS.0000000000000385
Shin, S. and Kang, J. (2019). Development and validation of a person-centered perioperative nursing scale. Asian Nursing Research, 13(3), 221-227. https://doi.org/10.1016/j.anr.2019.07.002
Stab, N., Hacker, W. and Weigl, M. (2016). Work organization in hospital wards and nurses’ emotional exhaustion: A multi-method study of observation-based assessment and nurses’ self-reports. International Journal of Nursing Studies, 61, 52-62. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2016.05.012
Stahel, P., Cobianchi, L., Dal Mas, F., Paterson-Brown, S., Sakakushev, B.E., Nguyen, C., Fraga, G.P., Yule, S., Damaskos, D., Healey, A.J., Biffl, W., Ansaloni, L. and Catena, F. (2022). The role of teamwork and non-technical skills for improving emergency surgical outcomes: An international perspective. Patient Safety in Surgery, 16(1), 8. https://doi.org/10.1186/s13037-022-00317-w
Yılmaz Esenboğa, N. and Yurt, S. (2023). Birey merkezli perioperatif hemşirelik ölçeği: Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 39(1), 21-33. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1107227
Yosef, B., Woldegerima Berhe, Y., Yilkal Fentie, D. and Getahun, A.B. (2022). Occupational stress among operation room clinicians at Ethiopian University Hospitals. Journal of Environmental and Public Health, 2022, 2077317. https://doi.org/10.1155/2022/2077317

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği

Bölüm

Düzeltme

Yazarlar

Ece Uzun ^*
0009-0005-7895-3877
Türkiye

Şule Alpar Ecevit
0000-0003-0951-0106
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

4 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA39SB23FA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Uzun, E., & Alpar Ecevit, Ş. (2024). Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(3), 161-169. https://izlik.org/JA39SB23FA

AMA

1.Uzun E, Alpar Ecevit Ş. Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Arel Ü S. Bil. Derg. 2024;8(3):161-169. https://izlik.org/JA39SB23FA

Chicago

Uzun, Ece, ve Şule Alpar Ecevit. 2024. “Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 (3): 161-69. https://izlik.org/JA39SB23FA.

EndNote

Uzun E, Alpar Ecevit Ş (01 Aralık 2024) Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 3 161–169.

IEEE

[1]E. Uzun ve Ş. Alpar Ecevit, “Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”, Arel Ü S. Bil. Derg., c. 8, sy 3, ss. 161–169, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39SB23FA

ISNAD

Uzun, Ece - Alpar Ecevit, Şule. “Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8/3 (01 Aralık 2024): 161-169. https://izlik.org/JA39SB23FA.

JAMA

1.Uzun E, Alpar Ecevit Ş. Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Arel Ü S. Bil. Derg. 2024;8:161–169.

MLA

Uzun, Ece, ve Şule Alpar Ecevit. “Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Arel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 3, Aralık 2024, ss. 161-9, https://izlik.org/JA39SB23FA.

Vancouver

1.Ece Uzun, Şule Alpar Ecevit. Ameliyathane Hemşirelerinin Öz Duyarlılıkları ve Birey Merkezli Perioperatif Bakım Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Arel Ü S. Bil. Derg. [Internet]. 01 Aralık 2024;8(3):161-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39SB23FA