Araştırma Makalesi

Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi

Cilt: 27 Sayı: 1 8 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi

Öz

Kılcal kökler, ağaçların su ve besin alımında kritik öneme sahip olduklarından, ağaç büyümesinde ve meşcere gelişiminde anahtar rol oynarlar. Orman ağaçları ve çayırlar, ince köklerinin dönüşümü yoluyla topraktaki karbon döngüsüne doğrudan katkıda bulunurlar. Aralama orman bakımı tedbirlerinden biri olup, ormanların işletilmesinde sıklıkla uygulanır. Bu çalışmanın amacı düzenli aralıklarla farklı şiddette aralanmış doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky) ile bitişiğindeki sapsız meşe (Quercus petraea Liebl.) meşceresi ve açık çayırlıkta canlı kılcal kök biyokütlesi (KKB), kılcal kök üretimi ve kılcal kök döngüsünü karşılaştırmak ve zamansal değişimini araştırmaktır. Farklı şiddette uygulanan aralamaların kayın meşcerelerinde KKB’ye etkisi önemsiz ve ortalama 1060.2 g m-2 olarak tespit edilmiştir. Sahalar arasında en yüksek KKB aralanan kayın sahalarında (1080 g m-2) ve bu en düşük kılcal kök biyokütlesine sahip çayırlıktan %22 daha fazladır. Sonbahar mevsimi aylarındaki kılcal kök biyokütlesi ilkbahar ve yaz aylarına göre daha yüksek çıkmıştır. Tüm sahalarda en düşük KKB Mayıs ayında ölçülmüşken, en yüksek KKB ormanlık sahalarda Ekim ayında ve çayırlık sahada ise Ocak ayında belirlenmiştir. Kılcal kök üretimi ve kılcal kök döngüsü orman alanlarında benzer ve çayırlıktan sırasıyla %32 ve %43 daha azdır. Sonuç olarak, vejetasyon tipine bağlı olarak KKB farklılık gösterse de uzun süre düzenli olarak yapılan aralamalar doğu kayınında KKB’yi etkilememiştir. Bu tür araştırmalar, bitki topluluklarının çevresel değişikliklere nasıl tepki verdiğinin anlaşılmasını geliştirebilir ve karbon ve besin döngüsü modellerini iyileştirebilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Düzce Üniversitesi

Proje Numarası

Bu çalışma Düzce Üniversitesi BAP 2022.02.02.1367 numaralı Bilimsel Araştırma Projesiyle desteklenmiştir.

Teşekkür

Bu çalışmanın arazi ve laboratuvar aşamalarında desteklerini gördüğümüz orman mühendisleri Barış Kangal, Serhat Kolay, Abdullah Selvi, Mehmet Dilbaz, Ömer Nuri Ozulluoğlu ve Berkay Kükner’e teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Addo-Danso SD, Prescott CE, Smith AR (2016) Methods for estimating root biomass and production in forest and woodland ecosystem carbon studies: a review. Forest Ecology and Management, 359:332-351. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2015.08.015
  2. Akbaş M (2020) Artvin yöresi kayın ve ladin meşcerelerinde toprak solunumunun kök ve mikroorganizma bileşenlerinin belirlenmesi Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
  3. Akburak S, Makineci E (2021) Thinning effects on biomass and element concentrations of roots in adjacent hornbeam and oak stands in Istanbul, Turkey. Forest Ecosystems, 8 (1):1. https://doi.org/10.1186/s40663-020-00279-4
  4. Aussenac G (2000) Interactions between forest stands and microclimate: ecophysiological aspects and consequences for silviculture. Annals of Forest Science, 57(3):287-301. https://doi.org/10.1051/forest:2000119
  5. Baysal A (2012) Farklı eğim gruplarında ve farklı bakılardaki meşe meşçerelerinde ve bitişiğindeki çayırlık alanlarda ince kök kütlesinin mevsimsel olarak değişiminin incelenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
  6. Brunner I, Bakker MR, Björk RG, Hirano Y, Lukac M, Aranda X, Børja I, Eldhuset TD, Helmisaari HS, Jourdan C, Konôpka B, López BC, Miguel Pérez C, Persson H, Ostonen I (2013) Fine-root turnover rates of European forests revisited: an analysis of data from sequential coring and ingrowth cores. Plant Soil, 362 (1):357-372. https://doi.org/10.1007/s11104-012-1313-5
  7. Büttner V, Leuschner C (1994) Spatial and temporal patterns of fine root abundance in a mixed oak-beech forest. Forest Ecology and Management, 70 (1):11-21. https://doi.org/10.1016/0378-1127(94)90071-X
  8. Cienciala E, Tatarinov FA (2006) Application of BIOME-BGC model to managed forests: 2. comparison with long-term observations of stand production for major tree species. Forest Ecology and Management, 237 (1-3):252-266. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2006.09.08

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Biyokütlesi ve Biyoürünleri, Orman Ekosistemleri, Orman Yetiştirme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

12 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

16 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özbayram, A. K., & Çiçek, E. (2026). Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 27(1), 207-215. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1763495
AMA
1.Özbayram AK, Çiçek E. Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi. AÇÜOFD. 2026;27(1):207-215. doi:10.17474/artvinofd.1763495
Chicago
Özbayram, Ali Kemal, ve Emirhan Çiçek. 2026. “Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 (1): 207-15. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1763495.
EndNote
Özbayram AK, Çiçek E (01 Mart 2026) Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 1 207–215.
IEEE
[1]A. K. Özbayram ve E. Çiçek, “Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi”, AÇÜOFD, c. 27, sy 1, ss. 207–215, Mar. 2026, doi: 10.17474/artvinofd.1763495.
ISNAD
Özbayram, Ali Kemal - Çiçek, Emirhan. “Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27/1 (01 Mart 2026): 207-215. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1763495.
JAMA
1.Özbayram AK, Çiçek E. Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi. AÇÜOFD. 2026;27:207–215.
MLA
Özbayram, Ali Kemal, ve Emirhan Çiçek. “Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 1, Mart 2026, ss. 207-15, doi:10.17474/artvinofd.1763495.
Vancouver
1.Ali Kemal Özbayram, Emirhan Çiçek. Aralanan Doğu Kayını ile Bitişiğindeki Sapsız Meşe Meşcereleri ve Çayırlıkta Kılcal Kök Biyokütlesinin Zamansal Değişimi. AÇÜOFD. 01 Mart 2026;27(1):207-15. doi:10.17474/artvinofd.1763495
Creative Commons Lisansı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.