Derleme

Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları

Cilt: 27 Sayı: 2 20 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları

Bu makale için 1 Temmuz 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/artvinofd/article/1980969

Öz

Bitkisel üretimde; cansız faktörler (meteorolojik faktörler, toprak faktörleri, zehirli gazlar ve hatalı tarımsal işlemler) ve canlı faktörlerin (hastalık etmenleri, zararlılar ve yabancı otlar) neden olduğu önemli kalite ve verim kayıpları olmaktadır. Bitkisel üretimde birim alandan elde edilen verimin artırılabilmesi ve/veya kalite kayıplarının kısmen de olsa önüne geçilebilmesi için yoğun bir kimyasal gübre ve pestisit kullanımı söz konusudur. Pestisitler; böcekler, akarlar, nematotlar, kemirgenler, funguslar, yabancı otlar ve diğer birçok istenmeyen organizmaların zararlarını önlemek veya kontrol etmek için kullanılan kimyasal bileşenlerdir. Kimyasal bileşimlerinde pek çok madde tek ve karışım halinde dolgu maddeleriyle birlikte farklı formülasyonlarda tarımda kullanılmaktadır. Özellikle pestisitlerin tabiattaki yararlı canlı türleri üzerindeki olumsuz etkileri neticesinde doğal dengenin bozulması, faydalı canlı türlerinin yok olmakla karşı karşıya kalması, hastalık ve zararlı etmenlerde zamanla gelişen dayanıklılık sorunları ve gıdalardaki kalıntı riskleri açısından oluşturduğu zararlar günümüzde artık tolere edilemeyecek boyutlara ulaşmıştır. Özellikle yoğun tarım yapılan alanlarda hastalık, zararlı ve yabancı ot popülasyonlarındaki çeşitlilik ve yoğunluk pestisit kullanımını zorunlu kılsa da yukarıda bahsedilen olumsuz etkilerin minimize edilebilmesi için üreticilerimizin pestisitler hakkında doğru bilgilendirilmesi bir zorunluluktur. Yönetmeliklerin uygulanması, uygun eğitim ve öğretim, pestisit kullanımının olumsuz etkilerini azaltmaya ve daha güvenli ve daha sürdürülebilir tarım uygulamalarını teşvik etmeye yardımcı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmad, M.F., Ahmad, F.A., Alsayegh, A.A., Zeyaullah, M., AlShahrani, A.M., Muzammil, K., Saati, A.A., Wahab, S., Elbendary, E.Y., Kambal, N., Abdelrahman, M.H., & Hussain, S. (2024). Pesticides impacts on human health and the environment with their mechanisms of action and possible countermeasures. Heliyon, 10(7), e29128. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e29128
  2. Aponte, C., Maranon, T., & García, L.V. (2010). Microbial C, N and P in soils of Mediterranean oak forests: influence of season, canopy cover and soil depth. Biogeochemistry, 101 (1), 77-92. https://doi.org/10.1007/s10533.10.9418.5
  3. Beffa, R., Menne, H., & Kocher, H. (2019). Herbicide resistance action committee (HRAC): herbicide classification, resistance evolution, survey, and resistance mitigation activities. Modern Crop Protection Compounds, 3, 5-32. https://doi.org/10.1002/9783527699261.ch1
  4. Boedeker, W., Watts, M., Clausing, P., & Marquez, E. (2020). The global distribution of acute unintentional pesticide poisoning: estimations based on a systematic review. BMC Publ. Health, 20(1), 1-19. https://doi.org/10.1186/s12889-020-09939-0
  5. Cech, R., Zaller, J.G., Lyssimachou, A., Clausing, P., Hertoge, K., & Linhart, C. (2023). Pesticide drift mitigation measures appear to reduce contamination of nonagricultural areas, but hazards to humans and the environment remain. Sci. Total Environ., 854, 158814. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.158814
  6. Chagnon, M., Kreutzweiser, D., Mitchell, E.A., Morrissey, C.A., Noome, D.A., & Van der Sluijs, J.P. (2015). Risks of large-scale use of systemic insecticides to ecosystem functioning and services. Environ. Sci. Pollut. Res., 22, 119-134. https://doi.org/10.1007/s11356-014-3277-x
  7. Dar, M.A., & Kaushik, G. (2022). Classification of pesticides and loss of crops due to creepy crawlers. Pesticides in the Natural Environment, 1-21. https://doi.org/10.1016/B978-0-323-90489-6.00001-X
  8. Ducom, P.J.F. (2016). The return of the fumigants. In Proceedings of the Ninth International Working Conference on Stored Product Protection, Campinas, Brazil, 15–18 October 2006, pp. 510–516.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fitopatoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

9 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

11 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kotan, R., & Avan, M. (2026). Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 27(2), 1-12. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1738273
AMA
1.Kotan R, Avan M. Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları. AÇÜOFD. 2026;27(2):1-12. doi:10.17474/artvinofd.1738273
Chicago
Kotan, Recep, ve Meltem Avan. 2026. “Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 (2): 1-12. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1738273.
EndNote
Kotan R, Avan M (01 Haziran 2026) Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 2 1–12.
IEEE
[1]R. Kotan ve M. Avan, “Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları”, AÇÜOFD, c. 27, sy 2, ss. 1–12, Haz. 2026, doi: 10.17474/artvinofd.1738273.
ISNAD
Kotan, Recep - Avan, Meltem. “Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27/2 (01 Haziran 2026): 1-12. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1738273.
JAMA
1.Kotan R, Avan M. Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları. AÇÜOFD. 2026;27:1–12.
MLA
Kotan, Recep, ve Meltem Avan. “Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 2, Haziran 2026, ss. 1-12, doi:10.17474/artvinofd.1738273.
Vancouver
1.Recep Kotan, Meltem Avan. Pestisitlerin Sınıflandırılması, Formülasyonları, Toksikolojisi ve Etki Mekanizmaları. AÇÜOFD. 01 Haziran 2026;27(2):1-12. doi:10.17474/artvinofd.1738273
Creative Commons Lisansı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.