YOKSULLUĞUN CİNSİYETİ: TÜRKİYE’DE KADIN YOKSULLUĞUNA TEORİK BAKIŞ

Yoksulluk kavramı, zaman, mekân ve koşullar çerçevesinde ele alınması itibariyle farklı tanımlamalara tabi tutulmaktadır. Kır-kent, mutlak-göreli yoksulluk vb. tanımlamalar yoksulluğun boyutlarını farklı şekillerde ele almaktadır. Özellikle küreselleşme sürecinin getirmiş olduğu emeğin dolaşımı, işgücü piyasa yapısının dönüşümü gibi etkenler yoksulluğun kadınlaşması kavramını gündeme getirmiş, kavram yoksulluğa yönelik çalışmalarda kadını esas alan bakış açısının gelişmesini sağlamıştır. Yoksulluğun sadece ekonomik olanaklardan mahrumiyet olmadığı gerçeğinden hareketle kadın yoksulluğu kadının ekonomik, sosyal, siyasal alanlardan dışlanmasını içermekte ve yoksulluk yaşayan kadınların yoksulluk sarmalındaki durumunu daha görünür hale getirmektedir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin hâkim olduğu toplumlarda kadın eğitim, sağlık gibi hizmetlerden yeterince yararlanamamakta işgücü piyasalarında emeği karşılığında tam kapasite ile çalışamamaktadır. Böyle bir ortamda kadın, yoksulluğun getirmiş olduğu yükü çok daha fazla hissetmektedir. Dolayısıyla yoksulluk gerçeği kadın ve erkeği aynı derecede etkilememektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de yoksulluk kavramına cinsiyet temelinde bir yaklaşım sergilenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada öncelikle yoksulluk ve yoksulluk türlerine yönelik kavramsal tanımlamalar ve sonrasında ulusal ve uluslararası veriler aracılığıyla kadın yoksulluğuna yönelik bir değerlendirme yapılmaktadır. Son olarak Türkiye’de kadın yoksulluğuna ilişkin gerçekleştirilen çalışmalar çerçevesinde yoksulluğun kadınlaşması değerlendirilmektedir. Çalışmada, Türkiye’de kadın yoksulluğu azalıyor olmasına rağmen yoksulluğu tetikleyen unsurların varlığını devam ettirdiği tespit edilmiştir.