Research through design approach in narratives based on archaeological data: The use of motion design and animation as an interpretive tool

Öz

Archaeological knowledge is an inherently interpretive and narrative process that generates meaning about the past through material remains. Today, digital technologies have transformed archaeological representations, particularly through 3D modeling and virtual reconstructions. However, these technologies are often treated merely as tools for the aesthetic presentation of information; the epistemic role of the design process in knowledge production remains insufficiently discussed. This study repositions motion design and animation not simply as visualization tools, but as fundamental research methods within the framework of Research Through Design (RtD). In the context of RtD, design is not merely an output of research but the very process through which research is conducted; knowledge is generated through designed artifacts and experiential narratives. The incomplete and open-to-interpretation nature of archaeological data, when combined with the spatio-temporal narrative capacity of animation, enables the development of new modes of thinking. Concepts of movement and time facilitate discussions not only on the forms of objects and spaces but also on how they functioned, transformed, and were experienced. Consequently, the article argues that animation produces a thinking space that makes layers of interpretation and possibilities visible, rather than presenting absolute truths, and proposes a theoretical framework between the disciplines of archaeology and design.

Anahtar Kelimeler

• Research through design
• archaeological narrative
• motion design
• animation
• digital archaeology
• interpretive visualization

Arkeolojik verilere dayalı anlatılarda tasarım yoluyla araştırma yaklaşımı: Hareketli grafik tasarım ve animasyonun yorumlayıcı bir araç olarak kullanımı

Öz

Arkeolojik bilgi, maddi kalıntılar üzerinden geçmişe dair anlam üreten, doğası gereği yorumlayıcı ve anlatısal bir süreçtir. Günümüzde dijital teknolojiler, özellikle üç boyutlu modelleme ve sanal rekonstrüksiyonlar aracılığıyla arkeolojik temsilleri dönüştürmüştür. Ancak bu teknolojiler genellikle bilginin estetik bir sunumu olarak ele alınmakta ve tasarım sürecinin bilgi üretimindeki epistemik rolü yeterince tartışılmamaktadır. Bu çalışma, motion design (hareketli grafik tasarım) ve animasyonu görselleştirme araçları olmanın yanı sıra, Research Through Design (RtD) [Tasarım Yoluyla Araştırma] yaklaşımı çerçevesinde temel araştırma yöntemleri olarak konumlandırmaktadır. RtD çerçevesinde tasarım, araştırmanın bir çıktısı değil bizzat yürütüldüğü süreçtir; bilgi, tasarlanan artefaktlar ve deneyimsel anlatılar aracılığıyla üretilir. Arkeolojik verilerin eksik ve yoruma açık yapısı, animasyonun zamansal ve mekansal anlatı kapasitesiyle birleştiğinde yeni düşünme biçimleri geliştirilmesine olanak tanır. Hareket ve zaman kavramları; nesnelerin ve mekanların sadece formlarını değil, işlevlerini, dönüşümlerini ve deneyimlenme biçimlerini tartışmaya açar. Sonuç olarak makale, animasyonun kesin doğrular sunmak yerine, yorum katmanlarını ve olasılıkları görünür kılan bir düşünme alanı ürettiğini savunarak, arkeoloji ve tasarım disiplinleri arasında kuramsal bir çerçeve önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tasarım yoluyla araştırma
• arkeolojik anlatı
• hareketli grafik tasarımı
• animasyon
• dijital arkeoloji
• yorumlayıcı görselleştirme

Kaynakça

1. Bruno, G. (2002). Atlas of emotion: Journeys in art, architecture, and film. Verso.
2. Cross, N. (2001). Designerly ways of knowing: Design discipline versus design science. Design Issues, 17(3), 49–55. https://doi.org/10.1162/074793601750357196
3. Fallman, D. (2008). The interaction design research triangle of design practice, design studies, and design exploration. Design Issues, 24(3), 4–18. https://doi.org/10.1162/desi.2008.24.3.4
4. Forte, M. (2014). 3D archaeology: New perspectives and challenges- The example of Çatalhöyük. Journal of Eastern Mediterranean Archaeology & Heritage Studies, 2(1), 1–29. https://doi.org/10.5325/jeasmedarcherstu.2.1.0001
5. Frayling, C. (1993/94). Research in art and design. Royal College of Art Research Papers, 1(1), 1–10.
6. Gaver, W., Bowers, J., Boucher, A., Gellerson, H., Pennington, S., Schmidt, A., Steed, A., Villars, N., & Walker, B. (2004). CHI Extended Abstracts on Human Factors in Computing Systems, 937–946. https://doi.org/10.1145/985921.985947
7. Hodder, I. (1999). The archaeological process: An introduction. Blackwell.
8. Lercari, N. (2017). 3D visualization and reflexive archaeology: A virtual reconstruction of Çatalhöyük history houses. Digital Applications in Archaeology and Cultural Heritage, 6(13), 10-17. https://doi.org/10.1016/j.daach.2017.03.001

9. Lucas, G. (2012). Understanding the archaeological record. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511845772
10. Manovich, L. (2001). The language of new media. MIT Press.
11. Opgenhaffen, L. (2001). Visualizing archaeologists: A reflexive history of visualization practice in archaeology. Open Archaeology, 7(1), 353–377. https://doi.org/10.1515/opar-2020-0138
12. Perry, S., & Morgan, C. (2015). Materializing Media Archaeologies: The MAD-P Hard Drive Excavation. Journal of Contemporary Archaeology, 2(1), 94–104. https://doi.org/10.1558/jca.v2i1.27083
13. Ryan, M.-L., Ruppert, J., & Bernet, J. W. (2004). Narrative across media: The languages of storytelling. University of Nebraska Press.
14. Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.
15. Shanks, M., & Tilley, C. (1987). Re-constructing archaeology: Theory and practice. Cambridge University Press.
16. Tilley, C. (1994). A phenomenology of landscape. Berg Publishers.
17. Yıldırım, D. (2023). Bilgi edinme ve öğrenme pratiklerinde fotoğraf ögesinin kullanımı ve bilgilendirme tasarımına olan etkisi [The use of photography in information acquisition and learning practices and its impact on information design]. Uluslararası İletişim ve Sanat Dergisi, (Özel Sayı), 97–110. https://doi.org/10.29228/iletisimvesanat.72679
18. Zimmerman, J., Forlizzi, J., & Evenson, S. (2007). Research through design as a method for interaction design research. In Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 493–502). https://doi.org/10.1145/1240624.1240704