Araştırma Makalesi

Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi

Cilt: 26 Sayı: 2 15 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi

Öz

Orman yangınlarının ekolojik etkileri, orman varlığımızın sürdürülebilirliği ve korunması orman ekosistemindeki değişimlerin bilinmesi ile ilişkilidir. 21. yüzyılda orman yangınlarının önemli derecede orman ekosistemini ve yangın rejimini etkileyeceği belirtilmektedir. Bu çalışmada Anadolu karaçamı gençleştirme meşceresinde kontrolü yakmanın toprak özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Kontrollü yakma sonrası üzerindeki kül rengi ve miktarına göre toprak az, orta ve şiddetli olarak sınıflandırılmıştır. Bu üç alandan üç tekerrürlü toplam dokuz deneme alanı ve ek olarak üç kontrol alanı oluşturulmuş, 0-5cm ve 5-15cm derinlik kademelerine göre alınan örneklerde bazı toprak analizleri yapılmıştır. Kontrollü yakma alanlarında saturasyon değerinin azaldığı, ağır bünyeli topraklardan hafif bünyeli topraklara geçildiği, pH ve EC değerlerinin arttığı, organik madde ve N miktarının azaldığı, C/N oranının organik karbona bağlı olarak arttığı ayrıca P, Ca, Mg, K, Na ve kireç değerlerinin de tüm alanların en az birinde arttığı bulunmuştur. Şiddetli ve büyük orman yangınlarının toprak özellikleri üzerine olan olumsuz etkisi kontrollü yakma uygulaması yaptığımız alanlarda görülmemiştir. Aksine yangın şiddetinin düşük olması, yanıcı madde tüketiminin az olması gibi faktörler toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini olumlu etkilenmiştir. Özellikle besin maddesince yeterli olan topraklarda uygulanması ayrışmanın yavaş olduğu çam meşcerelerinde ölü örtü birikimini azaltmaya, tohumu toprakla buluşturmaya ve şiddetli orman yangınlarının zararını önlemeye yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

122O425

Teşekkür

Bu çalışma, sorumlu yazarın Kastamonu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı'nda hazırlamış olduğu doktora tezinin bir bölümünden oluşmaktadır. Ayrıca, bu çalışma TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında 122O425 nolu proje ile desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Agee JK (1998) Ecology and Biogeography of Pinus. Ecology and Biogeography of Pinus, D. M. In: Richardson (Ed.), Cambridge University Press, UK. Press, UK.
  2. Akburak S, Son Y, Makineci E, Çakir M (2018) Impacts of low-intensity prescribed fire on microbial and chemical soil properties in a Quercus frainetto forest. Journal for Research, 29 (3): 687–696. https://doi.org/10.1007/s11676-017-0486-4
  3. Allison LE, Moodie CD (1965) Carbonate. In C. A. Black (Ed.), Methods of Soil Analysis. Wisconsin: American Society of Agronomy, 1379-1396.
  4. Aref IM, El Atta HA, Mohamed Al Ghamde AR (2011) Effect of forest fires on tree diversity and some soil properties. International Journal of Agriculture & Biology, 13(5):659-664.
  5. Bilgili E, Küçük Ö, Sağlam B, Coşkuner A (2021) Büyük Orman Yangınları, Sebepleri, Organizasyonu ve İdaresi. TÜBA, Ankara.
  6. Bruce RC, Rayment GE (1982) Analytical methods and interpretations used by the agricultural chemistry branch for soil and land use surveys. Queensland Department of Primary Industries Bulletin QB82004.
  7. Brye KR (2006) Soil physicochemical changes following 12 years of annual burning in a humid subtropical tallgrass prairie: a hypothesis. Acta Oecologica, 30: 407–413. https://doi.org/10.1016/j.actao.2006.06.001
  8. Certini G (2005) Effects of fire on properties of forest soils: a review. Oecologia, 143(1):1–10. https://doi.org/10.1007/s00442-004-1788-8

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Yangın Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

17 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

7 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tiryaki Güngör, A. G., Küçük, Ö., Küçük, M., & Bilgili, E. (2025). Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 26(2), 589-600. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1744865
AMA
1.Tiryaki Güngör AG, Küçük Ö, Küçük M, Bilgili E. Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi. AÇÜOFD. 2025;26(2):589-600. doi:10.17474/artvinofd.1744865
Chicago
Tiryaki Güngör, Ayşegül Gözde, Ömer Küçük, Mehmet Küçük, ve Ertugrul Bilgili. 2025. “Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 26 (2): 589-600. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1744865.
EndNote
Tiryaki Güngör AG, Küçük Ö, Küçük M, Bilgili E (01 Ekim 2025) Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 26 2 589–600.
IEEE
[1]A. G. Tiryaki Güngör, Ö. Küçük, M. Küçük, ve E. Bilgili, “Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi”, AÇÜOFD, c. 26, sy 2, ss. 589–600, Eki. 2025, doi: 10.17474/artvinofd.1744865.
ISNAD
Tiryaki Güngör, Ayşegül Gözde - Küçük, Ömer - Küçük, Mehmet - Bilgili, Ertugrul. “Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 26/2 (01 Ekim 2025): 589-600. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1744865.
JAMA
1.Tiryaki Güngör AG, Küçük Ö, Küçük M, Bilgili E. Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi. AÇÜOFD. 2025;26:589–600.
MLA
Tiryaki Güngör, Ayşegül Gözde, vd. “Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, c. 26, sy 2, Ekim 2025, ss. 589-00, doi:10.17474/artvinofd.1744865.
Vancouver
1.Ayşegül Gözde Tiryaki Güngör, Ömer Küçük, Mehmet Küçük, Ertugrul Bilgili. Anadolu Karaçamı (Pinus nigra) Gençleştirme Meşceresinde Kontrollü Yakmanın Toprak Özellikleri Üzerine Etkisi. AÇÜOFD. 01 Ekim 2025;26(2):589-600. doi:10.17474/artvinofd.1744865
Creative Commons Lisansı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.