Trabzon’da Bir Kamu Hastanesinde Kullanılan Ofis Mobilyalarının Ergonomik Açıdan İrdelenmesi

Öz

Bu çalışmada, hastanedeki ofis çalışanlarının masa, koltuk ve dolap gibi temel ofis mobilyalarının ergonomik durumları incelenmiştir. Bu çalışmanın evrenini Trabzon’daki bir devlet hastanesinde çalışan personel oluşturmaktadır. Katılımcılara anket yüz-yüze uygulanmış olup, analizler 400 anket üzerinden yapılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, masalarda yükseklik ayarı, bilek ve ayak desteği gibi kritik ergonomik unsurların büyük oranda eksik olduğunu; koltuklarda bel desteği, arkalık yüksekliği ayarı ve başlık gibi özelliklerin yetersiz kaldığını; dolaplarda ise yerleşim ve güvenlik ihtiyaçlarının tam karşılanamadığını göstermektedir. Cinsiyet, yaş ve görev türü açısından bazı ergonomik farklılıklar belirlenmiş olup özellikle kadın çalışanlar ve sağlık personeli ergonomik sorunları daha yoğun yaşamaktadırlar. Ayrıca, çalışanların ergonomik mobilya ölçüleri ve standartları hakkında bilgi düzeylerinin düşük olduğu da görülmüştür. Genel olarak, çalışma ortamlarının ergonomik açıdan iyileştirilmesi, ayarlanabilir ve destekleyici mobilyaların kullanımının artırılması, ergonomi farkındalığının güçlendirilmesi ve üreticilerin ergonomik tasarım ilkelerine daha fazla yönlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomi
• Ofis masası
• Ofis koltuğu
• Ofis dolabı

Ergonomic Analysis of Office Furniture used in a Public Hospital in Trabzon

Öz

In this study, ergonomic evaluations of hospital office workers regarding basic office furniture such as desks, chairs and cabinets were examined. The universe of this study consists of the personnel working in a public hospital in Trabzon. The survey was applied to the participants face-to-face and the analyses were made on 400 surveys. The findings of the study indicated that critical ergonomic elements such as height adjustment, wrist and foot support were largely missing from the desks; features such as lumbar support, backrest height adjustment, and headrests were inadequate in chairs; and cabinets failed to fully meet layout and safety requirements. Some ergonomic differences were identified based on gender, age, and type of work, with female employees and healthcare personnel experiencing ergonomic problems more frequently. Furthermore, it was observed that employees' knowledge of ergonomic furniture dimensions and standards was low. In general, it was concluded that work environments should be ergonomically improved, the use of adjustable and supportive furniture should be increased, ergonomic awareness should be strengthened, and manufacturers should be more directed towards ergonomic design principles.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomics
• Office desk
• Office chair
• Office cabinet

Kaynakça

1. Balcı Ö (2007) Gaziantep il merkezindeki bankaların büro ergonomisine uygunluk durumları ve banka çalışanlarının bazı sağlık yakınmaları. Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Uzmanlık Tezi, Gaziantep.
2. Baslo M (2002) Ofis ergonomisi- sırt ve boyun ağrılarını önlemek için ofis ortamını düzenlemek. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi, No: 30, 155-165.
3. Çağatay G (2004) Sağlık Boyutuyla Ergonomi Hekim ve Mühendisler İçin. Palme Yayıncılık, Ankara, ss. 1-711,
4. Efe N (2004) Büroların ergonomik açıdan düzenlenmesinin verimlilik üzerindeki rolü. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
5. Gedik T, Görgün H (2024) Hastane işyeri ortamının ergonomik analizi: Düzce bir kamu hastanesi örneği. Ergonomi, 7(1): 15-25. https://doi.org/10.33439/ergonomi.1286039
6. Güler T (2012) Çalışma ve iş ortamı koşullarının hemşirelerin mesleki kas iskelet sistemi rahatsızlıkları üzerine etkisi. Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
7. Güney Ş (2005) Bürolardaki mekân-mobilya organizasyonundaki ergonomi faktörü ve verimliliğe etkisi: bir banka örneği. Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
8. Hastürk EY, Gültekin T (2013) Ergonomik ofis koltuğu tasarımında tüketici davranışları. Antropoloji, 26: 37-54. https://doi.org/10.1501/antro_0000000105

9. Karaman A (2020) Ofis ve ofis mobilyalarının ergonomik kriterler açısından değerlendirilmesi üzerine bir araştırma: Uşak Üniversitesi akademik personel örneği. Mobilya ve Ahşap Malzeme Araştırmaları Dergisi, 3(1): 42-51. https://doi.org/10.33725/mamad.750942
10. Kıraç Y (2005) Büro yönetiminde ergonomi ve ergonominin verimliliğe etkisi: Ankara Emniyet Müdürlüğü’nde bir uygulama. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
11. Lemeshow S, HosmerJr DW, Klar J, Lwanga SK (1990) Adequacy of Sample Size in Health Studies. Published by World Health Organization, Courier International Ltd, Colchester, UK, p:45.
12. Özçelik Kaynak K, Uluğtekin NM (2018) Çalışma ortamındaki fiziksel faktörlerin ergonomik analizi: Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi örneği. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 6: 319-325. https://doi.org/10.21923/jesd.356482
13. Tarakçı B (2025) Ofiste Ergonomi. https://kobitek.com/ofiste_ergonomiAcces , Erişim Tarihi: 01.11.2025.
14. Tiftik E (2016) Kastamonu üniversitesi bürolarında mekân ve mobilyaların ergonomik kriterler açısından değerlendirilmesi. Kastamonu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu.
15. Yetiz A (2009) Ofis mobilyaları ve ofis mobilyalarının tasarımını etkileyen ergonomi faktörünün incelenmesi: Adana’da bir banka örneği. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Adana.
16. Yılmazer GM, Korkmaz M (2012) Ofislerdeki çalışma istasyonlarının tasarımını etkileyen ergonomi faktörünün incelenmesi ve uygulaması. Uluslararası Hakemli Beşeri ve Akademik Bilimler Dergisi, 1(2): 16-45.