Şapka Tasarımında Yöresel Dokunuşlar: Kutnu Kumaş Örneği

Öz

Endüstrideki hızlı gelişmeler, modadaki hızlı dönüşümler ve giyim sektöründeki tüketici grubunun her geçen gün artması sonucunda, sektör tasarımcıları fazla emek gerektirmeyen, az maliyetli ve hızlı bir şekilde pazara sunulacak ürünler çıkarmaya başlamışlardır. Bundan dolayı yöresel dokuma kumaş sektöründe birçok kumaş unutulmaya başlamıştır. Çünkü yöresel kumaşlar el işçiliği, zaman ve maliyet bakımından üretilmesi zahmetli kumaşlardır. Fakat tüm bu zorluklara rağmen yöresel kumaşların gelecek nesillere aktarılması gerekmektedir. Kutnu kumaş da Gaziantep yöresine ait unutulmaya yüz tutmuş bir kumaş türüdür. Bu çalışmada Gaziantep yöresine ait olan kutnu kumaşın unutulmaması ve tekrar hayata döndürülmesi amaçlanmıştır. Kutnu kumaş üzerine modern desenler aktarılarak yeni bir şapka tasarlanmıştır. Yapılan tasarımlar ile geçmişin öğretileri ile şimdinin modernitesi birleştirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada kutnu kumaştan yapılan şapkalarda çeşitli aksesuarlar da kullanılmış ve ürünün albenisi arttırılmıştır. Ayrıca şapkada kullanılan kutnu kumaşa dayanım performansı ve çeşitli haslık testleri de yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Moda tasarımı
• şapka tasarımı
• kutnu kumaş
• süsleme sanatı
• geleneksel dokuma

Local Touches in Hat Design: Kutnu Fabric Example

Öz

As a result of rapid developments in the industry, rapid transformations in fashion, and the increase in the consumer group in the clothing sector day by day, the designers of the sector have started to produce products that do not require much effort, cost less, and will be offered to the market quickly. Many fabrics have begun to be forgotten in the local woven fabric sector because local fabrics are difficult to produce in terms of handwork, time, and cost. However, despite all these difficulties, local fabrics must be transferred to future generations. Kutnu fabric is also a type of fabric belonging to the Gaziantep region, which has sunk into oblivion. In this study, it is aimed not to forget the kutnu fabric, which belongs to the Gaziantep region, and to bring it back to life. A new hat was designed by transferring modern patterns on kutnu fabric. With the designs made, it was tried to combine the teachings of the past with the modernity of the present. In the study, various accessories were used in hats made of kutnu fabric and the appeal of the product was increased. In addition, resistance performance and various fastness tests were carried out on the kutnu fabric used in the hat.

Anahtar Kelimeler

• Fashion design
• hat design
• kutnu fabric
• ornament art
• traditional weaving

Kaynakça

1. Alan, E. (2011). Gaziantep yöresi el dokumalarında “Kutnu” üzerine bir inceleme (Tez No. 303099) [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
2. Azaplar, D. (2019). Şapkanın evrimi. https ://ma rmara life. com/2 019/0 6/17/sapka nin-e vrimi /
3. Blessing, L., & Chakrabarti, A. (2009). DRM, a design research methodology. Springer Verlag London Limited.
4. Çalışkan, N., & Kılıç, E. (2014). Farklı kültürlerde ve eğitimsel süreçte renklerin dili. AHI Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(3), 69–85.
5. Çoruh, E., & Binboğa, E. B. (2021). Geleneksel kutnu kumaşı üzerine deneysel yüzey tasarımı. Sanat ve Tasarım Dergisi, 27, 131–143.
6. Gehlar, M. (2006). Moda tasarımcısının iş kurma rehberi. Güncel Yayıncılık.
7. T. C. Kültür ve turizm bakanlığı, Gaziantep il Kültür ve turizm müdürlüğü (2021). Kutnu dokumacılığı. https ://ga ziant ep.kt b.gov .tr/T R-100 496/k utnu- dokum acili gi.ht ml.
8. Jones, S. J. (2009). Moda tasarımı. Güncel Yayıncılık.

9. Kalebek, N. A., & Sayar, S. (2020). Zeugma kültürel miras öğeleri ile geleneksel kutnu kumaşının giysi tasarımında kullanılması. İdil Sanat ve Dil Bilgisi Dergisi, 67, 507–514.
10. Özdemir, G., & Çayhan, S. (2019). Çanta tasarımlarına manipülatif dokunuşlar: Kutnu kumaş örneği. Journal of Institute of Economic Development and Social Researches, 5(20), 333–339.
11. Özdemir, H. (2014). Katyonize ve normal pamuğun çeşitli boyarmaddeler ile boyama sonuçlarının karşılaştırılması. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 1(1), 14–22.
12. Uysal, M. (2011). Şapka devriminden günümüze Türkiye'de kadın şapkalarının giysi tasarımındaki yeri ve önemi (Tez No. 304387) [Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.
13. van den Akker, J., Bannan, B., Kelly, A. E., Nieveen, N., & Plomp, T. (2013). Educational design research part A: an introduction (T. Plomp & N. Nieveen Eds.). http: //dow nload s.slo .nl/D ocume nten/ educa tionaldesign-r esear ch-pa rt-a. pdf
14. Yazıcı, N. (2014). Geçmişten günümüze Gaziantep kutnu dokumaları (Tez No. 391533) [Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi]. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi.