Araştırma Makalesi

Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği

Cilt: 26 Sayı: 2 15 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği

Öz

Bu çalışmada, Çankırı ili sınırlarında yer alan Terme Çayı Havzası’nda erozyon riskinin mekânsal dağılımı ICONA modeli kullanılarak değerlendirilmiştir. Analizlerde havzanın mevcut arazi örtüsü, eğim, jeolojik yapı ve bitki örtüsü kapalılığı parametreleri kullanılmış ve dört farklı ağaçlandırma senaryosu (%10, %20, %30 ve %50 artış) oluşturularak erozyon riskindeki olası değişimler karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, mevcut durumda havzanın %67.8’inin yüksek ve çok yüksek erozyon riski altında olduğunu ortaya koymuştur. Senaryo analizleri, ağaçlandırma oranı arttıkça erozyon riskinde belirgin azalmalar olduğunu göstermiş; özellikle %30 oranındaki hedefli ağaçlandırma uygulamasının maliyet-yarar dengesi açısından en verimli seçenek olduğu belirlenmiştir. Çalışma, ICONA modelinin Türkiye koşullarında uygulanabilirliğini ortaya koymakta ve havza bazlı sürdürülebilir arazi yönetimi ile erozyon kontrol stratejilerinin geliştirilmesine bilimsel katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 2209A

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında yürütülen “Potansiyel Ağaçlandırma Alanlarının Toprak Erozyon Riski Üzerindeki Etkilerinin ICONA Modeli Kullanılarak Belirlenmesi: Terme Çayı Havzası Örneği” başlıklı proje doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.

Kaynakça

  1. Al Balasmeh O, Karmaker T, Babbar R (2023) Experimental investigation and modelling of rainfall-induced erosion of semi-arid region soil under various vegetative land covers. Journal of Hydroinformatics, 25(3):1029-1053, https://doi.org/10.2166/hydro.2023.213
  2. Bai L, Wang N, Jiao J, Chen Y, Tang B, Wang H, Wang Z (2020) Soil erosion and sediment interception by check dams in a watershed for an extreme rainstorm on the Loess Plateau, China. International Journal of Sediment Research, 35:408-416. https://doi.org/10.1016/j.ijsrc.2020.03.005
  3. Bayramin İ, Dengiz O, Başkan O, Parlak M (2003) Soil erosion risk assessment with ICONA model; case study: Beypazarı area. Turk J Agric For, 27:105-116.
  4. Bilgiç S, Er S (2025) Malatya ilinde ICONA yöntemi ile CBS ve uzaktan algılama tabanlı erozyon risk analizi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(1):350–359. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1587977
  5. Borrelli P, Robinson DA, Fleischer LR, Lugato E, Ballabio C, Alewell C, Meusburger K, Modugno S, Schütt B, Ferro V, Bagarello V, Van Oost K, Montanarella L, Panagos P (2017) An assessment of the global impact of 21st century land use change on soil erosion. Nature Communications, 8: 2013. https://doi.org/10.1038/s41467-017-02142-7
  6. Carlson TN, Ripley DA (1997) On the relation between NDVI, fractional vegetation cover, and leaf area index. Remote sensing of Environment,62(3):241-251. https://doi.org/10.1016/S0034-4257(97)00104-1
  7. Chirino E, Bonet A, Bellot J, Sánchez JR (2006) Effects of 30-year-old Aleppo pine plantations on runoff, soil erosion, and plant diversity in a semi-arid landscape in South Eastern Spain. Catena, 65(1):19-29. https://doi.org/10.1016/j.catena.2005.09.003
  8. Chowdary VM, Chakraborty D, Jeyaram A, Murthy YVN, Sharma JR, Dadhwal VK (2013) Multi-Criteria decision making approach for watershed prioritization using analytic hierarchy process technique and GIS. Water Resources Management, 27:3555-3571. https://doi.org/10.1007/s11269-013-0364-6

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ormancılıkta Havza Yönetimi, Toprak ve Su Kaynaklarının Korunması ve Islahı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

28 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

11 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yücesoy, O. C., & Edis, S. (2025). Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 26(2), 520-533. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1752340
AMA
1.Yücesoy OC, Edis S. Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği. AÇÜOFD. 2025;26(2):520-533. doi:10.17474/artvinofd.1752340
Chicago
Yücesoy, Osman Can, ve Semih Edis. 2025. “Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 26 (2): 520-33. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1752340.
EndNote
Yücesoy OC, Edis S (01 Ekim 2025) Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 26 2 520–533.
IEEE
[1]O. C. Yücesoy ve S. Edis, “Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği”, AÇÜOFD, c. 26, sy 2, ss. 520–533, Eki. 2025, doi: 10.17474/artvinofd.1752340.
ISNAD
Yücesoy, Osman Can - Edis, Semih. “Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 26/2 (01 Ekim 2025): 520-533. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1752340.
JAMA
1.Yücesoy OC, Edis S. Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği. AÇÜOFD. 2025;26:520–533.
MLA
Yücesoy, Osman Can, ve Semih Edis. “Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, c. 26, sy 2, Ekim 2025, ss. 520-33, doi:10.17474/artvinofd.1752340.
Vancouver
1.Osman Can Yücesoy, Semih Edis. Ağaçlandırma Senaryolarının Erozyon Riski Üzerindeki Etkisinin ICONA Modeli ile Mekânsal Değerlendirilmesi: Terme Çayı Havzası Örneği. AÇÜOFD. 01 Ekim 2025;26(2):520-33. doi:10.17474/artvinofd.1752340
Creative Commons Lisansı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.